ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა წარმოადგინა სომხეთსა და ევროკავშირს შორის თანამშრომლობის 4 პრიორიტეტული სფერო, რომლებზეც მიღწეული იქნა შეთანხმებები და ხელი მოეწერა დოკუმენტებს სომხეთ-ევროკავშირის პირველი სამიტის შედეგად.
ევროკომისიის პრეზიდენტი ამ თემას შეეხო პრესკონფერენციაზე, სადაც შეჯამდა სომხეთ-ევროკავშირის პირველი სამიტი.
„სომხეთი დიდი ხანია გაფართოებული ევროპული ოჯახის ღირებული წევრია. 2018 წლის მშვიდობიანმა, ხავერდოვანმა რევოლუციამ აჩვენა თქვენი ქვეყნის ერთგულება ევროპული ღირებულებების სისტემის მიმართ: დემოკრატია, კანონის უზენაესობა და ფუნდამენტური ღირებულებები. დღეს მსურს კიდევ ერთხელ დავადასტურო ჩვენი მტკიცე მხარდაჭერა სომხეთის მიმართ. ჩვენ დღეს ცვალებად კონტექსტში ვცხოვრობთ და ამ რთულ გარემოში სომხეთ-ევროკავშირის პირველი სამიტი ძალიან დროულია. ეს კარგი შესაძლებლობაა ჩვენი კავშირების გასაღრმავებლად და ჩვენი უნიკალური პარტნიორობის ახალ დონეზე ასასვლელად და ჩვენ ამას გავაკეთებთ“, – განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა.
მან ისაუბრა სომხეთის თანამშრომლობის გაღრმავების ოთხ ძირითად მიმართულებაზე: „პირველი მიმართულებაა დაკავშირებადობა. ჩვენ ახლახან მოვაწერეთ ხელი დაკავშირებადობის შესახებ პარტნიორობის დოკუმენტს, რომელიც ჩვენს თანამშრომლობას ახალ დონეზე აჰყავს. ამ მიმართულების პირველი საყრდენი ტრანსპორტია. ძალიან ცოტა ქვეყანას აქვს ისეთი უნიკალური პოზიცია, როგორიც სომხეთს. თქვენს „მშვიდობის გზაჯვარედინის“ ინიციატივას აქვს პოტენციალი, დააკავშიროს ევროპა სამხრეთ კავკასიასთან და ცენტრალურ აზიასთან, რითაც სომხეთი ქვაკუთხედ სატრანსპორტო ცენტრად გადაიქცევა. ჩვენ უკვე მზად ვართ ვიმუშაოთ სასაზღვრო გამშვები პუნქტების რეკონსტრუქციაზე, როგორც კი მეზობელ ქვეყნებთან საზღვრები გაიხსნება. ჩვენ ვიცით, რამდენად მნიშვნელოვანია სომხეთისთვის მტკიცედ ინტეგრირება რეგიონულ სატრანსპორტო ქსელებში, სწორედ ამიტომ, ჩვენ მხარს დავუჭერთ თქვენს ინტეგრაციას ძირითად სატრანსპორტო ქსელებში, როგორიცაა ტრანსკასპიური სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც ასევე სტრატეგიული მნიშვნელობისაა ევროპისთვის. სწორედ ამიტომ ვიწყებთ დღეს მაღალი დონის დიალოგს ტრანსპორტის შესახებ. ტრანსპორტი და სატრანსპორტო ნაკადები მამოძრავებელი ძალაა, რომელიც ხელს უწყობს კონკურენტუნარიანობას“, – განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა.
დაკავშირებადობის სფეროში თანამშრომლობის მეორე საყრდენად ფონ დერ ლაიენმა ენერგეტიკის სექტორი ახსენა. „მზის ენერგიის განვითარება სომხეთში მნიშვნელოვანია. ეს სომხეთის ენერგეტიკული სექტორის დივერსიფიკაციის აშკარა ნიშანია და უდიდესი მნიშვნელობისაა, თუ გავითვალისწინებთ ენერგეტიკულ კრიზისს, რომლის წინაშეც ამჟამად ყველანი ვდგავართ“, – განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა.
