ენერგეტიკული კრიზისი გამორიცხულია: ექსპერტი ატომური ელექტროსადგურის ხუთი თვით გაჩერების შესახებ საუბრობს
მეწამორის ატომური ელექტროსადგური მუშაობას ჩვეულებრივზე მეტი ხნით, 5 თვით შეაჩერებს. ამ დროისთვის დეტალები არ მჟღავნდება. წელიწადში ერთხელ ატომური ელექტროსადგური მუშაობას ბირთვული საწვავის შევსებისთვის აჩერებს.
დამატებითი სამი თვე, არსებითად, ტექნიკური გადაიარაღებისთვისაა გამოყოფილი. ექსპერტების თქმით, გათიშვის დროს ქვეყანაში ელექტროენერგიის გამომუშავებასთან დაკავშირებით პრობლემა არ იქნება. ისინი ასევე აღნიშნავენ, რომ ენერგიის წარმოების ალტერნატიული საშუალებები არსებობს.
2026 წელი საინტერესო და მნიშვნელოვანი წელია სომხეთის ენერგეტიკის სექტორში. მომავალ წელს მეწამორის ატომური ელექტროსადგურის ექსპლუატაციის ვადა კიდევ ათი წლით გაგრძელდება. საერთაშორისო ატომური ენერგიის სააგენტო აკვირდება სომხეთის ატომურ ელექტროსადგურს. ობიექტის სპეციალისტები რეგულარულად სტუმრობენ სომხეთს და ამოწმებენ ატომური ელექტროსადგურის მდგომარეობას. მომავალ წელს ატომური ელექტროსადგური ორი თვის ნაცვლად ხუთი თვით გაჩერდება.
ენერგეტიკული რესურსების კომიტეტის თავმჯდომარის, მესროპ მესროპიანის თქმით, „ატომური ელექტროსადგური იაფი ელექტროენერგიის წყაროა. როდესაც ის არ მუშაობს, ეს ავტომატურად უარყოფითად აისახება საერთო ტარიფზე. მაგრამ რადგან სხვა პუნქტებით გვაქვს შეღავათები და ფინანსური ბალიშები, ვეცდებით მათ მათით შევამციროთ“.
შესაძლებელია თუ არა ენერგეტიკული კრიზისი? ექსპერტები პასუხობენ უარყოფითად. ენერგეტიკული ქსელების სპეციალისტი არა მარჯანიანი ამბობს, რომ სომხეთში ატომური ელექტროსადგური არ არის ერთადერთი, რომელიც ელექტროენერგიას აწარმოებს.
„ატომური ელექტროსადგურის გათიშვით, სომხეთში ენერგეტიკული კრიზისის დადგომა გამორიცხულია. სომხეთს აქვს საკმარისი რაოდენობის დამონტაჟებული სიმძლავრე ამ ხარვეზის შესავსებად. ბოლო წლებში ფოტოელექტრული და მზის ენერგია უპრეცედენტო ტემპით განვითარდა. ეს წყარო არსებობს, სომხეთში ორი თბოელექტროსადგურია: ერევნისა და ჰრაზდანის, რომლებიც გაზზე მუშაობენ. და ბოლოს, არსებობს ორი ჰიდროკასკადი: სევან-ჰრაზდანი და ვოროტანი, რომლებიც სამი ჰესისგან შედგება“.
გასული წლის ბოლოს, მთავრობის გადაწყვეტილებით, შეიქმნა დახურული სააქციო საზოგადოება, რომელიც მთავრობას კონსულტაციურ მომსახურებას უწევს ატომური ელექტროსადგურის მოდელის არჩევასთან დაკავშირებით. რომელია სწორი არჩევანი: რუსული, ამერიკული, ფრანგული თუ კორეული? არჩევანის მნიშვნელოვანი ფაქტორებია შემოთავაზებული სიმძლავრეები, უსაფრთხოება და მხოლოდ მათ შემდეგ, ღირებულება. პრემიერ-მინისტრმა ფაშინიანმა ერთი თვის წინ პარლამენტში განაცხადა:
„ჩვენ მივიღეთ სტრატეგიული გადაწყვეტილება, რომ ჩვენი შემდეგი ატომური რეაქტორი იქნება პატარა მოდულური“.
ენერგეტიკის ექსპერტის, არა მარჯანიანის მოსაზრება ატომური ელექტროსადგურის არჩევანთან დაკავშირებით უცვლელი რჩება: ტექნოლოგიური და ენერგეტიკული თვალსაზრისით, BVR რეაქტორები სასურველია სომხეთისთვის.
„რუსული და ფრანგული კომპანიების ერთობლივი პროდუქტი ძალიან ეფექტური, საიმედო და გამოცდილი რეაქტორებია“.
სამეცნიერო სამყაროში განმარტავენ, რომ მოდულურ ატომურ ელექტროსადგურებს აქვთ უპირატესობები. ალიხანიანის ეროვნული სამეცნიერო ლაბორატორიის გამოყენებითი ფიზიკის კვლევის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი ვაჩაგან ჰარუთიანიუნი აღნიშნავს მათ უპირატესობებს:
„ეს არის კომპაქტური რეაქტორი, 300 მეგავატამდე, ის იაფია ფინანსური თვალსაზრისით და მომსახურე ერსონალიც შეიძლება იყოს მცირე“.
თუმცა, ისინი ასევე აღნიშნავენ, რომ ის ჯერ არ გამოუცდიათ სამოქალაქო ცხოვრებაში.
