უზბეკი ექსპერტის თქმით, სამხრეთ კავკასიისა და ცენტრალური აზიის კონსოლიდაცია არა მხოლოდ პოლიტიკური პროცესია, არამედ სტრატეგიული არჩევანია
მიმდინარე გეოპოლიტიკური ცვლილებების პირობებში, ცენტრალურ აზიასა და სამხრეთ კავკასიაში რეგიონული პროცესები ფართო შესაძლებლობებს ქმნის რეგიონთაშორისი თანამშრომლობისთვის, რაც ნამდვილად ხელს შეუწყობს სტაბილურობას და შემდგომ განვითარებას.
ეს თვალსაზრისი კონფერენციაზე „ორბელის ფორუმი 2025. მშვიდობისა და მრავალმხრივი თანამშრომლობის მშენებლობა“ გამოთქვა უზბეკეთის პრეზიდენტთან არსებული სტრატეგიული და რეგიონთაშორისი კვლევების ინსტიტუტის კვლევითი ცენტრის ხელმძღვანელმა მურად უზაკოვმა.
„უზბეკეთი მჭიდრო ურთიერთობებს ამყარებს სამხრეთ კავკასიის ყველა ქვეყანასთან და დაინტერესებულია ამ კავშირების შემდგომი გაღრმავებით. უზბეკეთსა და სომხეთს შორის ვაჭრობის მოცულობა სწრაფად იზრდება. განვითარების დიდი პოტენციალი არსებობს მრეწველობის, სოფლის მეურნეობის, საინფორმაციო ტექნოლოგიებისა და ტურიზმის სფეროებში. სასიხარულოა, რომ ცენტრალური აზიის სხვა ქვეყნებიც ხელს უწყობენ სახელმწიფოთაშორის ურთიერთობებს სამხრეთ კავკასიის ქვეყნებთან. ორმხრივი თანამშრომლობის განვითარება ასევე მნიშვნელოვან წინაპირობად ითვლება ჩვენს რეგიონებს შორის კავშირების გასაძლიერებლად, რაც მაკრორეგიონის უსაფრთხოებისა და ყოვლისმომცველი განვითარების საიმედო გარანტიაა“, – თქვა უზაკოვმა.
მისი დაკვირვებით, არსებული გეოპოლიტიკური სიტუაცია ყველას აიძულებს შექმნან თანამშრომლობის საიმედო ფორმატები, ამიტომ ამ კონტექსტში ცენტრალური აზია განვითარებისა და კონსოლიდაციის ახალ ეტაპზე გადადის.
„ჩვენი რეგიონი ცალკეული ინტერესების მოზაიკიდან ერთიან კვანძად გარდაიქმნება. უფრო მეტიც, კონსოლიდაცია არა მხოლოდ პოლიტიკური პროცესია, არამედ სტრატეგიული არჩევანია. ერთად ჩვენ არა მხოლოდ საერთო გამოწვევებს ვუპირისპირდებით, არამედ მდგრადი განვითარების გზასაც განვსაზღვრავთ. უახლოეს მომავალში ცენტრალური აზიის ქვეყნების შემდეგი სამიტი ტაშკენტში გაიმართება.
ამ პლატფორმაზე მიღებულმა გადაწყვეტილებებმა ჩვენი რეგიონის რადიკალური ტრანსფორმაცია გამოიწვია და ამ თვალსაზრისით საკმაოდ გამართლებულია. ამ გადაწყვეტილებებმა რეგიონული განვითარება სტიმული მისცა, რის შედეგადაც ხუთი რესპუბლიკის მშპ ბოლო რვა წლის განმავლობაში გაორმაგდა, ხოლო ინვესტიციები 40 პროცენტით გაიზარდა. მსგავსი პროცესები სამხრეთ კავკასიაშიც მიმდინარეობს, სადაც ქვეყნები თვალსაჩინო ძალისხმევას ახმარენ არსებული დაბრკოლებების აღმოსაფხვრელად, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში სტაბილურობისა და მშვიდობის დამყარებას უშლიდა ხელს.
სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის ცოტა ხნის წინ პარაფირებული სამშვიდობო დოკუმენტი რეგიონული თანამშრომლობის განვითარების ახალ საფუძვლად იქცა. საბოლოო სამშვიდობო ხელშეკრულება და თანამშრომლობის სურვილი ახალ შესაძლებლობებს ქმნის კონსტრუქციული დიალოგისა და ორმხრივად სასარგებლო კავშირების დამყარებისთვის.
ეს ასევე ქმნის წინაპირობებს ჩვენს ორ რეგიონს შორის შემდგომი მჭიდრო თანამშრომლობისთვის. ცენტრალური აზია და სამხრეთ კავკასია ევრაზიული სივრცის ძირითად ნაწილად ითვლება, რომლებსაც სწრაფი განვითარების მნიშვნელოვანი პოტენციალი აქვთ. ისინი ეკონომიკური აქტივობისა და დიდი ბაზრების ზონაში მდებარეობენ. აქ არის მინერალების მნიშვნელოვანი მარაგი მთელი პლანეტიდან. რვა ქვეყნის მთლიანი მშპ 670 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული“, – დაამატა უზაკოვმა.
მისი თქმით, ორ რეგიონს ასევე აქვს დიდი სატრანსპორტო და სატრანზიტო პოტენციალი, რადგან ისინი საერთაშორისო საკომუნიკაციო მარშრუტების სტრატეგიულ კავშირებს წარმოადგენენ. ეს ერთგვარი ხიდია დასავლეთსა და აღმოსავლეთს შორის.
„მჭიდრო თანამშრომლობა საშუალებას მოგვცემს გავზარდოთ თვითკმარობის დონე, გავხადოთ უფრო კონკურენტუნარიანი, ჩვენი რეგიონები უფრო მიმზიდველი გახდება დიდი ინვესტიციების განხორციელებისა და ეკონომიკური კავშირების გაფართოებისთვის. ჩვენ შეგვიძლია გავაძლიეროთ ლოგისტიკური ჰაბების მუშაობა და მნიშვნელოვანი ადგილი დავიკავოთ ახალი გლობალური მსოფლიო წესრიგის არქიტექტურაში“, – დაასკვნა უზაკოვმა.
