საზოგადოებრივი ტელევიზიის ეთერში სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა არარატ მირზოიანმა განაცხადა, რომ წლის დასაწყისში შესაძლოა სომხურ-თურქულ ურთიერთობებში „სიმბოლური ნაბიჯი“ გადავდგათ. 2025 წლის შეჯამებისას მინისტრმა აღნიშნა, რომ რეგიონული განბლოკვის პროგრამები, კერძოდ, TRIPP-ის პროექტი, თურქეთის მონაწილეობის გარეშე არასრული იქნება, ამიტომ პროცესი სომხურ-თურქული ურთიერთობების ნორმალიზებასაც უნდა მოიცავდეს.
მისი თქმით, ანკარასთან დიალოგი მხოლოდ მოლაპარაკებების დონეზე არ მიმდინარეობს და უკვე არსებობს კონკრეტული ტექნიკური ნაბიჯები. კერძოდ, დაახლოებით ერთი თვის წინ, ექსპერტთა ჯგუფი შეიკრიბა გიუმრი-ყარსის რკინიგზის კვანძის შესაფასებლად. მირზოიანის თქმით, სომხურ-თურქული ექსპერტთა ჯგუფი იმყოფებოდა როგორც თურქეთში, ასევე სომხეთში, ჩაატარა კვლევები და ამ მიმართულებით უკვე მიმდინარეობს მუშაობა.
„მართლაც, როდესაც ვსაუბრობთ ბლოკადის მოხსნაზე და მეზობლებთან, სულ მცირე, ტოლერანტულ, ურთიერთტოლერანტულ, რომ აღარაფერი ვთქვათ თანამშრომლობით ურთიერთობებზე, ეს ნამდვილად არასრული იქნება, თუ ეს მოგვარება და ამ გარემოს, ამ ატმოსფეროს ჩამოყალიბება ასევე არ მოიცავს სომხეთ-თურქეთის ურთიერთობებს. ჩვენ, უნდა ვთქვა, და ამის თქმის არაერთი შემთხვევაც მქონია, გვაქვს ძალიან ინტენსიური და ძალიან პოზიტიური დიალოგი თურქეთთან, მაგრამ ამავდროულად, კიდევ ერთხელ მინდა ვთქვა, კიდევ ერთხელ მინდა ხაზი გავუსვა: დროა, რომ ადგილზე დიდი, ხელშესახები, კონკრეტული პროგრესი გვქონდეს. ახლა შეგვიძლია ვთქვათ, რომ სულ ახლახანს, დაახლოებით ერთი თვის წინ, მაგალითად, სხვა მოვლენებთან ერთად, გაიმართა გიუმრი-ყარსის რკინიგზის, ამ კვანძის შეფასებაზე მომუშავე ექსპერტთა ჯგუფის შეხვედრა. სომხეთ-თურქეთის ექსპერტთა ჯგუფი იმყოფებოდა თურქეთის ტერიტორიაზე, იმ მონაკვეთზე, შემდეგ გადმოვიდა სომხეთის ტერიტორიაზე, ჩაატარა კვლევა, იქ უკვე მიმდინარეობს სამუშაოები. ამას იმის საჩვენებლად ვამბობ, რომ არის ნაბიჯები და ნამდვილად მიმდინარეობს სამუშაოები, მაგრამ დავეთანხმები, რომ დროა, რომ ფაქტობრივად, დანარჩენ საკითხებთან ერთად, გვქონდეს დიდი და ძალიან ხელშესახები პროგრესი“, – განაცხადა მირზოიანმა.
მინისტრმა გამოთქვა რწმენა, რომ ურთიერთობების ნორმალიზება გარდაუვალია, რადგან ეს გამომდინარეობს როგორც რეგიონის ქვეყნების, ასევე მთავარი მოთამაშეების: აშშ-ს, რუსეთის, ევროკავშირისა და ირანის ინტერესებიდან. კითხვაზე, შეიძლება თუ არა წლის დასაწყისში ხელშესახები პროგრესის მოლოდინი, მირზოიანმა თავი აარიდა მთელი პროცესის კონკრეტული თარიღების დაკონკრეტებას, თუმცა ოპტიმიზმი გამოთქვა, რომ უახლოეს მომავალში დადებითი პროგრესი იქნება და არ გამორიცხავს უახლოეს დღეებში სიმბოლური ნაბიჯის გადადგმის შესაძლებლობას.
„ვფიქრობ, რომ ამ მიმართულებით აუცილებლად გვექნება ძალიან დადებითი პროგრესი. არ მინდა დროის თვალსაზრისით პროგნოზის გაკეთება, ვფიქრობ, კარგად ვიტყვი, ვფიქრობ, რომ ეს ძალიან უახლოეს მომავალში, ძალიან მალე მოხდება. ზოგადად, ეს არის პროცესი, ეს არის მიმართულება, რომლითაც რეგიონი მიდის და წავა. ეს გარდაუვლად მიმდინარე მოვლენებია, რადგან ეს სასარგებლოა სომხეთისთვის, ეს სასარგებლოა თურქეთისთვის, ეს სასარგებლოა აზერბაიჯანისთვის, თუ აღმოსავლეთისკენ გავიხედავთ. ეს სასარგებლოა ყველა საერთაშორისო პარტნიორისთვის. ეს სასარგებლოა ევროპისთვის, ეს სასარგებლოა ცენტრალური აზიისთვის, ეს სასარგებლოა შეერთებული შტატებისთვის, რუსეთისთვის, ირანისთვის და ეს პროცესი, თუ პროგნოზს გავაკეთებ, ჩემი შეფასება ძალიან ოპტიმისტური იქნებოდა. ვერ ვიტყვი, ეს იქნება 1, 10, 20 თუ 30 იანვარს. ვერ ვიტყვი, ეს იქნება იანვარში, არ მინდა ასეთი შეფასების, პროგნოზის გაკეთება. არ მინდა მთელი პროცესის თქმა, ყველა შესაძლო ნაბიჯი იანვარში განხორციელდება, ან ზოგი იანვარში იქნება, ზოგი მარტში, ზოგი მაისში ან სექტემბერში ან მომავალ დეკემბერში, მაგრამ არამგონია, რომ ეს ყველაფერი ამდენ ხანს გაგრძელდეს. თუმცა, მინდა ვთქვა, რომ ვხედავ და ეს, ვფიქრობ, აშკარაა, რომ პროცესები ამ მიმართულებით მიდის და ასე განვითარდება ყველაფერი.
„მაგალითად, წლის დასაწყისამდე შეიძლება სიმბოლური ნაბიჯი დავინახოთ“, – თქვა მინისტრმა.
