სომხეთის ეკონომიკური ზრდის საერთაშორისო პროგნოზები 5%-ის ფარგლებშია
ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, წელს ეკონომიკური მაჩვენებლები გაიზარდა. ამაში ძირითადად ინფორმაციულმა ტექნოლოგიებმა და ფინანსურმა სექტორებმა, ასევე მშენებლობამ შეუწყო ხელი. სომხეთის პრემიერ-მინისტრის თქმით, 2018 წლიდან ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი დაახლოებით 50%-ით გაიზარდა. რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტით შექმნილი გაურკვევლობა კვლავ მნიშვნელოვან ფაქტორად რჩება ეკონომიკურ სფეროში. ექსპერტების შეფასებით, მისი გადაწყვეტის მიხედვით, სიტუაცია შეიძლება შეიცვალოს.
ექსპერტები 2025 წლის ეკონომიკურ წელს ორ ნაწილად ყოფენ: 8 აგვისტომდე, როდესაც აშშ-ში ვაშინგტონის დოკუმენტი პარაფირდა და მას შემდეგ. სომხეთის სახელმწიფო ეკონომიკური უნივერსიტეტის ინტერდისციპლინარული ცენტრის დირექტორი სოს ხაჩიკიანი „რადიოლურისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში 2025 წლის ეკონომიკური წლის შეჯამებისას აღნიშნავს, რომ სომხეთისთვის არა მხოლოდ 8 აგვისტო იყო მნიშვნელოვანი.
„უნდა გვახსოვდეს, რომ მთავრობამ ასევე წამოიწყო მრავალი სტრატეგიული პროგრამა მწვანე, მდგრადი და ცირკულარული ეკონომიკის შესახებ. უკვე ნათელია, რომ 2026 წელს მიღებული იქნება ეკონომიკური პოლიტიკის სტრატეგიული მიმართულებების პროექტი. ეს ყველაფერი კოორდინირებული ნაბიჯების, სინქრონული პროცესების შედეგია და თითოეულ ასეთ პროცესს თავისი დადებითი გავლენა აქვს სტაბილური მაკროეკონომიკური დონის უზრუნველყოფის, მოსახლეობის პანიკის თავიდან აცილების, გრძელვადიანი სტრატეგიის შემუშავების და, ბუნებრივია, ამ ჩარჩოებში დრამის, როგორც ვალუტის განხილვის თვალსაზრისით.“
სომხეთის ეკონომიკური აქტივობის ინდექსი იანვარ-ნოემბერში 8.3% იყო. ამჟამინდელი შეფასებით, წლის ბოლომდე ეკონომიკური ზრდა მინიმუმ 6%-ს შეადგენს. სომხეთის პრეზიდენტი ხაზს უსვამს, რომ ეს არის მიღწევა, რომელსაც ყველამ ერთად მიაღწია, მთავრობიდან დაწყებული კერძო სექტორით დამთავრებული.
„ბოლო წლებში ეს ეკონომიკური ზრდა განპირობებულია 2018 წლის ხავერდოვანი რევოლუციით. ეს საკმაოდ რთულია ეკონომიკურად, მაგრამ ის ფაქტი, რომ კორუფციასთან ბრძოლამ შედეგი გამოიღო, ფაქტია.“
2018 წლიდან, სომხეთის პრემიერ-მინისტრის თქმით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი დაახლოებით 50%-ით გაიზარდა. ჩვენ ვსაუბრობთ რეალურ ეკონომიკურ ზრდაზე, ხაზს უსვამს ნიკოლ ფაშინიანი.
„წლევანდელი ზრდის მაჩვენებლებიც ძალიან მნიშვნელოვანია. სინამდვილეში, დარწმუნებულები ვართ, რომ საიმედოდ შევასრულებთ 2025 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შემოსავლების ნაწილს. ესეც მნიშვნელოვანი შედეგია.“
სტატისტიკის თანახმად, მიმდინარე ზრდაში ძირითადად კვლავ წვლილი შეაქვს IT და ფინანსურ სექტორებს, მშენებლობას. ცენტრალური ბანკის მონეტარული პოლიტიკის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი ვაზგენ პოღოსიანი:
„ეკონომიკური აქტივობის მაჩვენებლის გათვალისწინებით, გარკვეულ აჩქარებასაც კი ვამჩნევთ. განსაკუთრებით სექტემბერსა და ოქტომბერში, ეკონომიკური აქტივობის მაჩვენებელი ორნიშნაა. დიდი ზრდაა დამამუშავებელ ინდუსტრიაში, განსაკუთრებით სექტემბერსა და ოქტომბერში. ოქტომბერში ამ სექტორში უკვე დაახლოებით 20%-იანი ზრდა იყო. აღსანიშნავია, რომ ამ ზრდაში დიდი წვლილი შეაქვს არაძვირფასი ლითონების წარმოების სექტორებს. სინამდვილეში, ამას ჩვენს ეკონომიკურ მდგომარეობასთან დიდი კავშირი არ აქვს.“
რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტით გამოწვეული გაურკვევლობა ეკონომიკურ სფეროში მნიშვნელოვან ფაქტორად რჩება. მისი გადაწყვეტის მიხედვით, სიტუაცია შეიძლება შეიცვალოს, ამბობს ვაზგენ პოღოსიანი.
„რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების მოხსნის ან ნაწილობრივ მოხსნის შემთხვევაში, შესაძლოა, სომხეთიდან კაპიტალის გადინება მოხდეს. ამას შეიძლება თან ახლდეს მოთხოვნის გარემოს გაუარესება და გარკვეული დეფლაციური რისკები.“
წლის განმავლობაში ინფლაცია დაახლოებით 3%-ის ფარგლებში შენარჩუნდა. კვლევითი ცენტრის ,,ამბერდის“ ექსპერტი აღასი თავადიანი ხაზს უსვამს, რომ გლობალური გაურკვევლობა ამჟამად მაღალია და არსებობს გარკვეული ინფლაციური რისკები.
„სომხეთში ინფლაცია დაახლოებით 3+/-1%-ის ფარგლებშია, მაგრამ ეს სრული სურათი არ არის. სამომხმარებლო ფასების ინდექსი დაახლოებით 400 პროდუქტის ფასების საფუძველზე გამოითვლება და ინფლაციის გავლენა სხვადასხვა ჯგუფისთვის განსხვავებულია.“
სომხეთის ეკონომიკური ზრდის საერთაშორისო პროგნოზები 5%-ის დიაპაზონშია.
