როგორ მოქმედებს სომხეთ-რუსეთის პოლიტიკური დღის წესრიგი ეკონომიკურ ურთიერთობებზე
როგორ მოქმედებს სომხეთ-რუსეთის პოლიტიკური დღის წესრიგი ეკონომიკურ ურთიერთობებზე? საკითხი განხილვის საგანია როგორც ოფიციალურ, ასევე ექსპერტთა დონეზე. რუსეთთან ყველა ეკონომიკური საკითხი ღია დისკუსიების გზით წყდება, განაცხადა დღეს სომხეთის პარლამენტის ხელმძღვანელმა. თუმცა, ექსპერტები არც ისე ოპტიმისტურად არიან განწყობილნი. მათი შეფასებით, რაც უფრო მწვავდება პოლიტიკური უთანხმოება, მით უფრო იზრდება ეკონომიკური დაბრკოლებები.
ფაშინიან-პუტინის შეხვედრისთანავე, რუსეთის „როსსელხოზნადზორმა“ განაცხადა, რომ სომხეთიდან იმპორტირებულ რიგ პროდუქტებს ხარისხის კონტროლის პრობლემები აქვთ. სტრუქტურის ხელმძღვანელმა „ვესტისთან“ ინტერვიუში განმარტა, რომ სომხეთი ევროკავშირის პროდუქციის ბაზარზე გამარტივებულ წვდომას უზრუნველყოფს, რაც არ აკმაყოფილებს ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის მოთხოვნებს.
თითქმის პარალელურად, რუსეთის ვიცე-პრემიერი ასევე შეეხო სომხეთ-რუსეთის ეკონომიკურ ურთიერთობებს. ალექსეი ოვერჩუკის თქმით, რუსეთის მთავრობა „შეშფოთებულია სომხეთთან სავაჭრო და ეკონომიკური ურთიერთობების პერსპექტივებით“. მან ასევე აღნიშნა, რომ სომხეთი შესაძლოა სერიოზულ კონკურენციას შეეჯახოს ტვირთების გადაზიდვის სფეროში.
პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი მოსკოვიდან წამოსულ ამ განცხადებებში პოლიტიკურ ქვეტექსტს ვერ ხედავს, პირიქით, ის მოუწოდებს ბიზნეს სუბიექტებს, იმუშაონ პროდუქციის ხარისხის გაუმჯობესებისკენ.
„2018 წლიდან მე ვსაუბრობ ქვეყანაში წარმოების სტანდარტიზაციის აუცილებლობაზე და ჩვენ მილიონობით დოლარი გამოვყავით ეკონომიკაში მათი პროდუქციის სტანდარტიზაციისთვის. ჩვენ ვუჭერდით მხარს და გავაგრძელებთ ბიზნეს სუბიექტების მხარდაჭერას ეკონომიკის მოდერნიზაციის მიმართულებით, მაგრამ ასევე ვერ დავეთანხმებით ტექნიკური საკითხების სხვაგვარად პოლიტიკური ქოლგის ქვეშ წარმოჩენის მცდელობებს“.
გასულ წელს ბრენდის(კონიაკის) მწარმოებლები და ყვავილების ექსპორტიორები ჩიოდნენ, რომ რუსეთში პროდუქციის ექსპორტისას სერიოზულ დაბრკოლებებს წააწყდნენ. მათი შეფასებით, ზემო ლარსის საკონტროლო-გამშვებ პუნქტზე რუსული მხარის ახსნა-განმარტებები ხშირად არ იყო დასაბუთებული ან ამომწურავი.
ბიზნესმენების პრობლემები არ შემოიფარგლება მხოლოდ სასაზღვრო გამშვებ პუნქტებზე პროდუქციის გავლის დაბრკოლებებით. 2025 წელს ჩრდილოეთ ოსეთის ქალაქ ვლადიკავკაზის რაიონული სასამართლო განიხილავდა გუსოვების ოჯახის სარჩელს „ჯერმუკ ჯგუფის“ წინააღმდეგ. მასში მოსარჩელე მოითხოვდა იმის აღიარებას, რომ „ჯერმუკის“ მინერალური წყლის დალევამ ჯანმრთელობისთვის სერიოზული შედეგები გამოიწვია.
