27 ამერიკელი სენატორი სომეხი პატიმრების გათავისუფლებას და აზერბაიჯანის წინააღმდეგ სანქციების დაწესებას მოითხოვს
27 ამერიკელმა სენატორმა, ედ მარკის და შელდონ უაითჰაუსის ხელმძღვანელობით, სენატის დემოკრატი ლიდერის, ჩაკ შუმერის მხარდაჭერით, სახელმწიფო მდივან მარკო რუბიოს წერილი მისწერა, რომელშიც ტრამპის ადმინისტრაციას მოუწოდებენ, მოითხოვოს აზერბაიჯანის მიერ დაკავებული ყველა სომეხი სამხედრო ტყვესა და პოლიტიკური ლიდერის დაუყოვნებლივი და უპირობო გათავისუფლება.
ვაშინგტონში სომხეთის ეროვნული კომიტეტის განცხადების თანახმად, წერილი მოუწოდებს ტრამპის ადმინისტრაციას, მოითხოვოს საერთაშორისო დამკვირვებლებისთვის ბაქოში გამართულ ფიქტიურ სასამართლო პროცესებზე დასწრების ნებართვა, ასევე დააწესოს „გლობალური მაგნიცკის“ სანქციები ადამიანის უფლებების დარღვევაში პასუხისმგებელ აზერბაიჯანელ ოფიციალურ პირებზე.
წერილში კონკრეტულად ნათქვამია: – „ანგარიშები აჩვენებს, რომ ეს პოლიტიკური მძევლები ძალადობისა და დამამცირებელი მოპყრობის მსხვერპლნი არიან, ხოლო ბაქოს სამხედრო სასამართლოში საიდუმლოების და პროცედურული დარღვევები სერიოზულ ეჭვებს ბადებს სასამართლო პროცესების სამართლიანობასა და კანონიერებასთან დაკავშირებით… აზერბაიჯანის მიერ წითელი ჯვრის საერთაშორისო კომიტეტის, ერთადერთი ორგანიზაციის, რომელსაც შეეძლო სომეხი პატიმრების მონახულება, ქვეყნიდან გაყვანა კიდევ უფრო საფრთხეს უქმნის სომეხი პატიმრების უსაფრთხოებას“. წერილში ხაზგასმულია: – „ორი წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანის ბლოკადამ და არცახზე სამხედრო შეტევამ 120 000 ქრისტიანი სომეხი იძულებით გადაასახლა რეგიონიდან, პროცესი, რომელსაც საერთაშორისო სამართლის ექსპერტები ეთნიკურ წმენდას უწოდებენ.“
„მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ფრთხილად ვიმედოვნებთ, რომ სომხეთ-აზერბაიჯანის ბოლოდროინდელი მოლაპარაკებები რეგიონისთვის უფრო მშვიდობიან მომავალს უზრუნველყოფს, აზერბაიჯანი საფრთხეს უქმნის ამ პროცესს მძევლების აყვანის გაგრძელებით და უსაფუძვლო წინაპირობებით. სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის თავდაპირველ შეთანხმებაში არ არის სომეხი პატიმრების გათავისუფლების შესახებ რაიმე დებულება. მაგნიტსკის სანქციები კვლავ მთავარ ინსტრუმენტად რჩება სამხედრო ტყვეების გათავისუფლების უზრუნველსაყოფად და სომხეთის წინააღმდეგ შემდგომი აგრესიის შესაჩერებლად“, – ნათქვამია წერილში.
სენატორები აფრთხილებენ, რომ „აშშ-ის უმოქმედობა აზერბაიჯანის აგრესიის წინაშე მიუღებელია და სერიოზულად დააზარალებს აშშ-ს პრესტიჟს რეგიონში, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სომხეთი დასავლეთთან კავშირების განმტკიცებას ცდილობს.“
სენატორები ასკვნიან: „შეერთებული შტატებისთვის როგორც მორალური, ასევე სტრატეგიული აუცილებლობაა, გადადგას გადამწყვეტი ნაბიჯები, რათა აზერბაიჯანი აიძულოს უკანონოდ დაკავებული სომეხი პატიმრები გაათავისუფლოს და უზრუნველყოს, რომ რეგიონული მშვიდობა დაფუძნებული იყოს ანგარიშვალდებულებაზე, სამართლიანობასა და მთიანი ყარაბაღიდან იძულებით გადაადგილებული სომხების დაბრუნების ფუნდამენტურ უფლებაზე“.
ბაქოს ციხეებში დაკავებული 23 სომეხი პატიმრიდან შვიდი უკვე გასამართლებულია, ხოლო არცახის სამხედრო-პოლიტიკური ხელმძღვანელობისა და სხვა პირების სასამართლო პროცესები დასასრულს უახლოვდება. მათგან ხუთს სამუდამო პატიმრობა ემუქრება.
სომხეთის პრემიერ-მინისტრმა გუშინ განაცხადა, რომ მან სთხოვა აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის მოადგილეს, რომელიც ამ კვირის დასაწყისში ერევანს ეწვია, ეცნობებინა მისთვის იმ ძალისხმევის შესახებ, რომელსაც შეერთებული შტატები ბაქოში დაკავებული სომეხი პატიმრების დასაბრუნებლად ახორციელებს.
