აშშ თურქეთს სირიაში სტაბილურობის შენარჩუნების მთავარ ფაქტორად მიიჩნევს –  ექსპერტი

ექსპერტი  ჰაიკ ქოჩარიანი თვლის, რომ დონალდ ტრამპის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, შეერთებული შტატები ზოგადად ცდილობს კოორდინაცია გაუწიოს თურქეთის  ქმედებებს სირიის საკითხზე და მას  ანკარას სტაბილურობის შენარჩუნების მთავარ ფაქტორად მიაჩნია.

ჰაიკ ქოჩარიანი „არმპრესთან“ საუბრისას შეეხო სირიაში განვითარებულ მოვლენებს და იმ ქმედებებს,  რომელშიც მონაწილეობენ როგორც ზესახელმწიფოები, ასევე რეგიონის გავლენიანი სახელმწიფოები.

„თუ რატომ ამცირებს აშშ ნაწილობრივ სირიაში სამხედრო პერსონალის რაოდენობას, ეს გამოწვეულია ქურთების ფაქტორით, რადგან ერთიანი სირიის შექმნის გზაზე ყველაზე დიდი პრობლემა ქურთული ფაქტორია“. თუ ის ძლიერი იქნება და ქურთები სირიის აღმოსავლეთ რეგიონებში დომინირებას განაგრძობენ, ეს მოლაპარაკებების მაგიდასთან დამასკოს პოზიციებს შეასუსტებს, ამიტომ ქურთების მხარდამჭერი შეერთებული შტატები ცდილობს აიძულოს ისინი მოლაპარაკების მაგიდასთან დასხდნენ და ისაუბრონ სირიის ამჟამინდელ ხელისუფლებასთან. ფაქტობრივად, აშშ ცდილობს ამ გზით შეასუსტოს ქურთების მხარდაჭერა დასახული მიზნის მისაღწევად“, – განაცხადა ქოჩარიანმა.

არაბისტი  ექსპერტის თქმით, ტრამპი ზოგადად ფინანსური და ეკონომიკური მოსაზრებებიდან გამომდინარეობს და ცდილობს სხვა რეგიონებიდან ამერიკული სამხედრო ძალების გაყვანას ან სამხედრო პერსონალის რაოდენობის შემცირებას. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, სხვადასხვა რეგიონში გლობალური მოთამაშე ცდილობს დატოვოს და პრობლემების გადაწყვეტა რეგიონულ ძალებს უტოვებს.

ამავდროულად, აშშ ყურადღებით ადევნებს თვალს, თუ როგორ იმოქმედებენ ირანი, რუსეთი და თურქეთი.  თავისთავად ცხადია, რომ ნატოში მისი წონის გათვალისწინებით, თურქეთს საკმაოდ დიდი ადგილი ეთმობა ზოგად პოლიტიკაში. „აქ არის პიროვნული ფაქტორიც, რადგან ტრამპმა უკვე განაცხადა, რომ ერდოღანი ძლიერი ფიგურაა და მათ კარგად ესმით ერთმანეთის“, – აღნიშნა  ექსპერტმა.

თურქეთის პრეზიდენტის ერდოღანის განცხადებაზე, რომ ანკარა არავითარ შემთხვევაში არ დაუშვებს სირიის გაყოფას, ქოჩარიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ თურქეთის ლიდერის პოზიცია ზემოაღნიშნულის კონტექსტში უნდა განიხილებოდეს. ერდოღანი ნათლად ხედავს, რომ სირიის საკითხით დაინტერესებული მეორე მოთამაშე არის ისრაელი, რომელიც თავის მხრივ კამათობს ამ საკითხზე და ამტკიცებს, რომ თელავივიც უნდა მონაწილეობდეს მოლაპარაკებებში. აქ ეს საკითხი უფრო მეტად ეხება თურქეთ-ისრაელის დაპირისპირებას სირიაში.

ქურთებს, როგორც მოკავშირეებს, სურთ ეგრეთ წოდებული „დავითის დერეფნის“ გახსნა, ანუ ქურთებით დასახლებული რეგიონების მხარდაჭერა, მათი გაერთიანება და სოლი შიიტებსა და სუნიტებს შორის.

რუსული მხარე აწარმოებს მოლაპარაკებებს დამასკოში „რუსული სახლის“ ხელახლა გახსნის თაობაზე, ირანულმა მხარემ კი სირიის ხელისუფლებისგან უსაფრთხოების გარანტიები მოითხოვა ურთიერთობის გაუმჯობესების მიზნით. სირიაში ირანისა და რუსეთის ყოფილი გავლენის აღდგენაზე საუბრისას ქოჩარიანმა განაცხადა, რომ ეს პერსპექტივა მრავალ ფაქტორზეა დამოკიდებული.

„ამ ეტაპზე აშკარაა, რომ მსგავსი რამ არ მოხდება, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ დამასკო არ შეეცდება პრობლემების მოგვარებას და ამ ქვეყნებთან ურთიერთობების გაუმჯობესებას. „ზოგადად, სირიის ამჟამინდელი ხელისუფლება არ უნდა იყოს დამოკიდებული მხოლოდ თურქეთზე“, – დაასკვნა  ექსპერტმა.