სომხეთის საგარეო ვალი ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის სხვა ქვეყნებთან შედარებით

ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის წევრი ქვეყნების მთლიანი საგარეო ვალი 2025 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით 2 ტრილიონ 500 მილიონ  დოლარს აჭარბებდა. ამის შესახებ ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის კომისიის ინფორმაციაშია ნათქვამი.

ყველაზე დიდი ვალის ვალდებულებები კვლავ რუსეთში გროვდება, შემდეგ მოდის ყაზახეთი და ბელარუსი. ყირგიზეთსა და სომხეთს აბსოლუტური თვალსაზრისით ყველაზე მცირე საგარეო ვალი აქვთ, მაგრამ ამ ქვეყნებში საკრედიტო დინამიკა შესამჩნევად მაღალია.

ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის ქვეყნების საგარეო ვალი:

რუსეთი — 308 მილიარდი დოლარი,

ყაზახეთი — 171 მილიარდი დოლარი,

ბელორუსია — 37 მილიარდი დოლარი,

სომხეთი — 18 მილიარდი დოლარი.

ყირგიზეთი — 12.8 მილიარდი დოლარი.

ვალის სტრუქტურა მნიშვნელოვნად განსხვავდება. სომხეთში, ბელარუსსა და ყირგიზეთში ჭარბობს სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოების ვალი. ყაზახეთში ძირითადი წილი პირდაპირი ინვესტიციების ვალდებულებებზეა, მათ შორის ფირმებს შორის სესხებზე. რუსეთში საგარეო ვალის მნიშვნელოვანი ნაწილი ეკონომიკის სხვა სექტორებზე, ძირითადად მსხვილ კომპანიებზე მოდის.

გრძელვადიანი დინამიკა ასევე არათანაბარია. 2010 წლიდან სომხეთის საგარეო ვალი 2.8-ჯერ გაიზარდა, ყირგიზეთის – 2.6-ჯერ, ბელორუსის – 1.3-ჯერ, ხოლო ყაზახეთის – 1.4-ჯერ. რუსეთი, პირიქით, 2014 წლიდან მუდმივად ამცირებს თავის საგარეო ვალს და 2025 წლის 1 ოქტომბრის მდგომარეობით, ის 2010 წლის დონის 63.1%-ს შეადგენს.

ფინანსური სტაბილურობის თვალსაზრისით, მთავარი მაჩვენებელი საგარეო ვალის საერთაშორისო რეზერვებით უზრუნველყოფაა. აქ გამოირჩევა რუსეთი, სადაც რეზერვების მოცულობა საგარეო ვალს ორჯერ მეტით (231.5%) აღემატება. ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის დანარჩენ ქვეყნებში ეს მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად დაბალია და სომხეთში 24.1%-დან,  ყირგიზეთში  კი – 58.3%-მდე მერყეობს.