აზერბაიჯანი დასავლეთს სიგნალს უგზავნის – აზერბაიჯანის პრეზიდენტის აგრესიულ განცხადებებს ექსპერტები გამოეხმაურნენ
ეგრეთ წოდებული „ზანგეზურის დერეფნის“ პროექტის წარუმატებლობა აქამდე განპირობებული იყო დასავლეთის, განსაკუთრებით აშშ-სა და ირანის პოზიციების სხვაობით.
„არმენპრესის“ ცნობით, ეს მოსაზრება პრესკონფერენციაზე პოლიტოლოგმა არმენ პეტროსიანმა გამოთქვა.
„მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკაში ტრამპის თანამდებობაზე დადგომამდე არის გარკვეული გაურკვევლობა, ახლად არჩეული პრეზიდენტის ბოლო განცხადებები, რომლებიც მოიცავს ტერიტორიულ პრეტენზიებს მექსიკის მიმართ, კანადა, პანამა და დანია, აზერბაიჯანს უქმნიან საკმარის შესაძლებლობებს, რომ მინიმუმ ერთი და იგივე სტილით ისაუბროს. ყოველ შემთხვევაში, ამ მომენტში გაკეთებული განცხადებები გარკვეულწილად ზრდის აზერბაიჯანის პრეზიდენტის მანევრირების შესაძლებლობებს“, – განაცხადა პეტროსიანმა.
მისი დაკვირვებით, ამ ეტაპზე ძალიან რთულია კონკრეტული შეფასებების გაკეთება, თუ რა ქცევას გამოავლენს ირანული მხარე, რადგან ეს განპირობებულია არა მხოლოდ ჩვენს რეგიონში მიმდინარე პროცესებით, არამედ ირანის წინააღმდეგ დაგეგმილი პოლიტიკითაც. მოწინააღმდეგეები სხვადასხვა რეგიონში.
რომ ირანში დიდი შეშფოთებაა დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის პირობებში მზარდი კოორდინირებული ანტიირანული ქმედებების გამო. ამის მოწმენი გავხდით ტრამპის ადმინისტრაციის პირველ პერიოდშიც. მეორეში ვითარების ძალიან სერიოზული ცვლილებაა. დღეს ირანმა თავისი შესაძლებლობებითა და რესურსებით 2016-20 წლების რეალიებთან შედარებით საგრძნობლად დაკარგა ადგილი და ამიტომ ირანის ქმედებების მასშტაბები საგრძნობლად შემცირდა.
„ახლო აღმოსავლეთის პროცესები არ მომხდარა ირანის უშუალო საზღვრებთან და არ დაემუქრა ირანის ტერიტორიას, რაც ჩვენი რეგიონის კუთხით არ შეიძლება ითქვას“, – განაცხადა პოლიტოლოგმა პეტროსიანმა „ზანგეზურის დერეფანი“ შესაძლოა სრულიად განსხვავებული იყოს, ვიდრე ახლო აღმოსავლეთში მომხდარი მოვლენები, ამიტომ ირანი კვლავაც რჩება შემაკავებელი ფაქტორი სამხრეთ კავკასიაში თურქეთ-აზერბაიჯანული ამბიციების წინააღმდეგ.
ირანის წინააღმდეგ დიდი კონტრპროპაგანდა მიმდინარეობს და კიდევ ერთი მცდელობა ხდება ირანის შესაძლებლობების შესუსტებისთვის ჩვენს რეგიონში. ილჰამ ალიევის ბოლო განცხადებები შეიცავს რამდენიმე მკაფიო მესიჯს დასავლეთის, განსაკუთრებით შეერთებული შტატების მიმართ, ამიტომ აზერბაიჯანის პრეზიდენტის შეფასებები ირანთან დაკავშირებით, რომ არსებობს გარკვეული გაურკვევლობა, არის ნათელი მაჩვენებელი, შესაძლოა სიგნალიც შეერთებული შტატების ახალი ადმინისტრაციისთვის, რომ თუკი რამდენიმე რეგიონში ერთდროულად რაიმე მსხვილი ანტიირანული ოპერაცია იგეგმება, მაშინ აზერბაიჯანი არ გამორიცხავს, რომ მსგავსი ოპერაციით დაინტერესდეს.
ეს არის სიგნალი იმისა, რომ აშშ-ს ხელმძღვანელობით ანტიირანულ ძალებს შეუძლიათ უსაფრთხოდ დადონ ფსონი აზერბაიჯანზე“, – თქვა პეტროსიანმა. პოლიტოლოგი არეგ კოჩინიანი თავის მხრივ აღნიშნავს, რომ ილჰამ ალიევის ბოლო განცხადებებში, მისი წინა განცხადებებისგან განსხვავებით, გარკვეული სიმკაცრე იყო. მისი თქმით, ბოლო დროს აზერბაიჯანი ერთდროულად სამი სცენარისთვის ემზადება: მშვიდობა, ომი და პარადოქსული ვითარება, რომელიც ამჟამად არსებობს.
ახლა გეოპოლიტიკური პროცესები აზერბაიჯანისთვის ხელსაყრელი გახდა. ერთის მხრივ, ირანის დამარცხებამ სირიაში მნიშვნელოვნად შეზღუდა ირანის საგარეო პოლიტიკური შესაძლებლობები. მეორე მხრივ, აშშ-ის ახალი ადმინისტრაციის საგარეო პოლიტიკის შედარებით გაურკვევლობა, განსაკუთრებით ჩვენს რეგიონში, კიდევ უფრო არაპროგნოზირებადს ხდის ვითარებას.
„ბაქოს მიაჩნია, რომ მათ შეუძლიათ ტრამპის ადმინისტრაციასთან შეთანხმების მიღწევა, მაგრამ ეს არ არის ფაქტი, იგივე გაურკვევლობის გათვალისწინებით“, – თქვა კოჩინიანმა. მისი აზრით, არსებობს ორი განზომილება. პირველი, რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტის შემთხვევაში, ერთ სახელმწიფოს შეუძლია შეუტიოს მეზობელს და დაიკავოს მისი ტერიტორიები, მეორე ეხება ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტს, როდესაც ისრაელი განათავსებს თავის სამხედრო ძალებს მეზობელ ქვეყანაში, რასაც საერთაშორისო საზოგადოება აღიქვამს, როგორც ნორმა, ასევე ისრაელ-აზერბაიჯანის კონფლიქტის გათვალისწინებით: ბაქო სწავლობს თელ-ავივიდან და ითვალისწინებს ზემოხსენებულ ზომებს, რადგან აზერბაიჯანმა განახორციელა ეთნიკური წმენდა მთიან ყარაბაღში, ხოლო ისრაელმა პალესტინაში“.
