საქართველოსთან ვიზალიბერალიზაციის გაუქმების საკითხი ევროკავშირის დღის წესრიგშია

მეზობელი საქართველო ევროპასთან უვიზო მიმოსვლის გაუქმების საფრთხის წინაშე დგას. ბრიუსელის მიერ ოფიციალური თბილისისთვის მიცემული ვადა სულ რამდენიმე დღეში, აგვისტოს ბოლოს იწურება. ევროკავშირმა საქართველოში დემოკრატიის მხრივ უკუსვლა დააფიქსირა და ცოტა ხნის წინ მიღებული რამდენიმე საკამათო კანონპროექტის გაუქმებას მოითხოვს. შეინარჩუნებს თუ არა საქართველოს ხელისუფლება რვა წლის განმავლობაში ძალაში მყოფ ვიზალიბერალიზაციის შეთანხმებას, თუ გავა მისგან?

ევროკავშირის რეკომენდაციების შესრულების ვადა საქართველოს ხელისუფლებისთვის უვიზო რეჟიმის შენარჩუნების შესახებ 31 აგვისტოს იწურება. დღის წესრიგში საკამათო კანონები და ადამიანის უფლებების დაცვის საკითხებია. ბრიუსელი მოითხოვს „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის და ოჯახური ღირებულებების დაცვის პაკეტის გაუქმებას, განაცხადა ევროკავშირის უმაღლესმა წარმომადგენელმა კაია კალასმა, ასევე შედეგებზე საუბრისას:

„ვადის ამოწურვის შემდეგ ჩვენ გადავწყვეტთ, თუ როგორ ვუპასუხოთ საქართველოში დემოკრატიულ უკუსვლას. აქამდე ბრიუსელში იყო ზოგადი პოზიცია, რომ ვიზალიბერალიზაციის გაუქმებით არ დაშავებულიყო ქართული საზოგადოება, მაგრამ გადაწყვეტილება მათზე იმოქმედებს. საზოგადოებამ უნდა დაინახოს, რომ მთავრობა ევროპულ გზას არ მისდევს და ევროკავშირის წევრობის კანდიდატის სტატუსს სერიოზულად არ აღიქვამს.

ევროკავშირმა საქართველოს კანდიდატის სტატუსი ორი წლის წინ, რუსეთის მიერ უკრაინაში შეჭრის შემდეგ მიანიჭა. თუმცა, ერთი წლის შემდეგ, საქართველოს ხელისუფლებამ გადაწყვიტა ევროკავშირში წევრობის შესახებ მოლაპარაკებების შეჩერება 2030 წლამდე.

ევროკავშირსა და საქართველოს შორის უვიზო რეჟიმი დაახლოებით რვა წელია მოქმედებს. 2017 წლიდან, როდესაც შეთანხმება ძალაში შევიდა, საქართველოს მოქალაქეებს შეეძლოთ შენგენის ზონის ორ ათეულზე მეტ ქვეყანაში თავისუფლად შესვლა ვიზის გარეშე. საქართველოს მოქალაქეებისთვის ახალი, ევროპული ცხოვრება დაიწყო, რაც თავისუფლების განცდას ანიჭებს. ასე შეაფასეს მოქალაქეებმა სიტუაცია.

საქართველოს ოფიციალურმა პირებმა ამ სფეროში, რადიოლურთან ინტერვიუში აღნიშნა, რომ ვიზალიბერალიზაციის პროცესი დაახლოებით შვიდი წელი გაგრძელდა, კანონებში ცვლილებების შეტანა და კონვენციების მიღება დაიწყო. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს ევროპული ინტეგრაციის დეპარტამენტის უფროსმა, დავით ბიჭუაშვილმა, ადრე განაცხადა, თუ რას ნიშნავს ვიზალიბერალიზაცია მოქალაქეებისთვის.

სამოქალაქო საზოგადოება აკრიტიკებს ხელისუფლებას და აღნიშნავს, რომ ვიზალიბერალიზაციის გაუქმების პასუხისმგებლობა მმართველ „ქართულ ოცნებას“ ეკისრება. პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ, ბრიუსელის მიერ წარდგენილ ულტიმატუმზე საპასუხოდ, ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ევროკავშირი უბრალოდ აშანტაჟებს თბილისს. ამავდროულად, მისი თქმით, უვიზო რეჟიმი შანტაჟის საეჭვო ინსტრუმენტია, რადგან ეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი საკითხი არ არის.

„თუ კითხვა გაჩნდება: მშვიდობა და სტაბილურობა თუ უვიზო რეჟიმი? რა თქმა უნდა, ჩვენ უპირატესობას მშვიდობასა და სტაბილურობას მივცემთ. იმოგზაურებს თუ არა საქართველოს მოქალაქე ევროპაში ვიზით თუ ვიზის გარეშე, ეს ეგზისტენციალური საკითხი არ არის“. საქართველოს მოქალაქეებისთვის უვიზო რეჟიმი ნიშნავს შენგენის ზონაში 90 დღიან ყოფნას 180-დღიანი პერიოდის განმავლობაში. ის არ იძლევა გრძელვადიანი მუშაობის ან სწავლის უფლებას, მაგრამ ბევრი ამ სამ თვეს ფულის საშოვნელად იყენებს. ამას მოწმობს ბოლო წლებში ევროპაში მოგზაურობის სტატისტიკა.

ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრები ორად არიან განწყობილნი საქართველოს მოქალაქეებისთვის ვიზების შესაძლო შეჩერების საკითხთან დაკავშირებით. პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი რადოსლავ სიკორსკი აღნიშნავს:

„ჩვენ ვფიქრობთ, რომ შეზღუდვები უნდა გავრცელდეს რეპრესიებისთვის პასუხისმგებელ პირებზე და არა ქართველ ხალხზე“.

ამავდროულად, ბრიუსელში არსებობს შიში, რომ თბილისთან ვიზების ლიბერალიზაციის შეთანხმების გაუქმებას შეიძლება საპირისპირო შედეგი მოჰყვეს, რადგან ბოლოდროინდელი გამოკითხვების თანახმად, საქართველოს მოსახლეობის 80 პროცენტი პროევროპელია.