მან დასძინა, რომ ევროკავშირი ხელს შეუწყობს სომხეთის ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას, ძვირფასი განახლებადი რესურსების გათვალისწინებით. მისი თქმით, 25 მილიონი ევრო ჩაიდება კავკასიის ელექტროქსელში ენერგიის შენახვის ობიექტების მშენებლობაში, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ენერგომომარაგების უსაფრთხოება.
მესამე საყრდენი, ფონ დერ ლაიენის თქმით, ინფორმაციული ტექნოლოგიების სფეროა. „სომხეთს აქვს ხელოვნური ინტელექტისა და ინჟინერიის საოცარი სისტემა. ეს ძლიერი მხარეა და ჩვენ გვსურს მასზე დაყრდნობით განვავითაროთ ეს სფერო. ჩვენ ერთად გამოვყავით რამდენიმე პროექტი და ამ ოთახში წამყვან სომხურ კომპანიებთან რამდენიმე განზრახვის წერილის ხელმოწერას ვესწრებოდით. ჩვენ ევროპულ კომპანიებს მოვუწოდებთ, რომ აქ ინვესტიციები ჩადონ, სადაც არის ადამიანური პოტენციალი და შესაძლებლობები“, – დააზუსტა ფონ დერ ლაიენმა.
ფონ დერ ლაიენის თქმით, მეორე პრიორიტეტი უსაფრთხოების სექტორში უფრო მჭიდრო თანამშრომლობაა.
„ევროპის სამშვიდობო მექანიზმის ფარგლებში, ჩვენ მხარს ვუჭერთ სომხეთის შეიარაღებულ ძალებს, თუმცა სომხეთი ასევე უნდა დაუპირისპირდეს ჰიბრიდულ საფრთხეებს, ჩარევას და საინფორმაციო სფეროს მანიპულირებას.ჩვენი პარტნიორობა დაგეხმარებათ ამ საფრთხეების დაძლევაში. ერთი რამ ცხადია: ამ ქვეყანაში ძალაუფლების ერთადერთი ლეგიტიმური წყარო სომეხი ხალხის ნებაა“, – განაცხადა ფონ დერ ლაიენმა.
მესამე მნიშვნელოვანი მიმართულება, ფონ დერ ლაიენის თქმით, ვიზების ლიბერალიზაციაზე მუშაობაა.
„ვიზების ლიბერალიზაცია პრიორიტეტია, რომელსაც სომეხი ხალხი ღრმად აფასებს. რადგან ჩვენ გვსურს ჩვენი ხალხების დაახლოება, სიამოვნებით წარმოგიდგენთ პირველ პროგრესის ანგარიშს. გილოცავთ, ეს ძალიან პოზიტიურია. გასული წლის ნოემბრიდან კარგი სამუშაო გაკეთდა და პროგრესი მიღწეულია და ჩვენ აბსოლუტურად დარწმუნებულები ვართ, რომ ამას გავაკეთებთ. დღეს ჩვენ ასევე ვამყარებთ სამუშაო შეთანხმებებს FRONTEX-სა და სომხეთს შორის, რაც გააძლიერებს თანამშრომლობას საზღვრის მართვისა და მიგრაციული ნაკადების სფეროში“, – განაცხადა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა.
მან დასძინა, რომ მეოთხე პრიორიტეტი ეკონომიკური მხარდაჭერა და სოციალური მდგრადობაა. ფონ დერ ლაიენმა გაიხსენა, რომ ორი წლის წინ მათ დაიწყეს პროგრამა „მდგრადობა და ზრდა“, რომლის ფარგლებშიც სომხეთს 270 მილიონი ევრო გამოეყო. მან ხაზი გაუსვა პროგრამის წარმატებულ პროგრესს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ისინი პროგრამის ფარგლებში ინვესტიციების სახით კიდევ 2.5 მილიარდი ევროს მოზიდვას ელიან.
„ჩვენ ვეხმარებით სომხურ ბიზნესებს ახალი ბაზრების დაპყრობასა და ზრდაში, ინვესტიციებს ვახორციელებთ უნარების განვითარებაში და დასაქმებაში, ასევე განაღმვაში, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია უსაფრთხოებისთვის. ჩვენ ასევე ვუზრუნველყოფთ ყარაბაღიდან იძულებით გადაადგილებული პირებისთვის აუცილებელ მხარდაჭერას, მათ შორის საცხოვრებლით უზრუნველყოფას“, – დაასკვნა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა.
