ჩვენ ამჟამად ვმუშაობთ მეწამორის ატომური ელექტროსადგურის ექსპლუატაციის ვადის 2036 წლამდე გახანგრძლივებაზე, რის შემდეგაც, სავარაუდოდ, კიდევ ერთი ეტაპით შესაძლებელი იქნება მეწამორის ატომური ელექტროსადგურის ექსპლუატაციის კიდევ 10 წლით გახანგრძლივება. ამის შესახებ 11 თებერვალს, ეროვნულ კრებაში მთავრობასთან კითხვა-პასუხის სესიაზე განაცხადა სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა, როდესაც უპასუხა კითხვას, თუ როდის დაიხურება საბოლოოდ ატომური ელექტროსადგური, რა პირობებით და ავაშენებთ თუ არა ახალ ატომურ ელექტროსადგურს მანამდე. „ანუ, ეს იყო 2036 და 2046 წლები. ამ პერიოდში ჩვენ უნდა მივიღოთ გადაწყვეტილებები. ჩვენ ვსაუბრობთ ახალი ბირთვული რეაქტორის ქონის საკითხზე რუსეთთან, შეერთებულ შტატებთან, საფრანგეთთან, ჩინეთთან, სამხრეთ კორეასთან და ამის შესახებ გამჭვირვალედ ვაცნობებთ ჩვენს ყველა პარტნიორს. ეს არის საბედისწერო, სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება და გადაწყვეტილების მიღებისას უნდა ვიყოთ დარწმუნებული, რომელი წინადადება შეესაბამება ყველაზე მეტად სომხეთის რესპუბლიკის ინტერესებს.
სხვათა შორის, ჩვენ გვაქვს პრობლემა ბირთვული ენერგიის ბაზრის კარგად და სწორად შესწავლის გრძელვადიან პერსპექტივაში.
არსებობს შეფასებები, რომ ბირთვული საწვავის ამჟამად ცნობილი მარაგი 70 წელია. ეს ნიშნავს, რომ აუცილებელია გამოვთვალოთ, რა შეიძლება დაჯდეს ერთი კილოვატ-საათი ბირთვული ენერგია 40 წელიწადში, რადგან აქაც არსებობს ეკონომიკური მიზანშეწონილობის და გამოსყიდვის შესაძლებლობების საკითხი. რა თქმა უნდა, ახლა ესეც სერიოზულად განიხილება და უკვე არსებობს გამოცდილება გამოყენებული ბირთვული საწვავის მეორედ გამოყენების შესახებ. რა თქმა უნდა, არსებობს ბევრად უფრო პერსპექტიული ვარიანტები, რადგან ურანი ან პლუტონიუმი დიდი მოცულობით არ გამოიყენება და ასევე დიდია ალბათობა იმისა, რომ საბოლოოდ გაჩნდება ტექნოლოგია კოსმოსიდან მათი მოტანისთვის“.
აქ ყველაზე მნიშვნელოვანი ფასია, რა დაჯდება. აშენებულ ატომურ ელექტროსადგურს უნდა ჰქონდეს ეკონომიკური, ფინანსური სქემა, რათა ინვესტირებული თანხა დაბრუნდეს. ახლა არიან პარტნიორები, რომლებიც გვაჩქარებენ და გვეუბნებიან, რომ გადაწყვეტილება უნდა მივიღოთ. ყველა პატივისცემით, ჩვენ უნდა გვესმოდეს ყველა ეს ნიუანსი, რადგან თუ ვივარაუდებთ, რომ 5 მილიარდი, 4 მილიარდი, 6 მილიარდი ინვესტიცია ჩავდეთ, ატომური ელექტროსადგური ავაშენეთ და ურანის ფასი 4-5-ჯერ, 10-ჯერ გაიზარდა, როგორ იმოქმედებს ეს ჩვენი პროექტის ეკონომიკურ სიცოცხლისუნარიანობაზე ან ეკონომიკურ ეფექტურობაზე? ეს ძალიან სერიოზული საკითხებია და ყველა სერიოზული საკითხი დეტალურად უნდა განვიხილოთ“, – თქვა ფაშინიანმა.
