რას უნდა ველოდოთ ევროპულ პლატფორმებზე სომხეთთან დაკავშირებული საკითხების აქტიური განხილვისგან
3 აპრილს ევროპარლამენტმა სომეხთა გენოციდის 110 წლისთავისადმი მიძღვნილი საგანგებო სხდომა გამართა. დისკუსიაზე ევროპელმა დეპუტატებმა დაგმეს გენოციდის უარყოფა, ხაზი გაუსვეს მის კავშირს მთიან ყარაბაღში მომხდარ ეთნიკურ წმენდასთან და გააკრიტიკეს თურქეთისა და აზერბაიჯანის ქმედებები. რატომ დაიწყო ევროპამ ასე აქტიურად საუბარი სომხების უფლებებზე და არის თუ არა ეს იმპულსი სომხეთისთვისაც?
კავკასიის ინსტიტუტის ექსპერტის, ჰრანტ მიქაელიანის თქმით, არცახის საკითხის ხსენება და ზოგადად სომხური საკითხის ახალი აქტიურობით ევროკავშირის დისკუსიების დღის წესრიგში შეტანა რამდენიმე გარემოებით არის განპირობებული. პირველი, მისი თქმით, წმინდა პოლიტიკურია, თუ ამ დისკუსიებს განვიხილავთ აზერბაიჯანზე ზეწოლის საშუალებას.
„რადგან მშვიდობის დამყარება აზერბაიჯანის გამო ჭიანურდება, გასაგებია, რომ საჭიროა რეაგირება და პასუხი ასეთია: საჭიროა აზერბაიჯანზე გარკვეული ზეწოლა.
ევროსაბჭოს დისკუსიების დღის წესრიგის უფრო ფართო გაგებით განხილვისას აშკარა ხდება, რომ თურქეთი და აზერბაიჯანი ყველასთვის პრობლემად იქცა, აღნიშნავს მიქაელიანი. ამიტომ, ექსპერტის აზრით, ეს თავის მხრივ ქმნის ევროპული პლატფორმებიდან რეაგირების ახალ შესაძლებლობას. ასეთი დისკუსიების ორგანიზება ასევე შეიძლება განიხილებოდეს ამ კონტექსტშიც. ჰრანტ მიქაელიანი შენიშნავს, რომ მსოფლიოში იყო მცდარი წარმოდგენა, თითქოს ომი აზერბაიჯანმა დაიწყო, ასე ვთქვათ, ტერიტორიული მთლიანობის აღსადგენად, ახლა კი ევროპის დედაქალაქებში ძლიერდება იმის გაცნობიერება, რომ აზერბაიჯანისა და თურქეთის მიზანი სულ სხვა არის.
„არის კიდევ ერთი, ალბათ უფრო დიდი სურვილი, მაგალითად, სომხეთის, როგორც გეოპოლიტიკური ფაქტორის ლიკვიდაციის პოლიტიკა. არ არსებობს მშვიდობის სურვილი და შეიქმნა უფრო ძლიერი და აგრესიული სახელმწიფო აზერბაიჯანის სახით, რომელიც მხოლოდ ყოველ ნაბიჯზე ძლიერდება და უფრო და უფრო აგრესიული ხება და ყოველივე ამაზე ადეკვატური გამოხმაურება არ ხდება.
აზერბაიჯანი აგრესიულად რეაგირებს საფრანგეთზე, ირანზე, აშშ-ზე, რუსეთზე, ანუ ეს ქვეყანა არის ბრმა და აგრესიული იარაღი თურქეთის ხელში, რამაც ბევრი ადამიანის შეშფოთება გამოიწვია. „ჩემი აზრით, ამ ფაქტის ნელ-ნელა გაცნობიერება მოხდა ამ დედაქალაქებში, რასაც ეს დისკუსიები მოჰყვა“, – აღნიშნავს ექსპერტი.
სამართლიანობისა და დემოკრატიისთვის ევროპის სომხეთის ფედერაციამ (EAFJD) მადლობა გადაუხადა ევროპელ დეპუტატებს, რომლებმაც პატივი მიაგეს სომხების გენოციდის მსხვერპლთა ხსოვნას და ამავდროულად წამოჭრეს მთიანი ყარაბაღიდან იძულებით დევნილი სომხების უფლებების დაცვის საკითხი.
ამ კონტექსტში, კავკასიის ინსტიტუტის ექსპერტი ჰრანტ მიქაელიანი აშკარად მიიჩნევს, რომ ევროკავშირის ეკონომიკური ინტერესები კვეთს გეოპოლიტიკურ მიდგომებს. ის ამჩნევს, რომ ენერგორესურსების მიწოდების კუთხით აზერბაიჯანი რუსეთის კოლეგაა და ეს გარემოება ნებისმიერ შემთხვევაში თავის როლს ასრულებს. მაგრამ ექსპერტი ევროპულ პლატფორმებზე სომხური საკითხის აქტიური განხილვის მოლოდინებზეც საუბრობს.
„მთავარია, ხალხმა დაინახოს, რომ აზერბაიჯანის აგრესია და ის, რომ მასთან ადეკვატური საუბარი არანაირად არ შეიძლება. ამ რისხვას, რაც არის, რაღაც პოლიტიკური ფორმა უნდა მიეცეს და ამას სომხეთის გარდა ვერავინ გააკეთებს. ანუ სომხეთმა უნდა შექმნას გარკვეული მოლაპარაკების პოზიცია, ჩამოაყალიბოს თავისი მოთხოვნები და მოლოდინები.
მიქაელიანის თქმით, მსგავსი მოთხოვნები აზერბაიჯანისთვის დარტყმა იქნება, თუმცა, მისი თქმით, სომხეთს ამ მომენტში პრობლემების თავიდან აცილება სურს, რათა მშვიდობის დამყარებას ხელი არ შეუშალოს.
