ბაქო სომხეთისგან კონსტიტუციის შეცვლას ითხოვს და აცხადებს, რომ მის გარეშე სამშვიდობო ხელშეკრულების დადება შეუძლებელი იქნება. ისინი პრობლემურად მიიჩნევენ სომხეთის კონსტიტუციის მითითებას დამოუკიდებლობის დეკლარაციაზე, რომელიც ეფუძნება გადაწყვეტილებას „საბჭოთა სომხეთისა და მთიანი ყარაბაღის გაერთიანების შესახებ“. ბაქო აქ ტერიტორიულ პრეტენზიებს ხედავს.
ალიევმა ეს ცოტა ხნის წინ წამოჭრა. რატომ ითხოვს აზერბაიჯანი სრ-ს კონსტიტუციის შეცვლას, თუ სამშვიდობო ხელშეკრულების შეთანხმებულ ტექსტში ნათქვამია, რომ მხარეებს არ შეუძლიათ შიდა კანონმდებლობას მიმართონ ხელშეკრულების შესრულების თავიდან აცილების მიზნით? აზერბაიჯანის საკითხებში ექსპერტმა და ისტორიულ მეცნიერებათა კანდიდატმა ტათევიკ ჰაირაპეტიანმა Factor TV-ს განუცხადა, რომ ეს მხოლოდ საბაბია აზერბაიჯანისთვის ხელშეკრულების ხელმოწერის პროცესის ჩაშლისთვის.
„აზერბაიჯანი საკითხებს ომით წყვეტს, ჭორებითა და მუქარით იღებს დათმობებს, რის შემდეგაც ახალ მოთხოვნას აყენებს, მაგალითად, კონსტიტუციის შეცვლას. მათ ინტერესებში არ არის ხელი მოაწერონ ფურცელს, როცა ძალის მუქარით და ფსიქოლოგიური ტერორით იღებენ დათმობას. აზერბაიჯანში სახელმწიფო ტელევიზიები ახალ ომს უწყობენ ხელს. ალიევს ცალმხრივად არ უნდა დაუთმო, რადგან აღტაცებულია და შლის ხელშეკრულების გაფორმებას, მას ფურცელზე ხელმოწერის არანაირი ინტერესი არ აქვს“, – განაცხადა ჰაირაპეტიანმა.
ბოლო დროს აზერბაიჯანის თავდაცვის სამინისტრო რეგულარულად ავრცელებს ინფორმაციას იმის შესახებ, რომ, ვითომ სრ-მ დაარღვია ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმი. როგორც სრ, ასევე ევროკავშირი ამას უარყოფენ. ფაშინიანმა ბაქოს შესთავაზა შექმნას ორმხრივი მექანიზმი ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმის დარღვევის გამოსაძიებლად. „სომხეთის რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრის შტაბი გთავაზობთ აღნიშნული მექანიზმის ამოქმედების დაწყებას“, – ნათქვამია სომხური მხარის განცხადებაში.
ამასთან, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა ენტონი ბლინკენმა აზერბაიჯანის პრეზიდენტს ილჰამ ალიევს მოუწოდა, სასწრაფოდ დადოს სამშვიდობო შეთანხმება სომხეთთან. სატელეფონო საუბრისას სომხეთ-აზერბაიჯანის მოგვარების პროცესი განიხილეს. „სახელმწიფო მდივანმა გაიმეორა, რომ შეერთებული შტატები რჩება ერთგული მხარი დაუჭიროს შემდგომ ჩართულობას ნებისმიერი გზით, რაც სასარგებლო იქნება მხარეებისთვის“, – ნათქვამია განცხადებაში. ბლინკენმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ აშშ მზადაა დაეხმაროს COP29-ის წარმატებაში. მან აშშ-სა და აზერბაიჯანს შორის ორმხრივი ურთიერთობების განახლებისა და გაძლიერებისკენ მოუწოდა. აზერბაიჯანის საკითხებში ექსპერტი ასევე იხსენებს საფრანგეთისა და აშშ-ს მიმართ რუსეთისა და აზერბაიჯანის მუქარის რიტორიკას. „ბლინკენის ალიევთან ზარის შემდეგ, აზერბაიჯანის პრესამ დაიწყო ომის მუქარა, ისინი ეუბნებიან აშშ-ს, რომ მათ აქ საქმე არ აქვთ. და თუ ვაშინგტონი მიიღებს თამაშის ამ წესს, ეს მიუღებელია. სანამ აშშ არ დასჯის აზერბაიჯანს, მას ანგარიშს არ გაუწევს. ალიევი მსოფლიოსთვის სახიფათო ნაღმს წარმოადგენს, ის ომით წყვეტს საკითხებს, ეს აშშ-მ არ უნდა მიიღოს. „აზერბაიჯანი აიარაღებს ქარვაჭარის რაიონს, აქცევს მას სრ-ის წინააღმდეგ აგრესიის პლატფორმად, ცალმხრივი დათმობები საშიშია“, – ამბობს ტათევიკ ჰაირაპეტიანი.
