ირანი აზერბაიჯანს სიგნალებს უგზავნის, რომ ფრთხილად იყოს ანტიირანული პოზიციონირებისგან. აზერბაიჯანოლოგის ანალიზი
აზერბაიჯანოლოგი ტათევ ჰაირაპეტიანი მიიჩნევს, რომ ისრაელთან მჭიდრო თანამშრომლობით აზერბაიჯანი ცდილობს გამოიყენოს შესაძლო ანტიირანული პოზიცია სომხეთის წინააღმდეგ მისი მომავალი ქმედებების თვალსაზრისით.
ტათევ ჰაირაპეტიანმა Armenpress-თან ინტერვიუში ისაუბრა აზერბაიჯანისა და ისრაელის ურთიერთობებზე და ამ კონტექსტში, ნოვრუზთან დაკავშირებით, აშშ-ს პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის მილოცვაზე აზერბაიჯანის პრეზიდენტს ილჰამ ალიევს, რომელშიც ტრამპმა მადლობა გადაუხადა აზერბაიჯანულ მხარეს ისრაელთან მეგობრობისა და ამ ქვეყნისთვის გაწეული მხარდაჭერისთვის.
„დონალდ ტრამპის მისალოცი მესიჯი საკმაოდ საყურადღებო იყო. მიუხედავად იმისა, რომ მსგავსი გზავნილები გასულ წლებშიც გავრცელდა, ამჯერად ყველაზე საინტერესო წინადადება აზერბაიჯანისა და ისრაელის თანამშრომლობას ეხებოდა. ამას წინ უძღოდა ტრამპის შეხვედრა ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან. ბოლო პერიოდში, განსაკუთრებით დეკემბერ-თებერვალში, აზერბაიჯანული მხარე ძალიან აქტიური იყო. მაგალითად, ილჰამ ალიევის თანაშემწე ჰიქმეთ ჰაჯიევი ორჯერ ეწვია ისრაელს, ხოლო თებერვალში ის ასევე შეხვდა ნეთანიაჰუს, სადაც განიხილეს სამმხრივი პლატფორმის ფორმირება აზერბაიჯანს, ისრაელსა და აშშ-ს შორის“, – განაცხადა ჰაირაპეტიანმა.
მან დასძინა, რომ აზერბაიჯანული მხარე აქტიურად და ინტენსიურად ლობირებს ამ მიმართულებით, ამიტომ ტრამპის დაკვირვება ყველა იმ ვიზიტისა და ძალისხმევის შედეგია. ჰაირაპეტიანის თქმით, საბოლოოდ აპრილის ბოლოს და მაისის დასაწყისში გახდება ცნობილი, თუ რა გადაწყვეტილებას მიიღებს ტრამპის ადმინისტრაცია 907-ე რეზოლუციასთან დაკავშირებით.
„ფაქტობრივად გაირკვევა, მომავალში აზერბაიჯანს მიეყიდება თუ არა შეიარაღება, თუ იმოქმედებს ადრინდელი რეგულაციები. სწორედაც აქ აისახება ვაშინგტონის დამოკიდებულება აზერბაიჯანთან ურთიერთობასთან დაკავშირებული მომავალი შესაძლებლობების მიმართ”, – განმარტა აზერბაიჯანოლოგმა.
ჰაირაპეტიანის თქმით, ნებისმიერი თანამშრომლობა თვითმიზანი არ არის. ისრაელს, რომელიც აქტიურად იყო ჩართული 44-დღიან ომში, როგორც სამხედრო, ასევე პოლიტიკურად, ჰქონდა საკუთარი ინტერესებიდან გამომდინარე და მომავალთან დაკავშირებული მოლოდინი.
