„გეღარდის“ ფონდის საჩივარი ქართულ ჟურნალ The Caucasus and the World» ანტისომხური სტატიების გამოქვეყნებასთან დაკავშირებით

„გეღარდის“ ფონდმა საჩივარი შეიტანა საქართველოს შოთა რუსთველის სახელობის ეროვნულ სამეცნიერო ფონდში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა (რომელიც ფუნქციონირებს თბილისში) და ი. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ინსტიტუტში.

ბოლო წლებში, საქართველოში გამომავალ საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალ „The Caucasus and the World“ გამოქვეყნდა ათზე მეტი „სამეცნიერო“ სტატია, რომლებიც პოლიტიკურად მოტივირებულია და მკვეთრად გამოხატული ანტისომხური ორიენტაცია აქვს. ეს პუბლიკაციები არა მხოლოდ არამეცნიერულია, არამედ შეიცავს აშკარა გაყალბებას და მკვეთრად გამოხატულ მტრულ დამოკიდებულებას სომხეთის რესპუბლიკისა და სომხების მიმართ.

ჟურნალის მთავარი რედაქტორია გურამ მარხულია, ისტორიის დოქტორი, სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, რომლის სამეცნიერო ნაშრომები და საჯარო გამოსვლები ხშირად სომხების წინააღმდეგაა მიმართული. ის თანამშრომლობს აზერბაიჯანის ხელისუფლების მიერ დაარსებულ ორგანიზაცია „დასავლეთ აზერბაიჯანის თემთან“ და ამ სტრუქტურის საპატიო წევრია.

ჟურნალი არქივირებულია და ინდექსირებულია რიგ მონაცემთა ბაზებში, მათ შორის Index Copernicus-ში, WorldCat-ში და ა.შ.

გამოქვეყნებული სტატიები, კერძოდ:

• სომხეთი და აზერბაიჯანი გეოპოლიტიკურ ბრძოლაში. ზანგეზურის დერეფანი (DOI: https://doi.org/10.52340/isj.2024.29.12), ასახავს აზერბაიჯანული შეხედულებებისა და პრეტენზიების მთელ რიგს სომხეთის რესპუბლიკისა და სომხების წინააღმდეგ.

• სომხების მიერ ებრაელების წინააღმდეგ ჩადენილი გენოციდის აქტები და მათ მიმართ ისტორიული პრეტენზიები (მე-20 საუკუნის პირველი ნახევარი) (DOI: https://doi.org/10.52340/isj.2022.26.12). სტატიას საერთოდ არ აქვს კავშირი სამეცნიერო სტანდარტებთან. აქ, ყოველგვარი არგუმენტებისა და მტკიცებულებების გარეშე, სომხები ბრალდებულნი არიან ებრაელების გენოციდში. გარდა ამისა, ავტორი იყენებს ტერმინ „ხაიკანებს“, რომელსაც მხოლოდ აზერბაიჯანელები იყენებენ ეთნონიმ „სომხებთან“, რომელიც არ არსებობს. უნდა ვივარაუდოთ, რომ ეს ავტორის მიერ არის გამოგონილი და რასიზმისა და სიძულვილის გამოვლინებაა.

• სტატიაში „სომხეთი გზაჯვარედინზე: დიდი სახელმწიფოს ამბიციებსა და თანამედროვე სახელმწიფოდ გარდაქმნას შორის“ (DOI: https://doi.org/10.52340/isj.2022.26.05), სომხეთი აღწერილია, როგორც რეაქციული ქვეყანა.

• სტატიაში „სომხეთის გეოპოლიტიკური ინტერესები ოკუპირებულ აფხაზეთში“ (DOI: https://doi.org/10.52340/isj.2024.28.19), სომხებს ცილს სწამებენ საქართველოში სეპარატიზმის წაქეზებისა და მხარდაჭერის გამო.

• ნამდვილი სიმართლე ზღაპრებში კი არა, ფაქტებშია: ყარაბაღის ისტორიის შესახებ. DOI: https://doi.org/10.52340/isj.2022.24.11 სტატიაში უარყოფილია სომხების გენოციდის ფაქტი, სომხები ბრალდებულნი არიან გენოციდის მითის შექმნაში და უარყოფენ სომხების მკვიდრობას სომხეთში. ამ წერილით ჩვენ ვამახვილებთ ჩვენი ქართველი კოლეგებისა და სამეცნიერო სფეროს პასუხისმგებლების ყურადღებას ჟურნალის პუბლიკაციებზე, რომელიც თავს „სამეცნიეროდ“ წარმოაჩენს. სომხურ-ქართული საუკუნოვანი მეგობრობისა და მეზობლობის, ასევე ღრმა ისტორიული და კულტურული კავშირების გათვალისწინებით, გაუგებარია, რომ ასეთი პუბლიკაციები მეგობარ საქართველოში სომხებისა და სომხეთის მიმართ მტრულ განწყობას აღვივებს.

მოვუწოდებთ ჩვენს ქართველ კოლეგებს, დაგმონ და შეაჩერონ ასეთი პრაქტიკა და მოვითხოვთ, რომ ჟურნალის რედაქციამ ჩაატაროს მიუკერძოებელი გამოძიება, მომავალში გამორიცხოს ასეთი პუბლიკაციები.

თუ შესაბამისი ნაბიჯები არ გადაიდგმება, იძულებული ვიქნებით მივმართოთ საერთაშორისო ინდექსებს, სადაც ჟურნალი ინდექსირებულია, სამეცნიერო ეთიკური გამოძიების დაწყების მოთხოვნით.

საჭიროების შემთხვევაში, მზად ვართ, დაინტერესებულ ორგანიზაციებსა და მხარეებს წარვუდგინოთ ყველა სტატია მტკიცებულებებით.