სომხეთში ინფლაცია 3.9%-ით გაიზარდა
სომხეთის სტატისტიკური კომიტეტის მონაცემებით, 2025 წლის ივნისში, 2024 წლის ივნისთან შედარებით, სომხეთის რესპუბლიკაში ინფლაციის 3.9%-იანი მაჩვენებელი დაფიქსირდა. სურსათისა და უალკოჰოლო სასმელების ფასები 6.2%-ით გაიზარდა.
კერძოდ, პური 3.9%-ით, კარაქი 14%-ით, მაკარონი 5.3%-ით, ხორცპროდუქტები 1.6%-ით, ხილი 3.7%-ით, ბოსტნეული 25%-ით და კარტოფილი 67.3%-ით გაძვირდა.
ამავდროულად, ზოგიერთი პროდუქტის ფასები შემცირდა: ყველისა და ხაჭოს ფასები 1.5%-ით, კვერცხი კი 6.2%-ით.
ინფლაციის ასეთი ტენდენციები, განსაკუთრებით პირველადი მოხმარების საგნების შემთხვევაში, აუარესებს სოციალურად დაუცველი ჯგუფების მდგომარეობას.
სომხეთის რესპუბლიკის სტატისტიკური კომიტეტის მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის „სოციალური მდგომარეობა და სიღარიბე სომხეთში, 2024“ თანახმად, 2023 წელს, ერთ სულ მოსახლეზე საშუალო თვიური ხარჯების 42.9% საკვებზე დაიხარჯა, ხოლო 32.8% მომსახურებაზე.
არასასურსათო პროდუქტების წილი 19.4%-ია, თამბაქოს – 4.5%, ხოლო ალკოჰოლური სასმელების – 0.4%.
სომხეთის პროფკავშირების კონფედერაციის ანალიზის თანახმად, ეს მაჩვენებლები მიუთითებს, რომ მოსახლეობის შემოსავლის უმეტესი ნაწილი აუცილებელ საქონელზე იხარჯება, ხოლო განათლებაზე, გართობაზე ან დაზოგვაზე დახარჯული თანხა შეზღუდული რჩება.
როდესაც მოსახლეობის შემოსავლის თითქმის ნახევარი საკვებზე იხარჯება, მცირე ინფლაციაც კი პირდაპირ გავლენას ახდენს მათი ცხოვრების ხარისხზე.
2025 წლის იანვარ-ივნისში სომხეთის რესპუბლიკაში საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი 294,621 დრამს შეადგენდა, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 5.6%-ით გაიზარდა და 2025 წლის ივნისში 297,624 დრამს მიაღწია.
ზოგიერთ სექტორში ხელფასების დონე მნიშვნელოვნად დაბალია ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელზე, კერძოდ: განთავსებისა და საზოგადოებრივი კვების სექტორში საშუალო ხელფასი 148,014 დრამს შეადგენდა, სხვა მომსახურების სექტორში – 150,351 დრამს, კულტურისა და ხელოვნების სექტორში – 159,520 დრამს, ხოლო განათლების სექტორში – 166,118 დრამს.
ყველაზე დაბალი საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასი გეღარქუნიკის რეგიონში დაფიქსირდა – 146,355 დრამს, ხოლო ყველაზე მაღალი სიუნიკის რეგიონში – 306,283 დრამს. ერევანში კი 298,879 დრამს შეადგენდა.
მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთში 2025 წლის იანვარ-ივნისში საშუალო თვიური ნომინალური ხელფასის ზრდა დაფიქსირდა, საქონლისა და მომსახურების ფასების ზრდა კვლავ რჩება მუშაკთა რეალური შემოსავლების დაბალი დონის შენარჩუნების მიზეზად.
სომხეთის რესპუბლიკაში 2023 წელს სიღარიბის მაჩვენებელი 23.7%-ით შეფასდა, რაც 1.1 პროცენტული პუნქტით ნაკლებია 2022 წლის მაჩვენებელზე. უკიდურესი სიღარიბის მაჩვენებელი 1.1% იყო, რაც 0.1 პროცენტული პუნქტით შემცირდა. დასაქმებულთა შორის სიღარიბის მაჩვენებელი 19.4% იყო.
სიღარიბის გავრცელება დასახლებების მიხედვით განსხვავდება. ქალაქის დასახლებებში ის 21.5% იყო, ხოლო სოფლის დასახლებებში 27.0%. ერევანში კი 17.9% იყო.
სიღარიბის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი შირაქის რეგიონში დაფიქსირდა – 43.1%, ხოლო ყველაზე დაბალი სიუნიქის რეგიონში – 7.0%.
2025 წელს 2019 წლის მეორე კვარტალში, სომხეთის რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს მეთოდოლოგიით გამოთვლილი მინიმალური სამომხმარებლო კალათის ღირებულებამ 81,680.9 დრამი შეადგინა, რაც მინიმალურ ხელფასზე მეტია. მსოფლიო ბანკის მეთოდოლოგიით გამოთვლილი მინიმალური სამომხმარებლო კალათის ღირებულებამ 64,713.9 დრამი შეადგინა.
მინიმალური სამომხმარებლო კალათების მნიშვნელობები სომხეთის რესპუბლიკაში არცერთი კანონით ან სხვა სამართლებრივი აქტით არ არის დამტკიცებული (ისინი ოფიციალურად არ არის განსაზღვრული).
სიღარიბის დონის შესამცირებლად, მუშაკთა და მათი ოჯახების ცხოვრების დონის ასამაღლებლად, ასევე ქვეყანაში ღირსეული შრომის უზრუნველყოფის მიზნით, აუცილებელია ოფიციალურად დადგინდეს მინიმალური სამომხმარებლო კალათის ღირებულება, ასევე მიღებული იქნას ხელფასის ინდექსაციის პროცედურა, რომელიც განსაზღვრულია 2004 წელს მიღებული სომხეთის რესპუბლიკის შრომის კოდექსის 182-ე მუხლით.