ჯერ პირველი ინსტანციის, შემდეგ კი სააპელაციო სასამართლოს მიერ სარჩელი უარყვეს, მაგრამ სასამართლო პროცესის განმავლობაში „ჯერმუკის“ გაყიდვაზე აკრძალვები დაწესდა.
ჟურნალისტების კითხვაზე, თუ რა ხდებოდა კომპანია „ჯერმუკ ჯგუფის“ გარშემო, ბიზნესმენმა აშოტ არსენიანმა უპასუხა:
ციტატა: „მოგიწოდებთ, რომ საკუთარი ძალისხმევა დაიშუროთ და უარი თქვათ ყველაზე პრესტიჟული სომხური ბრენდის წინააღმდეგ ტალახის სროლის სავალალო მცდელობებზე. ბუნდოვანი ვარაუდების მიღმა ზოგიერთის ყურები აშკარად ჩანს“.
რუსეთთან არსებული ეკონომიკური პრობლემები დისკუსიების გზით მოგვარდება, განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ, ალენ სიმონიანმა ჟურნალისტებთან ბრიფინგზე.
„ყველა პრობლემა განხილული და მოგვარებული იქნება. ჩვენ რუსეთთან არცერთ საკითხზე ომს არ დავიწყებთ, არ ვიბრძოლებთ და ყველა პრობლემას გავაჟღერებთ და მათი გადაჭრით შევეცდებით წინ წავიწიოთ. ჩვენ რუსეთისთვის არანაირ საფრთხეს არ წარმოვადგენთ, ჩვენ თავს საფრთხედ არ ვაქცევთ“.
ალენ სიმონიანის თქმით, ერევანს არ აქვს მოსკოვისთვის საფრთხის შექმნის განზრახვა.
სომხეთის ხელისუფლებამ უნდა გაიგოს, რა შესაძლებლობები აქვს, განაცხადა რუსმა პოლიტოლოგმა სერგეი მარკედონოვმა მოსკოვი-მინსკი-ერევანი-ტაშკენტის ვიდეოკონფერენციის დროს.
მისი სიტყვებით, სამხრეთ კავკასიაში ახალი სტატუს კვო ჩამოყალიბდა და რაც დაუპირისპირდა რუსეთის გავლენას. პოლიტოლოგი მიიჩნევს, რომ სომხეთ-რუსეთის ურთიერთობების გაწყვეტამ შეიძლება უარყოფითი შედეგები გამოიწვიოს.
ციტატა — „მოდით, შევადაროთ სომხეთის სავაჭრო ბრუნვა რუსეთთან და ევროკავშირთან. განსხვავება ძალიან მნიშვნელოვანია. ხოლო სომხური ოპოზიციის განცხადება (რომელიც რუსეთთან ეკონომიკური ომისგან თავის შეკავებისკენ მოუწოდებს. რედ.) სულაც არ არის განგაშის ზარი, არამედ შიშია, რომამ ეკონომიკური ურთიერთობების გაწყვეტა უარყოფით შედეგებს გამოიწვევს“.
სომხეთ-რუსეთის ეკონომიკურ ურთიერთობებში პრობლემები ახალი არ არის, აღნიშნავს ეროვნული კრების ვიცე-სპიკერი რუბენ რუბინიანი.
„ამაზე გასულ წელს და მის წინა წელსაც ვისაუბრეთ. როგორც ხედავთ, კატასტროფული არაფერი მომხდარა“.
ეროვნული ასამბლეის ვიცე-სპიკერი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ რუსეთი სომხეთისთვის კვლავ მეგობრულ ქვეყნად რჩება და საკითხები მეგობრულ ატმოსფეროში განიხილება. მისი თქმით, ორმხრივ ურთიერთობებში დროდადრო წარმოშობილი უთანხმოებები ბუნებრივია და არ შეიძლება საფრთხე შეუქმნას საერთო პარტნიორობას.
