მთავარიპოლიტიკა

მავთულხლართების გარეშე –  სომხეთ-საქართველოს საზღვრის დემარკაცია, როგორც მაგალითი აზერბაიჯანისთვის

სომხეთსა და საქართველოს შორის სახელმწიფო საზღვრის დემარკაცია შეიძლება გახდეს მაგალითი აზერბაიჯანთან იგივე პროცესის დასასრულებლად. სომხეთ-საქართველოს საზღვარზე სერიოზული პრობლემები არ არის და მხარეებმა კიდევ ერთხელ დაადასტურეს სურვილი გააქტიურონ და დაასრულონ პროცესი გასულ თვეში ერევანში.

მავთულხლართების, იარაღისა და კედლების გარეშე.  ეს არის საქართველო-სომხეთის სახელმწიფო საზღვარი რეგიონში.

აქ არც სნაიპერები არიან და არც უცხოელი მესაზღვრეები. ეს არის მეგობრობის საზღვარი, გვარწმუნებენ თბილისსა და ერევანში. ბოლო ოფიციალურ შეხვედრაზე ორი ქვეყნის ლიდერები შეთანხმდნენ სახელმწიფო საზღვრის დემარკაციის პროცესის გააქტიურებაზე და დასრულებაზე.

ორი ქვეყნის მოსაზღვრე სოფლების მაცხოვრებლები დარწმუნებულნი არიან, რომ სომხებისა და ქართველების მრავალსაუკუნოვანი მეგობრობის საბოლოო დემარკაცია აზერბაიჯანისთვის მშვიდობიანი საზღვრის არსებობის მაგალითი გახდება.

სომხეთის მოსაზღვრე საქართველოში სომხებით დასახლებული სოფლების წარმომადგენელი არსენ ჰახვერდიანი ჩვენთან ინტერვიუში ხაზს უსვამს:

ორ ქვეყანას შორის საზღვრის დემარკაციასთან დაკავშირებით პრობლემები არ შეიძლება იყოს. მეჩვენება, რომ საზღვარზე მცირე ცვლილებები იქნება. საქართველოდან ჭანახჩიმდე და სომხეთიდან გომაკამდე  (ჯილიზას რაიონი) მონაკვეთში შესაძლოა გარკვეული ცვლილებები იყოს. ხოლო დარჩენილი სოფლები, ხოჟორნი და აღქიორფი, საკმაოდ შორსაა სომხური სოფლებისაგან. დარწმუნებული ვარ, რომ სომხეთსა და საქართველოს შორის სადავო მიწა არ იქნება. „ხალხს არც კი უფიქრია, რომ პრობლემები  და , საკამათო საკითხები იქნება…“

მიუხედავად იმისა, რომ მოსაზღვრე სოფლების მცხოვრებლები ამბობენ, რომ სომხეთსა და საქართველოს საზღვარი არ უნდა ჰქონდეს, მაგრამ მაინც ხვდებიან, რომ ისინი ცალკე სახელმწიფოები არიან და საზღვარი უნდა არსებობდეს.

საქართველოსა და სომხეთს შორის სასაზღვრო საკითხები შეიძლება მოგვარდეს, – უმტკიცებს „რადიოლურს“ ქართული სოფელი ხოჟორნის მცხოვრები მაკარ ჰახვერდიანი. სახლი საქართველოშია, ტუალეტი სომხეთში და საზღვარი ყოფს მისსაკარმიდამო ნაკვეთსაც.

„აქ 200 კაკლის ხე დავრგე. ჩემს ბაღში 100-150 ვაშლის ხე მაქვს. ქლიავი, ვაშლი, ყურძენი, ყველაფერი იქ არის. “მილიონი დოლარის ღირებულების  ხეები მაქვს…”

ბაბუა მაკარი თავის მამულს სომხურ-ქართული მეგობრობის სიმბოლოდ მიიჩნევს. იხსენებს, რომ მთელი ცხოვრება მუშაობდა სომხურ-ქართული ტყის აყვავებაზე.

საქართველოსა და სომხეთს შორის გადაუჭრელი საკითხები არ არსებობს. სომხეთის ყოფილმა ელჩმა საქართველოში, ახლა კი საქართველოს პარლამენტის წევრმა თენგიზ შარმანაშვილმა „რადიოლურთან“ საუბარში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ „საზღვრის დემარკაცია ახლა უნდა გადაწყდეს, მაგრამ სასწრაფო არ არის“.

სომხეთ-საქართველოს სახელმწიფო საზღვარი 1990-იანი წლების შემდეგ ერთადერთია, სადაც სომეხი მესაზღვრეები არიან განლაგებული. არ არის სანგრები, არ არის უცხოელი მესაზღვრეები, მაგალითად, სომხეთ-ირანის და სომხეთ-თურქეთის საზღვრებს რუსი მესაზღვრეები და სპეცსამსახურები იცავენ. უსაფრთხოების პოლიტიკის კვლევის სომხური ცენტრის ექსპერტი სამველ მელიქსეთიანი აღნიშნავს, რომ სომხეთ-საქართველოს საზღვარი ამ მხრივ უნიკალურია. ის ასევე აღნიშნავს, რომ ეს შეიძლება გახდეს აზერბაიჯანისთვის საზღვრის წარმატებული დემარკაციის მაგალითი.

ნახეთ მეტი
Back to top button