აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის პრესსპიკერი მეთიუ მილერი “თავისუფლების” გამოკითხვის პასუხად გამოეხმაურა სომხეთის შეიარაღებაში აზერბაიჯანის ბრალდებებს. ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა განმარტა, რომ როგორც სომხეთის, ასევე აზერბაიჯანის უსაფრთხოების მხარდაჭერა მიზნად ისახავს აშშ-სა და ნატოს ძალებთან თანამშრომლობის გაძლიერებას, არმიის პროფესიონალიზმის ამაღლებას, ასევე ორი ქვეყნის საზღვრის გაძლიერებას ირანთან. ექსპერტები დარწმუნებულნი არიან, რომ სომხეთი აშშ-ს იარაღს არ იძენს, რაზეც ცოტა ხნის წინ აზერბაიჯანის პრეზიდენტი აცხადებდა და რასაც გამოეხმაურა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი.
აშშ სომხეთს არ ყიდის იარაღს, არ არის საჭირო ალიევის მანიპულაციებზე წასვლა, – ამის შესახებ “რადიოლურთან” საუბარში სომხეთის შეიარაღებაზე აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრალდებებზე საუბრობს პოლიტოლოგი ბენიამინ პოღოსიანი. მათ უკვე გამოეხმაურა ოფიციალური ვაშინგტონი. სახელმწიფო დეპარტამენტის სპიკერმა მეთიუ მილერმა განმარტა, რომ სომხეთისა და აზერბაიჯანის უსაფრთხოების მხარდაჭერა მიმართულია აშშ-სა და ნატოს ძალებთან თანამშრომლობის გაძლიერებაზე, არმიის პროფესიონალიზმისა და ასევე ირანთან ორი ქვეყნის საზღვრის გაძლიერებისკენ.
„აშშ ითვლის სომხეთისა და აზერბაიჯანის უსაფრთხოების მხარდაჭერას ისე, რომ უზრუნველყოს, რომ ის არ იქნება გამოყენებული შეტევითი მიზნებისთვის და ძირს არ უთხრის ან შეაფერხებს სტაბილური და ღირსეული მშვიდობის მოლაპარაკებაზე მიმდინარე მცდელობებს“.
ბენიამინ პოღოსიანი აღნიშნავს, რომ სომხეთსა და აშშ-ს შორის თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობა არსებობს, რაც საერთოდ არ ნიშნავს იარაღის მიწოდებას.
„მე ვურჩევდი არ წამოეგონ აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მანიპულაციებს, რადგან თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობა და იარაღის მიწოდება სრულიად განსხვავებული რამ არის და ერთი მეორეში არ უნდა აგვერიოს. შესაბამისად, არ არსებობს რაიმე სარწმუნო ფაქტი, ინფორმაცია ან პუბლიკაცია, რომ აშშ-მა სომხეთს რაიმე საბრძოლო მასალა მიაწოდა. ინდოეთთან და საფრანგეთთან თანამშრომლობისგან განსხვავებით, რაც დადასტურდა ოფიციალურ დონეზე. თავდაცვის მინისტრის შესაბამისი ვიზიტების დროს გაფორმდა შესაბამისი ხელშეკრულებები“.
რუსული ტელეარხისთვის მიცემულ ბოლო ინტერვიუში აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ სომხეთისთვის იარაღის მიწოდებით ლიდერია საფრანგეთი, მეორე ადგილზეა ინდოეთი, მესამეზე კი აშშ.
მისი თქმით, საფრანგეთი და ინდოეთი არ მალავენ, რომ სომხეთს სასიკვდილო იარაღს აწვდიან, მაგრამ ამას აშშ არ აღიარებს.
„თუ გადავხედავთ რას წერენ აზერბაიჯანის ხელისუფლებასთან ძალიან დაახლოებული მედია, ვგულისხმობ ვებგვერდებსა და ანალიტიკურ ცენტრებს, რომლებიც ახლოს არიან ან თავდაცვის სამინისტროსთან ან პრეზიდენტის ოფისთან, გვრჩება შთაბეჭდილება, რომ აზერბაიჯანი ცდილობს შექმნას თავისთავად, ასე ვთქვათ, სომხეთის წინააღმდეგ შესაძლო თავდასხმის გამართლება. ახსნა ასეთია: სომხეთი იარაღდება ინდოეთიდან, საფრანგეთიდან, ახლა ამერიკის შეერთებული შტატებიც ემატება, ხვალ შეიძლება გამოაცხადონ, რომ იარაღს დიდი ბრიტანეთიდანაც კი ვიღებთ ან არ ვიცი რომელი ქვეყნიდან ვიღებთ იარაღს. მაშინ შემდეგი ლოგიკური ნაბიჯი ბაქოსთვის არის ის, რომ სომხეთი იარაღდება, თავს დაესხმება აზერბაიჯანს, ამიტომ, იმისათვის, რომ ავიცილოთ სომხეთის გარდაუვალი შეტევა აზერბაიჯანზე, ვთქვათ, 2026 წელს, ჩვენ თავს უნდა დავესხათ სომხეთს 2025 წელს. ეს არის ის, რასაც აზერბაიჯანი აკეთებს“.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრი არაერთხელ შეეხო ამ თემას და აღნიშნა, რომ ბაქოს სამხედრო ხარჯები უპრეცედენტო მაღალი ტემპით იზრდება.
„ჩვენ გვაბრალებენ, რომ სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობა გვაქვს საფრანგეთთან და ინდოეთთან, და აზერბაიჯანში მიღებულია იმის თქმა, რომ სომხეთს არარეგიონული ქვეყნები აიარაღებენ. მაგრამ აზერბაიჯანი იარაღს იტალიიდან ყიდულობს. რატომ შეუძლია აზერბაიჯანს იარაღის შეძენა იტალიიდან, სომხეთს კი საფრანგეთიდან არა? აზერბაიჯანი იარაღს პაკისტანიდან ყიდულობს, მაგრამ სომხეთს რატომ არ შეუძლია იარაღის შეძენა ინდოეთიდან? ამბობენ, რომ ევროკავშირი და დასავლეთი სომხეთს აიარაღებენ. აზერბაიჯანი იარაღს სლოვაკეთიდან, სერბეთიდან, ბულგარეთიდან ყიდულობს, ანუ ევროკავშირის წევრ სამ ქვეყანას მაინც აქვს სამხედრო-ტექნიკური თანამშრომლობა აზერბაიჯანთან, აზერბაიჯანი დიდი რაოდენობით იარაღს ყიდულობს ისრაელიდან“.
აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის სპიკერი მეთიუ მილერი ასევე განმარტავს, რომ შეერთებული შტატები მხარს უჭერს სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის მიმდინარე კონტაქტებს კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების მიმართულებით მუშაობისთვის.
