სოფიკო ჭიაურელი-მჰერ მკრტჩიანი: განსაკუთრებული მეგობრობის „უცნობი“ ისტორია
თბილისში გაიხსნა გამოფენა სახელწოდებით „უცნობი ისტორიები“, რომელიც ეძღვნება საქართველოსა და სომხეთის სახალხო არტისტის, სოფიკო ჭიაურელისა და სომხეთის სახალხო არტისტის, მჰერ მკრტჩიანის ხსოვნას. ღონისძიება ორგანიზებული იყო საქართველოში სომხეთის რესპუბლიკის საელჩოსა და საქართველოს პარლამენტის კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილის მიერ, საქართველოს კულტურის სამინისტროს მხარდაჭერით.
სოფიკო ჭიაურელი – მჰერ მკრტჩიანი: განსაკუთრებული მეგობრობა, რომლის შესახებაც სომხეთსა და საქართველოში დაუსრულებელი ისტორიები შეიძლება გაიხსენონ. სომხურ-ქართული კულტურათაშორისი თანამშრომლობის ფარგლებში, თბილისში გაიხსნა საზოგადოებისთვის არც ისე ცნობილი ფოტოების გამოფენა, რომელიც ამ ორი დიდი მსახიობის მეგობრობას სიმბოლურად გამოხატავს.
სომხეთის ელჩი საქართველოში, აშოტ სმბატიანი, ამბობს, რომ სოფიკო ჭიაურელისა და მჰერ მკრტჩიანის ურთიერთობები სომხურ-ქართული მეგობრობის განსაკუთრებულ მაგალითებს წარმოადგენს.
„ზოგადად, ფრუნზიკ მკრტჩიანისა და ვახტანგ კიკაბიძის მეგობრობაზე სომხურ და ქართულ საზოგადოებებში ყოველთვის უფრო ხშირად საუბრობდნენ, თუმცა, როგორც ჩანს, ეს მეგობრობა დაფარული იყო. სინამდვილეში, ესეც განსაკუთრებული და ღრმა მეგობრობა იყო და ვფიქრობ, რომ მან თავისი ბრწყინვალება ძირითადად ფილმ „ცის ნაჭერით“ იპოვა, სადაც სოფიკო ჭიაურელმა თავისი განსაკუთრებული ნიჭით სომეხი ქალის პერსონაჟი შეასრულა“.
სოფიკო ჭიაურელმა ჯილდო მიიღო ფილმში „ცის ნაჭერი“ სომეხი ქალის როლისთვის, რამაც საბოლოოდ სომეხი მაყურებლის გული მოიგო.
„ვფიქრობ, იმ დროს, როგორც სომხურმა, ასევე ქართულმა საზოგადოებებმა და ზოგადად, მათ, ვინც ეს ფილმი ნახა, გაიგეს ორი ხალხის, სომეხისა და ქართველის, უნარი, თავისებურად აღექვათ საკუთარი თვალების სევდა და სიღრმე, ტრადიციები და ხალხური მითოლოგია, რომელიც ჩვენ, ორ ხალხს, გვაქვს.“
საქართველოს პარლამენტის კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ, ეკა ჭიჭინაძემ, რადიოლურთან ინტერვიუში განაცხადა:
„გულწრფელად რომ ვთქვათ, ყველა თბილისელი იცნობს ფრუნზიკს (მჰერ მკრტჩიანი, რედ.). ქუჩაში თუ იკითხავთ, ვინ იყო ფრუნზიკი, გაიხსენებენ სიტყვებს, რომლებიც „მიმინოდან“ ფრთოსან გამოთქმებად იქცა. თუმცა, ბევრმა ალბათ არ იცის ფრუნზიკისა და სოფიკოს შორის არსებული განსაკუთრებული მეგობრობის შესახებ, რომელიც ჩვენს ურთიერთობაში ნამდვილი სიყვარული იყო“.
კულტურული მოღვაწე დავით ბეჟიტაშვილი დიდი ხანია აგროვებს ფოტოებს ოჯახის არქივიდან და ფილმებიდან ამოვარდნილ სცენებს, რომლებშიც ორი დიდი მსახიობი ნამდვილ სომეხსა და ქართველს განასახიერებს, ისეთ ბედნიერებსა და სევდიანებს, ისეთ ახლობლებსა და მსგავსებს ერთმანეთთან.
„სოფიკომ და ფრუნზიკმა ყველაფერი გააკეთეს სომხურ-ქართული ურთიერთობებისთვის. წლები გავიდა და ახლა ამ განსაკუთრებულ მეგობრობას ახლებურად ვხედავთ ფოტოების საშუალებით, რომლებიც არცერთი ქვეყნის არქივში არ არის შემონახული“.
სოფიკოს უყვარდა სომხეთი და სომხები. გაზეთ „საქართველოს“ მთავარი რედაქტორი ვან ბაიბურთი იხსენებს, რომ მსახიობის შეხვედრა ცნობილ ქართველ საფეხბურთო კომენტატორ კოტე მახარაძესთან ერევანშიც კი შედგა.
„კოტეს მოსწონდა სოფიკო. ერევანში მირეკავს. სოფიკომ მითხრა: „შეგხვდები, მაგრამ მხოლოდ ერევანში“.
დიდ ხელოვნებს დიდი მეგობრობა აკავშირებდათ მჰერ მკრტჩიანთან, არმენ ჯიგარხანიანთან, სერგეი ფარაჯანოვთან, იხსენებს სოფიკო ჭიაურელის ვაჟი, ნიკოლოზ შენგელია. ბავშვობაში ის ხშირად დადიოდა გადაღებებზე დედასთან ერთად.
„როგორც ფრუნზიკი ამბობდა, ჩვენ მეგობრები არ ვართ, ჩვენ ძმები ვართ, რომლებიც საუკუნეების განმავლობაში გვერდიგვერდ ქმნიდნენ, როგორც ძმები. რა თქმა უნდა, დედაჩემმა, ფრუნზიკმა და ჩვენმა სხვა უფროსებმა კიდევ უფრო განამტკიცეს ეს ძმობა, რომელიც უნდა შევინარჩუნოთ. ისინი იყვნენ სიყვარულის ელჩები სომხურ-ქართული ურთიერთობების მიმართ“.
„ჩვენ ძმები ვართ, გიჟები ძმები…“ – ზუსტად ასე აღწერა მჰერ მკრტჩიანმა, ანუ ფრუნზიკმა, როგორც მას სიყვარულით ეძახდნენ, სომხებსა და ქართველებს შორის ურთიერთობა ერთ-ერთ ბოლო ინტერვიუში.