,,პრესაში ქვეყნდება მასალები იმის შესახებ, რომ ისრაელი ახორციელებს გარკვეულ სადაზვერვო ოპერაციებს ირანის წინააღმდეგ იმ ტერიტორიებზე, რომლებიც ამჟამად აზერბაიჯანის კონტროლს ექვემდებარება და ირანს ესაზღვრება. ამით ისრაელი ძალიან მიუახლოვდა ირანის საზღვრებს. ამავდროულად, არსებობს საჯარო ინფორმაცია აზერბაიჯანსა და ისრაელს შორის მჭიდრო ენერგეტიკული თანამშრომლობის შესახებ, რაც ამ უკანასკნელს ეხმარება, განსაკუთრებით ჰამასის და ,,ჰეზბოლას“ წინააღმდეგ ოპერაციების დროს. აზერბაიჯანი ისრაელს გაზისა და ნავთობის მნიშვნელოვან მარაგებს აწვდის, რაც აქტიური ენერგეტიკული თანამშრომლობის დასტურია, ამიტომ ისრაელი აზერბაიჯანს განიხილავს როგორც მნიშვნელოვან ანტიირანულ დასაყრდენს სამხრეთ კავკასიაში. „აზერბაიჯანი ასევე არ არის წინააღმდეგი, რომ თავისი სერვისები ისრაელის ინტერესების სამსახურში მოექცეს, რაც ირანის წინააღმდეგ არის მიმართული“, – აღნიშნა ჩვენმა თანამოსაუბრემ.
აზერბაიჯანოლოგის თქმით, ბაქო ამ კარტს ტრამპის ადმინისტრაციასთან მჭიდრო კავშირების დასამყარებლად იყენებს. ისრაელიც ამ კარტს იყენებს იმისთვის, რომ თეთრმა სახლმა სათანადო ყურადღება მიაქციოს ალიევს, ამიტომ ამ კონტექსტში ძალიან აქტიური მუშაობა მიმდინარეობს.
„აქარანაკლებ მნიშვნელოვანია ჩვენთან დაკავშირებული საკითხები, ანუ სწორედ ამ სფეროში ცდილობს აზერბაიჯანიც გადაჭრას ჩვენთან დაკავშირებული საკითხები, კერძოდ, რომ აშშ-ს ახალმა ადმინისტრაციამ თვალი დახუჭოს ან ყურადღება არ მიაქციოს, თუ აზერბაიჯანი სომხეთის წინააღმდეგ იმოქმედებს. ცოტა ხნის წინ ბაქოში ტრამპის ადმინისტრაციის წარმომადგენელმა უოლცმა დარეკა ბაქოში და სომეხი პატიმრების საკითხი წამოჭრა, რაც ბაქოში საკმაოდ მკაცრად იქნა აღქმული, რის შემდეგაც აზერბაიჯანი აქტიურად ავრცელებს დეზინფორმაციას. ეს საკითხები ურთიერთდაკავშირებულია და აჩვენებს, თუ როგორ ცდილობს აზერბაიჯანი გამოიყენოს შესაძლო ანტიირანული პოზიცია სომხეთის წინააღმდეგ მისი სამომავლო ქმედებების თვალსაზრისით“, – განაცხადა ჰაირაპეტიანმა.
თუმცა მან დასძინა, რომ ბაქოს, სურთ თუ არა მათ ეს, ასევე უნდა გაითვალისწინონ ირანის პოზიცია, მით უმეტეს, რომ ბოლო დროს ბაქოში სხვადასხვა მაღალი რანგის ოფიციალური პირები იმყოფებოდნენ ბაქოში და განიხილავდნენ უსაფრთხოების მნიშვნელოვან საკითხებს. აზერბაიჯანში ყველა ტენდენციას მისდევენ. უახლოეს მომავალში იგეგმება ირანის პრეზიდენტის ვიზიტი ბაქოში.
ირანული მხარე ავლენს თავის ცნობილ დიპლომატიას და პოლიტიკას და ცდილობს არა მხოლოდ პირდაპირ თქვას, არამედ სხვა მეთოდებითა და დიპლომატიური არხებით ბაქოს გააცნობიეროს, რომ ამ უკანასკნელის საქციელი მიუღებელია თეირანისთვის. ვფიქრობ, რომ სომხეთთან ერთობლივი სამხედრო წვრთნებიც ამ კონტექსტში შეიძლება განიხილებოდეს, ანუ ირანი ამით სიგნალებს უგზავნის აზერბაიჯანს, ფრთხილად იყოს ანტიირანული პოზიციონირებისგან“, – დაასკვნა აზერბაიჯანოლოგმა.
