ვაშინგტონი აგვისტოს შეხვედრებისთვის ხედვას აქვეყნებს: აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე სომხეთში იმყოფება
აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე ელისონ ჰუკერი ერევანში იმყოფება. სომხეთის რესპუბლიკაში აშშ-ის საელჩოს განცხადებაში ნათქვამია, რომ ჰუკერის ვიზიტის მიზანია „რეგიონული მშვიდობისა და უსაფრთხოების შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტის ხედვის წინ წაწევა“. საელჩო იუწყება, რომ სომხეთის ხელმძღვანელობასთან განიხილება „ტრამპის გზის“ პროექტისა და სომხურ-ამერიკული მემორანდუმების ფარგლებში სომხურ-ამერიკული სტრატეგიული პარტნიორობის გაძლიერების შემდგომი ნაბიჯები.
ელისონ ჰუკერი უკვე შეხვდა სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს და სპეციალურ წარმომადგენელ რუბენ რუბინიანს. ასევე დაგეგმილია შეხვედრები საგარეო საქმეთა მინისტრ არარატ მირზოიანთან და უშიშროების საბჭოს მდივან არმენ გრიგორიანთან.
აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე პოლიტიკურ საკითხებში ელისონ ჰუკერი ერევანში ჩავიდა, რათა წინ წაწიოს აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის ხედვა რეგიონული მშვიდობისა და უსაფრთხოების შესახებ, აღნიშნავს აშშ-ის საელჩო სომხეთში. სომხეთის ხელმძღვანელობასთან დისკუსიებისას ყურადღება გამახვილდება პროექტზე: „ტრამპის გზა – საერთაშორისო მშვიდობისა და კეთილდღეობისთვის“.
ამერიკელ დიპლომატებთან შეხვედრისას, პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა მაღალი შეფასება მისცა შეერთებული შტატების და თავად პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის წვლილს აზერბაიჯანთან მშვიდობის დამყარებაში. პრემიერ-მინისტრმა ხაზი გაუსვა 8 აგვისტოს ვაშინგტონში გამართული მშვიდობის სამიტის ფარგლებში მიღწეული შეთანხმებების მნიშვნელობას და მათ დაგეგმილი გრაფიკის შესაბამისად განხორციელებას.
საპასუხოდ, აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილემ განაცხადა, რომ ის ერევანში პრეზიდენტ ტრამპსა და პრემიერ-მინისტრ ფაშინიანს შორის აგვისტოში გამართული შეხვედრების დროს დასახული ხედვის წინსვლის მიზნით ჩავიდა. ელისონ ჰუკერმა განაცხადა, რომ ერევანში ის ასევე განიხილავს თანამშრომლობის გაღრმავების შესაძლებლობებს ვაჭრობის, ინვესტიციების, ინფრასტრუქტურის, რეგიონული კავშირისა და უსაფრთხოების სფეროებში.
რადიოლურისთვის მიცემულ ინტერვიუში პოლიტოლოგი არა პოღოსიანი ჰუკერის ერევანში ვიზიტის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს:
„TRIPP-თან დაკავშირებით ჯერ კიდევ საკმაოდ სერიოზული და სიღრმისეული მოლაპარაკებები მიმდინარეობს მისი სტატუსის, იურიდიული პროცედურისა და მასზე გამავალი კომუნიკაციების ტარიფების შესახებ, ანუ არსებობს უზარმაზარი სისტემური საკითხები, რომლებიც სხვადასხვა მოლაპარაკებების გზით უნდა გადაწყდეს და აშკარაა, რომ შეერთებულმა შტატებმა, რომელსაც იქ საკმაოდ დიდი ჩართულობა აქვს, მთელი ეს პროცესი უნდა კოორდინაცია გაუწიოს. ვფიქრობ, ეს ვიზიტის პირველი და ყველაზე ფუნდამენტური მიზანია“.
პოლიტოლოგი მიიჩნევს, რომ აზერბაიჯანი ცდილობს, დააჩქაროს მხარეები, რათა ამ ეტაპზე ან უახლოეს მომავალში გახსნან, სულ მცირე, გარკვეული საკომუნიკაციო ხაზი. არა პოღოსიანი დარწმუნებულია, რომ სამუშაოები უახლოეს მომავალში უფრო აქტიური გახდება.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრთან შეხვედრისას აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილემ ასევე ხაზი გაუსვა ორმხრივი სამუშაო ჯგუფების საქმიანობის დაწყებას. სამუშაო ჯგუფებმა ვაშინგტონში მიღწეული ორმხრივი შეთანხმებები უნდა განახორციელონ.
