Starlink-ის გამოჩენა უზრუნველყოფს სომხეთის ინტერნეტ დამოუკიდებლობას მეზობლებისგან – ექსპერტი

ესკალაციის ან სხვა პრობლემების შემთხვევაში ვერცერთი ქვეყანა ვერ შეძლებს ინტერნეტის გათიშვას და საინფორმაციო ბლოკადას.

სომხეთში გლობალური თანამგზავრული საკომუნიკაციო სისტემის Starlink-ის გაჩენა უზრუნველყოფს ინტერნეტის დამოუკიდებლობას მეზობლებისგან, განუცხადა Sputnik სომხეთს საინფორმაციო უსაფრთხოების ექსპერტმა სამველ ჰაირაპეტიანმა.

27 მარტს მაღალი ტექნოლოგიების მინისტრმა განაცხადა, რომ გლობალური სატელიტური საკომუნიკაციო სისტემის Starlink-ის სერვისები უკვე ხელმისაწვდომია სომხეთში.

მან აღნიშნა, რომ სტანდარტული ინტერნეტისგან განსხვავებით, რომელიც ერთი ქვეყნიდან ჩვენამდე მიდის კაბელების საშუალებით, ამ კავშირს დედამიწიდან 500-600 კმ სიმაღლეზე თანამგზავრები უზრუნველყოფენ. ეს ამცირებს მეზობელ ქვეყნებზე ინტერნეტზე წვდომის დამოკიდებულებას.

“ჩვენი ინტერნეტი შავი ზღვის ფსკერზე გადის საქართველოს გავლით. და იყო არაერთი შემთხვევა, როდესაც კაბელი დაზიანდა ქართულ მხარეზე – ამინდის პირობების, კატასტროფების, ადამიანური ფაქტორების გამო. ასე რომ, Starlink-ს შეუძლია მოგვცეს შესაძლებლობა, ვიყოთ დამოუკიდებლები მეზობელი ქვეყნებისგან, სულ მცირე, ინტერნეტის კუთხით”, – აღნიშნა ჰაირაპეტიანმა.

პრობლემების ან საზღვრის ესკალაციის შემთხვევაში, ვერც ერთი ქვეყანა ვერ შეძლებს ინტერნეტის გათიშვას და საინფორმაციო ბლოკადას. ამავდროულად, როგორც სახელმწიფოს, ასევე კერძო მომხმარებლებს შეუძლიათ შეიძინონ მოწყობილობები Starlink-ის გამოყენებისთვის.

ექსპერტს გაუჭირდა იმის თქმა, თუ რა ფასი ექნებოდა ასეთ ინტერნეტ მომსახურებას რიგითი მოქალაქეებისთვის, ვინაიდან Starlink ახლახან შემოვიდა სომხეთის ბაზარზე.

“ვფიქრობ, ფასები მომავალში გადაიხედება. მაგალითად, ასე იყო მონღოლეთში. ახლა სომხეთისთვის შემოთავაზებული ფასი თვეში 20-დან 100 ათას დრამამდეა (50-დან 250 დოლარამდე) მოწყობილობასთან ერთად. მაგრამ დროთა განმავლობაში ფასი დიდი ალბათობით შეიცვლება”, – ამბობს ჰაირაპეტიანი.

ის თავად მოუწოდებს, არ იჩქარონ შესყიდვები. Starlink-ის მოსვლასთან ერთად ამ სფეროში კონკურენცია გაიზრდება და ფასებიც დაიკლებს. კიდევ ერთი მომენტი: პერსონალური მონაცემები და მათი გაცვლა უფრო უსაფრთხო იქნება. სომხეთიდან მონაცემების გაკონტროლებას ან მოპოვებას ვერც ერთი სახელმწიფო ვერ შეძლებს.

რაც შეეხება სომხეთის ხელისუფლების როლს Starlink-ის გაჩენაში, ჰაირაპეტიანის თქმით, კომპანიის დამფუძნებელი ელონ მასკი გეგმავს მთელი პლანეტის ინტერნეტით უზრუნველყოფას ყოველგვარი მონაწილეობის გარეშე. ის თითქმის არ ელის, რომ რომელიმე ხელისუფლება მას მიმართავს ქვეყნის კომუნიკაციებით უზრუნველყოფის მიზნით. მან ასევე ყურადღება გაამახვილა იმ ფაქტზე, რომ Starlink-ის რუქის მიხედვით, სავარაუდოდ, ინტერნეტი არის სომხეთის მთელ ტერიტორიაზე. მაგრამ ეს მარკეტინგული ხრიკია – თანამგზავრი ვერ ხედავს მთელ ტერიტორიას. ის მოიცავს რეგიონებს და არა კონკრეტულ ქვეყნებს. ვარაუდობენ, რომ ყველა რეგიონის ზემოთ იქნება თანამგზავრები, რომლებიც დედამიწას საერთო ქსელით დაფარავს.