ბაქოს სამხედრო სასამართლომ მთიანი ყარაბაღის 15 ყოფილ ლიდერს სამუდამო ან გრძელვადიანი პატიმრობა მიუსაჯა. დოიჩე ველე-სთან ინტერვიუში გერმანელმა ექსპერტმა განიხილა, თუ როგორ შეიძლება გამოეხმაუროს ევროპა ამ განაჩენებს.
„რეგიონის სტატუსთან დაკავშირებით საერთაშორისო დონეზე არც სამართლებრივი და არც გეოპოლიტიკური კონსენსუსი არ არსებობდა. შედეგად, ყველა შეეგუა სტატუს კვოს 2020 წლამდე“, – განაცხადა გერმანიის საგარეო ურთიერთობების საბჭოს ანალიტიკოსმა შტეფან მაისტერმა დოიჩე ველე-სთან ინტერვიუში.
მაისტერმა აღნიშნა, რომ ევროპული ქვეყნების მიდგომები მთიანი ყარაბაღის საკითხთან დაკავშირებით განსხვავებული იყო. ეროვნულმა ინტერესებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა: ზოგიერთმა ქვეყანამ აზერბაიჯანისგან მიიღო რესურსები და, შესაბამისად, ბაქოს პოზიციას მიემხრო, ხოლო სხვა სახელმწიფოებმა, სადაც დიდი სომხური დიასპორა ცხოვრობს, მხარი დაუჭირეს ხალხთა თვითგამორკვევის უფლების პრინციპს.
მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანმა რეგიონზე კონტროლი დაამყარა, ევროკავშირმა დაგმო სომხური მოსახლეობის ფაქტობრივი გაძევება. თუმცა, შტეფან მაისტერის თქმით, ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოები ვერ შეთანხმდნენ ბაქოს წინააღმდეგ სანქციების დაწესებაზე. „მთიანი ყარაბაღის მაგალითი აჩვენებს, რომ დასავლეთის ქვეყნების თანამეგობრობა, რომელიც ერთსა და იმავე ღირებულებებს იზიარებს, აღარ არსებობს“, – აღნიშნა DGAP-ის ანალიტიკოსმა. ბაქომ რეგიონი თავის ხელში აიღო და საერთაშორისო საზოგადოებამ ეს ფაქტის დამტკიცებად მიიღო.
მაისტერი მიიჩნევს, რომ არაღიარებული რესპუბლიკის ყოფილი ლიდერების საჩვენებელი სასამართლო პროცესების ჩატარებით, აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი განზრახ სისასტიკეს იჩენს და „შურს იძიებს პირველ ყარაბაღის ომში დამარცხებისთვის“. ანალიტიკოსის თქმით, აზერბაიჯანის ლიდერს შეუძლია ასეთი მკაცრი სასჯელების დაშვება, რადგან მას საერთაშორისო კრიტიკა არ აინტერესებს.
ბაქოს ქმედებები კონფლიქტის ავტორიტარული მოგვარების მაგალითია.
„ყარაბაღი აღარ თამაშობს როლს ევროპულ და საერთაშორისო პოლიტიკაში. აზერბაიჯანი ევროპის გაზისა და ნავთობის მთავარი მიმწოდებელია, სწორედ ამიტომ, ევროკავშირის ყველა ქვეყანა თავს არიდებს ბაქოს კრიტიკას“, – აღნიშნა ანალიტიკოსმა და ახსნა არაღიარებული რესპუბლიკის ყოფილი ხელმძღვანელობის მიმართ გამოტანილი განაჩენებისადმი საერთაშორისო რეაგირების არარსებობა.
დიდი ხნის განმავლობაში, შეერთებული შტატები აზერბაიჯანში ადამიანის უფლებების მდგომარეობის ერთ-ერთი მთავარი კრიტიკოსი იყო. თუმცა, ბაქოსა და ვაშინგტონს შორის ურთიერთობები ამჟამად ნორმალიზდა და ბიზნეს ინტერესებმა, რესურსებსა და სავაჭრო გზებზე აქცენტით, დემოკრატიული დღის წესრიგი უკან წაწია.
„საერთაშორისო ურთიერთობების ახალ სისტემაში ძალაუფლების ფაქტორი გადამწყვეტი ხდება“, – შეაჯამა ანალიტიკოსმა.