ვაშინგტონში აშშ-ის, სომხეთისა და აზერბაიჯანის ლიდერების მიერ მიღწეული ერთობლივი დეკლარაციის ერთ-ერთი პუნქტი რეგიონული არხების განბლოკვას ეხება. ერევანმა და ბაქომ კიდევ ერთხელ დაადასტურეს ორ ქვეყანას შორის ორმხრივი და საერთაშორისო ტრანსპორტისთვის კომუნიკაციების გახსნის მნიშვნელობა, რომელიც სახელმწიფოების სუვერენიტეტის, ტერიტორიული მთლიანობისა და იურისდიქციის პატივისცემას ეფუძნება.
ექსპერტ არა პოღოსიანს გარკვეული შეშფოთება აქვს ბაქოდან წამოსულ განცხადებებთან დაკავშირებით:
„ჩვენ დიდი ხანია ვამბობთ, რომ აზერბაიჯანის მიზანია ეს მარშრუტი ექსტრატერიტორიული გახადოს და ამ მხრივ, ჩვენთვის მნიშვნელოვანია რიგ კითხვებზე პასუხები, კერძოდ, სრულად ვრცელდება თუ არა სომხეთის რესპუბლიკის იურისდიქცია ამ გზაზე, შეუძლია თუ არა და შეუძლია თუ არა სომხეთის რესპუბლიკას ნებისმიერ დროს განახორციელოს თავისი სუვერენიტეტი კონკრეტულ მონაკვეთზე, კერძოდ, შეაჩეროს მოძრაობა, გახსნას მოძრაობა, შეცვალოს საგზაო მოძრაობის წესები და ა.შ. თუ ასეა, მაშინ შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეს შეშფოთება მინიმუმამდეა დაყვანილი.“
ელისონ ჰუკერმა ნიკოლ ფაშინიანთან შეხვედრისას ხაზგასმით აღნიშნა, რომ შეერთებულ შტატებსა და სომხეთს შორის პარტნიორობის გაგრძელება, სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სრული სამშვიდობო ხელშეკრულების და თურქეთთან ურთიერთობების ნორმალიზებისკენ მიღწეული პროგრესის პარალელურად, სამხრეთ კავკასიის, როგორც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სავაჭრო მარშრუტის გახსნას გვპირდება. მისი აზრით, ეს მნიშვნელოვან სარგებელს მოუტანს როგორც ამერიკელ, ასევე სომეხ ხალხს.
შეხვედრის დროს თანამოსაუბრეებმა განიხილეს პრემიერ-მინისტრ ფაშინიანსა და პრეზიდენტ ტრამპს შორის მიღწეული შეთანხმებების შესრულება, სამუშაო ჯგუფების საქმიანობა, TRIPP პროექტის განხორციელება და სხვა საკითხები.
პოლიტოლოგი არა პოღოსიანი მნიშვნელოვან საკითხებს შორის ასევე გამოყოფს „ტრამპის მარშრუტის“ კონტროლის საკითხს.
„ასევე, როგორი სახის კონტროლი განხორციელდება, მას უშუალოდ სომეხი მესაზღვრეები გააკონტროლებენ, თუ ეს კონტროლი, როგორც სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა, ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით განხორციელდება? ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხებია, რადგან თუ ვივარაუდებთ, რომ ისინი გადაწყვეტენ, რომ ამ გზაზე ან ამ მარშრუტზე კონტროლი მხოლოდ ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით დაწესდება, მაშინ ორმხრივი ურთიერთობის პრინციპი ირღვევა, თუ იგივე პრინციპი არ გამოიყენება სხვა მარშრუტებზე, კერძოდ, სომხეთიდან აზერბაიჯანის ტერიტორიის გავლით გავლის შემთხვევაში.“
აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილე პოლიტიკურ საკითხებში ალისონ ჰუკერი ასევე შეხვდა სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზების საკითხებში სომხეთის სპეციალურ წარმომადგენელს, რუბენ რუბინიანს. შეხვედრაზე რეგიონში ბოლო დროს განვითარებულ მოვლენებსა და სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობების ნორმალიზების პროცესს შეეხო.
