მიუხედავად ყველა სირთულისა და უსაფრთხოების საფრთხისა, სომხეთი მუდმივად მუშაობს სამხრეთ კავკასიაში მდგრადი მშვიდობის დამყარების მიმ ართულებით, ამის შესახებ ინდოეთის მსოფლიო საქმეთა საბჭოში (ICWA) განაცხადა სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა.
„დარწმუნებულნი ვართ, რომ მშვიდობას ალტერნატივა არ აქვს და მხოლოდ დიალოგის გზით მიღწეულ შეთანხმებებს შეუძლია სტაბილურობისა და რეგიონალური პროგრესის მოტანა. შესაძლოა, ეს ხედვა არ იყოს უკეთესად განსაზღვრული, ვიდრე მაჰათმა განდის ცნობილ გზავნილში: “არ არსებობს გზა მშვიდობისკენ, მშვიდობა არის გზა”.
ამ რწმენით სომხეთი ჩართულია აზერბაიჯანთან სამშვიდობო პროცესში და დღეს, როგორც არასდროს, ჩვენ უფრო ახლოს ვართ სამშვიდობო ხელშეკრულების ხელმოწერასთან, დოკუმენტის, რომლის მეშვეობითაც დამყარდება სახელმწიფოთაშორისი ურთიერთობები ორ ქვეყანას შორის სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობის, საზღვრების ხელშეუხებლობისა და ძალის ან ძალის მუქარის პრინციპების პატივისცემაზე დაყრდნობით.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ გასულ წელს ორმხრივ მოლაპარაკებებს მოჰყვა სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სადემარკაციო შეთანხმების ხელმოწერა, სადაც დემარკაციის საფუძვლად 1991 წლის ალმა-ატას დეკლარაცია იქნა აღიარებული. ალმა-ატას დეკლარაციამ კიდევ ერთხელ დაადასტურა, რომ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, სომხეთის სსრ-ს და აზერბაიჯანის სსრ-ის ადმინისტრაციული საზღვრები გახდა საერთაშორისო საზღვრები ორ დამოუკიდებელ რესპუბლიკას შორის. ჩვენ უკვე წარმატებით მოვახდინეთ 12 კილომეტრზე მეტი საზღვრის დემარკაცია და ვმუშაობთ პროცესის ეფექტიანად გაგრძელებისთვის, რაც მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს რეგიონულ სტაბილურობას.
ურთიერთობების ნორმალიზების პროცესის კონტექსტში ჩვენ აზერბაიჯანს წარვუდგინეთ კონკრეტული, ორმხრივად მომგებიანი წინადადებები რეგიონული სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის განბლოკვის შესახებ, რის შედეგადაც აზერბაიჯანსაც და სომხეთსაც შეეძლებათ ერთმანეთის სარკინიგზო ინფრასტრუქტურით ტვირთების გადაზიდვა.
გარდა ამისა, რეგიონული სტაბილურობისა და პროგნოზირებადობის უზრუნველსაყოფად, ჩვენ წარმოვადგინეთ წინადადება იარაღის ურთიერთკონტროლისა და გადამოწმების მექანიზმის შექმნის შესახებ.
სამწუხაროდ, ჩვენ არ შეგვიძლია განვაცხადოთ, რომ ჩვენს კონსტრუქციულ მიდგომას აზერბაიჯანი სრულად პასუხობს. უფრო მეტიც, ჩვენ კვლავ ვისმენთ მაღალი დონის საჯარო განცხადებებს და ნარატივებს, რომლებიც გულისხმობს ტერიტორიულ პრეტენზიებს სომხეთის სუვერენული რესპუბლიკის მიმართ, მათ შორის ე.წ. „დასავლეთ აზერბაიჯანის“ ნარატივის მეშვეობით.
ამასთან, კვლავ რჩება ჰუმანიტარული საკითხები, კერძოდ, დაკავებული პირების გათავისუფლება. როგორც აქ ვსაუბრობთ, აზერბაიჯანში მიმდინარეობს შოუ-პროცესები 23 თვითნებურად დაკავებული სომხის წინააღმდეგ, ადამიანის უფლებების სტანდარტებისა და სათანადო პროცესის უგულებელყოფით. სრული მოგვარებისა და ხანგრძლივი მშვიდობის მისაღწევად აუცილებელია საზოგადოებების მომზადება შერიგებისთვის. გადაუჭრელი ჰუმანიტარული საკითხები მხოლოდ ამ პროცესს შეაფერხებს“, – აღნიშნა მან.
