სირიის ახალმა მთავრობამ გამოაცხადა ქვეყანაში რუსული სამხედრო ყოფნის “გადახედვის” გეგმების შესახებ
სირიაში რუსული სამხედრო ყოფნა უნდა გადაიხედოს, განაცხადა რესპუბლიკის გარდამავალი მთავრობის წარმომადგენელმა ობეიდა არნაუტმა, იუწყება Euronews-ი. ამ დროისთვის ქვეყანაში ხელისუფლებაშია რუსეთის ფედერაციაში ტერორისტად აღიარებული ისლამისტური დაჯგუფება “ჰაიათ თაჰრირ ალ შამი”. რევოლუციის დასაწყისში რუსეთის სამხედრო თვითმფრინავებმა დაბომბეს მისი წარმომადგენლები პრეზიდენტ ბაშარ ალ-ასადის რეჟიმის გადასარჩენად, რომელიც საბოლოოდ მოსკოვში გაიქცა. ამის შემდეგ კრემლმა ახალ ხელისუფლებასთან დაიწყო ხმეიმიმის ავიაბაზის და ტარტუსის საზღვაო პორტის ბედის განხილვა, რომელიც რუსეთს ხმელთაშუა ზღვაზე ერთადერთ პირდაპირ წვდომას აძლევს.
ამავდროულად, სატელიტურმა სურათებმა აღბეჭდა აღჭურვილობისა და გემების გაქრობა ამ ობიექტებიდან. შედეგად, გაჩნდა ვარაუდები, რომ რუსეთმა დაიწყო თავისი სამხედრო ყოფნის შემცირება სირიაში. 15 დეკემბერს, “ჰაიათ თაჰრირ ალ შამი”-ს პოლიტბიუროს წევრმა, კამალ ლაბაბიდიმ განაცხადა, რომ ბოლო დროს დამასკოს გარეუბნებიდან მინიმუმ 400 რუსი ჯარისკაცი გაიყვანეს და გადაიყვანეს ხმეიმის ავიაბაზაზე. ის ამტკიცებდა, რომ ისინი იქიდან თვითმფრინავით გადაიყვანეს სამშობლოში.
თუმცა, არნაუტმა რუსეთის ბოლო ქმედებებს სირიაში საკამათო უწოდა. მისი აზრით, საზღვაო გემების გაუჩინარება და სამხედრო ტექნიკის გადაადგილება სამხედრო ბაზებიდან არ იძლევა ნათელ სურათს იმის შესახებ, კრემლი რეალურად გამოიყვანს ჯარებს თუ არის რეგულარული როტაციის ნაწილი. „ვფიქრობ, რუსეთმა უნდა გადახედოს მის ყოფნას სირიის ტერიტორიაზე, ისევე როგორც მის ინტერესებს [რომლებიც] დაკავშირებული იყო ასადის კრიმინალურ რეჟიმთან“, – თქვა არნაუტმა, მისი აზრით, კრემლმა უნდა „აიღოს ინიციატივები ახალი ადმინისტრაციის მიმართ იმის სავენებლად, რომ მას არ აქვს მტრობა სირიელ ხალხთან და რომ ასადის რეჟიმის ეპოქა საბოლოოდ დასრულდა“.
არნაუტმა დასძინა, რომ გარდამავალი მთავრობა აწარმოებს მაღალი დონის მოლაპარაკებებს ბევრ ქვეყანასთან, ხელს უწყობს “ღიაობის პოლიტიკას”, რომელიც მიზნად ისახავს კარგი ურთიერთობების დამყარებას მეზობლებთან და მსოფლიოსთან. შაბათს აშშ-მა პირველად საჯაროდ დაადასტურა “ჰაიათ თაჰრირ ალ შამი”-სთან კონტაქტები, მეორე დღეს იგივე დაადასტურა დიდმა ბრიტანეთმა, 16 დეკემბერს კი ევროკავშირმა. ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა კაია კალასმა მოუწოდა ახალ ხელისუფლებას თავიდან მოეცილებინა რუსული სამხედრო ბაზები, ნიდერლანდების საგარეო საქმეთა მინისტრმა კი მოუწოდა, რომ ეს გახდეს ევროკავშირის მხრივ ტერორისტული ორგანიზაციის “ჰაიათ თაჰრირ ალ შამი”-ის წინააღმდეგ სანქციების მოხსნის პირობა.
ამერიკული და დასავლური დაზვერვის თანახმად, მოსკოვი ცდილობს დაარწმუნოს სირიის ახალი მთავრობა, შეინარჩუნოს რუსეთის ყოფნა ძირითად ბაზებში. რუსეთის პრეზიდენტის პრესსპიკერმა დიმიტრი პესკოვმა გასულ კვირას განაცხადა, რომ კრემლი ამ საკითხზე დამასკოს მეამბოხეებთან კონტაქტშია.
აშშ-ის ორმა ოფიციალურმა წარმომადგენელმა CNN-ს განუცხადა, რომ ამავე დროს, რუსეთმა დაიწყო საზღვაო ძალების გადაყვანა სირიიდან ლიბიაში, ხოლო თავდაცვის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა თქვა, რომ მოსკოვმა გააძლიერა ზეწოლა ლიბიის ეროვნული არმიის სარდალზე ხალიფა ჰაფტარზე, ბენღაზიაში პორტის უზრუნველსაყოფად. ტელეარხის მოსაუბრის თქმით, ლიბიაში პორტის და ტარტუსის ბაზის გარეშე, რუსეთს არ ექნება წვდომა ხმელთაშუა ზღვაზე ნატოს სამხრეთ ფლანგზე ძალაუფლების დასაპროექტებლად. ამისთვის ეს ასევე გაართულებს “არალეგალური მასალების გადაადგილებას” რუსეთის ფედერაციასა და აფრიკას შორის, დასძინა თავდაცვის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა.
რუსეთმა სამხედრო ბაზები სირიაში 2015 წელს გახსნა, როცა ასადის მხრიდან სამოქალაქო ომში ჩაერია. 2017 წელს მოსკოვმა ხელი მოაწერა შეთანხმებას რესპუბლიკის მთავრობასთან ჯარების უფასოდ განლაგების შესახებ 49 წლის განმავლობაში ხმეიმიმის და ტარტუსის ობიექტებში.
