აზერბაიჯანის ქცევაზეა დამოკიდებული სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება და  პროექტ „მშვიდობის გზაჯვარედინზე“ განხორციელება  – პოლიტოლოგი

დამდეგი წელი აზერბაიჯანის პრეზიდენტის სამხედრო განცხადებებით დაიწყო, სამწუხაროდ, ეს განცხადებები მხოლოდ მეზობელი ქვეყნიდან არ არის, ამიტომ ჩვენი რეგიონი ფეთქებადსაშიშია. ამის შესახებ პოლიტოლოგმა ჰარუტიუნ მკრტჩიანმა „არმენპრესთან“ ინტერვიუში გამოთქვა მოსაზრება სამხრეთ კავკასიაში არსებულ ვითარებაზე და „მშვიდობის გზაჯვარედინზე“ ინიციატივის სიცოცხლისუნარიანობის საკითხზე.

„რა თქმა უნდა, სომხეთ-აშშ-ს სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიის ხელმოწერის შემდეგ სიტუაცია ცოტათი განიმუხტა. ეს იწვევს იმედს, რომ სამხრეთ კავკასიის რეგიონი შესაძლოა ესკალაციის პერიოდში არ შევიდეს. ნებისმიერ შემთხვევაში, ჩვენ ამ დროს უნდა ვენდოთ, არ ღირს ეიფორიული განწყობის ფორმირება სომხეთ-აშშ სტრატეგიული პარტნიორობის ქარტიასთან დაკავშირებით. როგორც კი აშშ-ის ახალი ადმინისტრაცია მოვალეობის შესრულებას შეუდგება,  მნიშვნელოვანი იქნება იმის მონიტორინგი, თუ რა პოზიციას დაიჭერს  აზერბაიჯანი  რეგიონში.

 „საბოლოოდ, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი წავა თუ არა ავანტიურაზე, პოლიტოლოგის თქმით, ამ მომენტში ჩვენ გვაქვს შედარებითი და მყიფე სტაბილურობა, რომელიც შეიძლება გაგრძელდეს გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ბაქოდან მოსულ განცხადებებზე სომხეთის პასუხი ნამდვილად მისასალმებელია“.

 სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება შესაძლებელია ნებისმიერ დროს, ასე თუ ისე, თუ აზერბაიჯანის მხრიდან იქნება პოლიტიკური ნება. თითქმის ყველაფერი მზადაა. 17-პუნქტიანი პრეამბულის თხუთმეტი პუნქტი უკვე შეთანხმებულია. „აზერბაიჯანი ცდილობს დარჩენილ ორ პუნქტზე ითამაშოს და დროში მოიგოს“, – განაცხადა პოლიტოლოგმა.

 მკრტჩიანის აზრით, სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერისთვისაც აუცილებელია ხელსაყრელი პირობები.  ამიტომაც უნდა იყოს საერთაშორისო ზეწოლა აზერბაიჯანზე.

მისი თქმით, სომხეთს სხვა გზა არ აქვს, გარდა იმისა, რომ განახორციელოს სამშვიდობო დღის წესრიგი და გააკეთოს ყველაფერი, რათა აზერბაიჯანის მიერ ასე სასურველი და მომზადებული სამხედრო ქმედებები არ განხორციელდეს ჩვენს რეგიონში და არ მოხდეს სამხრეთ კავკასიის ესკალაცია.

ჩვენ ასევე უნდა უზრუნველვყოთ საერთაშორისო კონსოლიდაცია ამ საკითხში და აქტიურად ვიმუშაოთ ამ მიმართულებით. მიუხედავად იმისა, რომ სამშვიდობო ხელშეკრულების გაფორმება ჭიანურდება, გულუბრყვილობა იქნება იმის მტკიცება, რომ მას საერთოდ არ მოეწერება ხელი. აქაც უნდა დაველოდოთ შეერთებული შტატების ახალი ადმინისტრაციის პოზიციას 20 იანვრის შემდეგ.

 მთიან ყარაბაღთან დაკავშირებით, ტრამპმა უკვე გააკეთა განცხადება და აღნიშნა, რომ ის რომ იყოს შეერთებული შტატების პრეზიდენტი, არ დაუშვებდა იქედან სომხების განდევნას. ეს რეალურად დამამშვიდებელი განცხადებაა, მაგრამ უნდა ვნახოთ, რა პოზიციას დაიკავებს ტრამპი სომხეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობებთან დაკავშირებით. სხვათა შორის, მან უკვე წინასაარჩევნო კამპანიის დროს განაცხადა, რომ მხოლოდ მსოფლიოში მშვიდობის დღის წესრიგის დადგენის საკითხით იხელმძღვანელებდა. „ეს, რა თქმა უნდა, კარგია, ამიტომ ამ მიმართულებითაც აქტიურად უნდა ვიმუშაოთ ტრამპის ადმინისტრაციასთან“, – აღნიშნა ჩვენმა თანამოსაუბრემ.

 „მშვიდობის გზაჯვარედინზე“ ინიციატივის სიცოცხლისუნარიანობის საკითხზე საუბრისას მკრტჩიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მისი განხორციელების მთავარ დაბრკოლებად აზერბაიჯანი რჩება. საერთაშორისო შეხვედრების დროს სომხური მხარე ყოველთვის დეტალურად წარმოაჩენს ამ ინიციატივას, მაგრამ მისი განსახორციელებლად აზერბაიჯანის პოლიტიკური ნებაც უნდა იყოს. ბევრი აღნიშნავს თურქულ ფაქტორსაც. ეს უკანასკნელი ყოველთვის უკავშირებდა სომხურ-თურქული ურთიერთობების ნორმალიზებას სომხურ-აზერბაიჯანული ურთიერთობების ნორმალიზებასთან, ამიტომ “მშვიდობის გზაჯვარედინზე” მთავარი დაბრკოლება ოფიციალური ბაქოა.

სომხური მხარის ეს ინიციატივა ნამდვილად შეიძლება დადებითად შეფასდეს, რადგან ის რეგიონის ქვეყნების, მათ შორის თავად აზერბაიჯანის ინტერესებიდან გამომდინარეობს. საკითხავია, არის თუ არა აზერბაიჯანი მზად ამ მარშრუტის გასავლელად, თუ გააგრძელებს ექსტრატერიტორიული დერეფნის, რუხი ზონის მოთხოვნას სომხეთის ტერიტორიაზე. თუ ის მეორე ვარიანტს აირჩევს, „მშვიდობის გზაჯვარედინზე“ აუცილებლად ქაღალდზე დარჩება. „ინიციატივა სიცოცხლისუნარიანი იქნება, თუ ყველა გზა ჭეშმარიტად განიბლოკება“, – დაასკვნა პოლიტოლოგმა.