აზერბაიჯანი არ მალავს, რომ სომხების სრულ განადგურებას ცდილობს. The National Interest
ერთი წლის წინ აზერბაიჯანის შეიარაღებულმა ძალებმა სასტიკი სამხედრო ოპერაცია დაიწყეს მთიან ყარაბაღში, რომელმაც რამდენიმე დღეში განდევნა 120 ათასი სომეხი, რომლებიც ამ რეგიონს ათასობით წლის განმავლობაში უწოდებდნენ სამშობლოს, წერს The National Interest.
„გარდა რამდენიმე ოფიციალური განცხადებისა, საერთაშორისო თანამეგობრობას არაფერი გაუკეთებია აზერბაიჯანის პასუხისმგებლობისთვის. ახლა მას აქვს უნიკალური შესაძლებლობა, გამოისყიდოს თავისი ცოდვა.
11-დან 22 ნოემბრამდე აზერბაიჯანი უმასპინძლებს გაეროს კლიმატის ცვლილების კონფერენციას (COP29), რომელიც მსოფლიო ლიდერების მონაწილეობით კლიმატის ცვლილებაზე მიმართული ყველაზე მნიშვნელოვანი ღონისძიებაა. მიუხედავად იმისა, რომ აზერბაიჯანი გამოიყენებს კონფერენციას თავისი იმიჯის გასათეთრებლად და რეგიონში ლიდერად წარმოჩენის მიზნით, ადამიანის უფლებათა საზოგადოება ხედავს შესაძლებლობას, საბოლოოდ ნათელი მოჰფინოს აზერბაიჯანის უკიდურესად საზიზღარ რეჟიმს, რომელიც აგრძელებს აგრესიის დაგეგმვას სომხეთის წინააღმდეგ და დასცინის საკუთარ ხალხს.
COP29 შეიძლება იყოს ფორუმი მონაწილე სახელმწიფოებისთვის, რათა ზეწოლა მოახდინონ აზერბაიჯანზე, რათა შეწყვიტოს მისი შეურაცხყოფა და ასევე შესთავაზოს კონკრეტული გზა სამშობლოდან ამოძირკვული მრავალი ადამიანისთვის.
2020 წლის სექტემბერში აზერბაიჯანმა 44-დღიანი ომი დაიწყო და მთიანი ყარაბაღის ნაწილი აიღო.
მიწის მიტაცება დაუნდობელი იყო. აზერბაიჯანის ჯარებმა გაანადგურეს სოფლები, აწამეს პატიმრები, თავი მოკვეთეს ავადმყოფებს და მოხუცებს. გამოცხადდა ცეცხლის შეწყვეტა, მაგრამ აზერბაიჯანის სისასტიკე არ შეწყვეტილა.
ჩვენ ცოტა ხნის წინ გამოვაქვეყნეთ 200-გვერდიანი მოხსენება ჩვენს მიერ გამოძიებულ სისასტიკეებზე, მათ შორის უკიდურეს წამებაზე, მკვლელობაზე, გაუჩინარებაზე, გვამების დასახიჩრებასა და ეკლესიებისა და სასაფლაოების დანგრევაზე.
ეს ბოროტება არის აზერბაიჯანის უფრო ფართო კამპანიის ნაწილი მთიანი ყარაბაღის ძირძველი მოსახლეობის განადგურების მიზნით, პოლიტიკა, რომელსაც მისი ხელმძღვანელობა ღიად უჭერს მხარს.
აზერბაიჯანის დიქტატორი ილჰამ ალიევი სომხებს უწოდებს „ვირთხებს“, „ძაღლებს“, რომლებიც ინფიცირებულნი არიან „ვირუსით“, რისთვისაც მათ „უნდა უმკურნალონ“.
მან ბევრჯერ გააფრთხილა. „თუ [სომხებს] არ სურთ სიკვდილი, დატოვეთ აზერბაიჯანული მიწები“, რომელიც მისი აზრით მოიცავს მთიან ყარაბაღს და ერევანსაც კი. აზერბაიჯანის ოფიციალური პირები ეხმიანებიან მის გენოციდურ დისკურსს, ეთნიკურ სომხებს “კიბოს” და “დაავადებას” უწოდებენ და აცხადებენ: ჩვენი მიზანია სომხების სრული განადგურება“.
Freedom House-ის თანახმად, მთიანი ყარაბაღი ამჟამად ყველაზე ნაკლებად თავისუფალი ადგილია პლანეტაზე, უსწრებს ისეთ ქვეყნებს, როგორიცაა სირია, ჩრდილოეთ კორეა და აღმოსავლეთ უკრაინა.
Freedom House-ის ანგარიშის გამოქვეყნებიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ, ალიევმა ისაუბრა მთიანი ყარაბაღის მიტოვებული დედაქალაქიდან, შეაქო მთიანი ყარაბაღის პარლამენტის დანგრევა და დაიკვეხნა, რომ სომხების „კვალი“ არ დარჩენილა.
მიუხედავად იმისა, რომ ალიევი უარყოფს უფლებადამცველი ჯგუფების დაგმობას, ის წუხს მისი სტატუსით მსოფლიო ლიდერებს შორის, განსაკუთრებით ევროპაში, რომელიც აზერბაიჯანის საწვავის მთავარი მყიდველია.
ნავთობისა და გაზის მოპოვება აზერბაიჯანის ექსპორტის შემოსავლის 92,5%-ს შეადგენს, ამიტომ ალიევის პოლიტიკური გადარჩენა დამოკიდებულია მის ავტორიტეტზე ისეთ ფორუმებზე, როგორიცაა COP29.
ბევრი შოკირებული იყო განცხადებით, რომ ისეთი სასტიკი ნავთობის სახელმწიფო, როგორიც აზერბაიჯანია, უმასპინძლებს კლიმატის ცვლილების კონფერენციას, გადაწყვეტილება, რომელიც მიღებული იქნა ეთნიკური წმენდიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ. მაგალითად, აქტივისტი გრეტა ტუნბერგი ჩიოდა, რომ სამიტს “უმასპინძლა ავტორიტარულმა რეჟიმმა, რომელიც არღვევს ადამიანის უფლებებს როგორც შინაურ, ისე სომხების წინააღმდეგ და ეს დამოკიდებულია ბინძურ საექსპორტო საწვავზე”.
კონფერენცია შეიძლება იყოს ბოლო შანსი საერთაშორისო თანამეგობრობისთვის აზერბაიჯანის დაგმობისთვის. გაქცეულებს უნდა მიეცეთ საშუალება დაბრუნდნენ. საერთაშორისო საზოგადოებას აქვს ბრალის გამოსყიდვის იშვიათი შესაძლებლობა. როგორი რეაქცია ექნება?“ – ნათქვამია სტატიაში.
