სომხეთ-ირანის ურთიერთობების მაღალი დონე განპირობებულია საერთო ინტერესების არსებობით. სეიედ კაზემ საჯადპური
ირანის პოლიტიკური და საერთაშორისო კვლევების ინსტიტუტის ხელმძღვანელის, უფროსი მკვლევარის, სეიედ მოჰამედ კაზემ საჯადპურის განმარტებით, სომხეთს ირანის საგარეო პოლიტიკაში ძალიან მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს, რაც, პირველ რიგში, მხარეთა ღრმა ინტერესების გადაფარვით არის განპირობებული.
Armenpress-ის ცნობით, ამის შესახებ APRI-2025 კონფერენციაზე სახელწოდებით „სტაბილურობის პოვნა არასტაბილურ სამყაროში“ გამართულ პანელურ დისკუსიაზე განაცხადა ირანელმა ექსპერტმა, სადაც სომხეთ-ირანის ურთიერთობების ამჟამინდელ დონესა და სამომავლო პერსპექტივებზე ისაუბრა.
„სომხეთი ირანის საგარეო პოლიტიკაში ძალიან მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს, რისთვისაც რამდენიმე გარემოება არსებობს, მათ შორის გეოგრაფია, ისტორია და ა.შ.“, – აღნიშნა სეიედ საჯადპურმა.
მან გამოთქვა მოსაზრება, რომ სომხეთსა და ირანს შორის ურთიერთობების საკითხი არა მხოლოდ პოლიტიკურ, არამედ პოპულარულ ელიტებს შორის კონსენსუსია. მისი თქმით, სომხები ირანის ნაწილი არიან და მათ წვლილი შეიტანეს ირანულ კულტურაში, ირანულ არქიტექტურაში, მუსიკაში, ვაჭრობაში და ა.შ.
„ამ დაგროვილ გარემოებებს სომხურ-ირანული ურთიერთობები ძალიან კარგ დონეზე აჰყავს. მე ვფიქრობ, რომ სომხეთი ისტორიული ხიდია ირანსა და დასავლეთს ან, ზოგადად, ევრაზიას შორის. კულტურულად, ის ასევე იყო ხიდი მუსლიმურ და ქრისტიანულ სამყაროებს შორის. ხოლო ირანი არის ხიდი სომხეთისთვის ღია ზღვაში, ასევე კულტურულად ახლო აღმოსავლეთში“, – ხაზგასმით აღნიშნა ირანელმა ექსპერტმა.
მისი თქმით, სომხურ-ირანულ ურთიერთობებში კიდევ ერთი ძალიან მნიშვნელოვანი გარემოებაა – ინტერესთა საერთოობა. რატომ არის ეს ურთიერთობები კარგ მდგომარეობაში, კარგ დონეზე, იმიტომ, რომ ჩვენი ინტერესები იგივე რჩება. „ვფიქრობ, რომ ეს ურთიერთობები ძალიან ღრმაა და ისინი არ არის დროებითი, არამედ განვითარებადი ურთიერთობებია“, – ხაზი გაუსვა ირანის პოლიტიკური და საერთაშორისო კვლევების ინსტიტუტის ხელმძღვანელმა.
ეს უკანასკნელი ასევე შეეხო სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ურთიერთობების ნორმალიზებასთან დაკავშირებით მიმდინარე მოლაპარაკებებს და ირანის როლს ამ საკითხში და ხაზი გაუსვა, რომ თეირანს სურს კარგი ურთიერთობების შენარჩუნება როგორც ერევანთან, ასევე ბაქოსთან.
„ჩვენ უნდა გვქონდეს კარგი ურთიერთობები და დიალოგი როგორც სომხეთთან, ასევე აზერბაიჯანთან, რადგან ორივე ჩვენი მეზობელია, ჩვენი მოსაზღვრე ქვეყნებია, ამიტომ, რეგიონში სტაბილურობის შესანარჩუნებლად, ჩვენ უნდა შევინარჩუნოთ ბალანსი. ირანი ცდილობს დააბალანსოს ეს ურთიერთობები ერევნისა და ბაქოს ინტერესების დარღვევის გარეშე. ასევე აუცილებელია იმის გაგება და გაცნობიერება, რომ თავად ირანს აქვს საკუთარი ინტერესები და შეშფოთება სამხრეთ კავკასიაში, რაც ასევე უნდა იქნას პატივისცემით აღქმული“, – ხაზი გაუსვა სეიედ საჯადპურმა.
