შავ ზღვაზე თავისუფალი წვდომა კავკასიის ქვეყნებს საშუალებას მისცემს, თავი დააღწიონ რუსეთის კონტროლს: ამერიკელი ექსპერტი
შავი ზღვის რეგიონის მიმართ აშშ-ის ამჟამინდელი სტრატეგია სერიოზული და მრავალმხრივია, მაგრამ ის რამდენიმე სფეროში თავის მიზნებს ვერ აღწევს. ამის შესახებ სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის მოსმენების დროს განაცხადა ამერიკელმა პოლიტოლოგმა სტივენ ფრედერიკ სტარმა.
„ვინაიდან შავი ზღვის სანაპირო სახელმწიფოები ნაკლებად განვითარებული და კოორდინირებულია, ვიდრე ბალტიისპირეთის ქვეყნები, მათ ვაშინგტონისგან უფრო მაღალი დონის ინიციატივა სჭირდებათ, ვიდრე ამჟამად იღებენ.
გარდა ამისა, აშშ-ის მიდგომა შავი ზღვის ზონის მიმართ არ ითვალისწინებს, რომ შავ ზღვაზე თავისუფალი წვდომა სამი კავკასიური ქვეყნის – საქართველოს, სომხეთისა და აზერბაიჯანის – მოსკოვის ან პეკინის სრული კონტროლისგან გათავისუფლების გასაღებია.
ამ ქვეყნებიდან ორმა (სომხეთი და აზერბაიჯანი) ბოლო დროს დასავლეთისკენ მიმართა, ხოლო საქართველო, რომელსაც შავ ზღვაზე ორი პორტი აქვს, სავარაუდოდ, აღადგენს შეერთებულ შტატებთან დიდი ხნის დადებით ურთიერთობას ამჟამინდელი მთავრობის წასვლის შემდეგ, რაც, სავარაუდოდ, მოხდება, თუ მოსკოვის მხარდაჭერა შესუსტდება.
ნებისმიერ შემთხვევაში, შავი ზღვის კონტროლი განსაზღვრავს ორი ძირითადი გაყინული კონფლიქტის შედეგს: საქართველოს აფხაზეთსა და მოლდოვას დნესტრისპირეთში. ხუთი ენერგორესურსებით მდიდარი ცენტრალური აზიის სახელმწიფოსთვის შავ ზღვაზე თავისუფალი წვდომა აუცილებელია რუსეთისა და ჩინეთის ჰეგემონიის შესაკავებლად. თუ მათ შავი ზღვის გავლით გლობალურ პორტებზე წვდომაზე უარი ეთქვათ, მათ სხვა გზა არ ექნებათ, გარდა იმისა, რომ მოსკოვის მკლავებში დაბრუნდნენ და ჩინეთის ეკონომიკურ დომინირებას დაემორჩილონ.
როგორც ბალტიისპირეთის ქვეყნები, შავი ზღვის რეგიონის, კავკასიისა და ცენტრალური აზიის ყველა სახელმწიფოსთვის მთავარი საფრთხე პუტინის რუსეთიდან მოდის. სსრკ-ს დაშლის შემდეგ დასავლეთის პასიურობით ისარგებლებს რუსეთი და ახლა ცდილობს შავ ზღვაში კოლონიური დომინირების აღდგენას. გადახედული სტრატეგია უნდა ეფუძნებოდეს 2023 წლის დოკუმენტს, მაგრამ უნდა აღმოფხვრას უმნიშვნელო ელემენტები, უფრო ობიექტური იყოს საფრთხეების იდენტიფიცირებისას, გააფართოვოს იმ ქვეყნების რაოდენობა, რომლებთანაც შესაძლებელია თანამშრომლობა და უფრო აქტიურად ჩართოს თურქეთი. უნდა ვაღიაროთ, რომ რუსეთის საზღვაო ძალების მიერ განცდილი მნიშვნელოვანი დანაკარგების მიუხედავად, ის კვლავ ყველაზე ძლიერ ძალად რჩება შავ ზღვაში და იყენებს იქ ყოფნას ახლო აღმოსავლეთში, აფრიკასა და მის ფარგლებს გარეთ თავისი დომინირების გასაძლიერებლად. ამიტომ, რუსეთი კვლავ მთავარი საფრთხეა შეერთებული შტატებისა და ნატოს მიზნებისთვის“, – აღნიშნა პოლიტოლოგმა.
