ანალიტიკა

სამხრეთ კავკასია ტრამპის პრიორიტეტულ სიაში არ არის. ექსპერტი

სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს ჯერ არ მიულოცია აშშ-ის პრეზიდენტ ტრამპისთვის. უშიშროების საბჭოს მდივანმა არმენ გრიგორიანმა მაიკლ უოლცს ტრამპის ეროვნული უსაფრთხოების მრჩევლად დანიშვნაში მილოცვაში ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სომხეთ-აშშ ორმხრივ ურთიერთობებს განვითარების დიდი პოტენციალი აქვს და რომ სომხეთი მზად არის ამისათვის.

გრიგორიანმა 14 იანვარს ვაშინგტონში ხელმოწერილი ქარტია აღნიშნა, როგორც მიღწევა და ხაზი გაუსვა ორმხრივად სასარგებლო ორმხრივი დღის წესრიგის ხელშეწყობის მნიშვნელობას. ექსპერტები ფიქრობენ, რომ სამხრეთ კავკასია არ არის აშშ-ის ახალი ადმინისტრაციის პრიორიტეტების სიაში, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ მიდგომები ვერ შეიცვლება.

აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ჯერ არაფერს აკეთებს, რაც მან წინასწარ არ გამოაცხადა კამპანიის დროს, ამბობს პოლიტოლოგი არა პოღოსიანი ტრამპის ზოგიერთი ახალი აღმასრულებელი ბრძანების კომენტირებისას. მას მიაჩნია, რომ ბევრ სახელმწიფოს აქვს შეშფოთება. კერძოდ, უკრაინაში შეშფოთება გამოიწვია აშშ-ს მიერ სხვა ქვეყნებისთვის, მათ შორის უკრაინისთვის, ყველა დახმარების პროგრამის 90 დღით შეჩერების შესახებ განკარგულებამ. პაუზის დროს უნდა დაზუსტდეს, შეესაბამება თუ არა დახმარების გაწევა ახალი ადმინისტრაციის პოლიტიკურ მიზნებს. მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთი დახმარებას აშშ-დანაც იღებს, ახალი ბრძანება ოფიციალური ერევნის შეშფოთების მიზეზი ვერ იქნება, დარწმუნებულია პოლიტოლოგი.

„ვფიქრობ, ეს პროცესი სომხეთთან კი არ არის დაკავშირებული, არამედ ბევრად უფრო ფართო გეოპოლიტიკურ მიზნებთან, რაზეც ტრამპმა ისაუბრა. ეს დადგენილება პირველ რიგში გავლენას მოახდენს ევროკავშირსა და უკრაინის კონფლიქტზე. ღრმად ვარ დარწმუნებული, რომ ეს პროცესი დაკავშირებულია შეერთებული შტატების მხრიდან კონფლიქტის ზონების მხარდაჭერასთან. კონფლიქტის კერებში, პირველ რიგში, ვგულისხმობ რუსეთ-უკრაინის კონფლიქტს და კონფლიქტს ჩინეთსა და ტაივანს შორის, რომელიც ნებისმიერ დროს შეიძლება გადაიზარდოს გლობალურ კონფლიქტში, თუ შეერთებული შტატები გააგრძელებს თავის გარანტიებს და განცხადებებს ტაივანთან დაკავშირებით“.

ტრამპის ინაუგურაციამდე ზუსტად ერთი კვირით ადრე სომხეთმა და შეერთებულმა შტატებმა ხელი მოაწერეს სტრატეგიული პარტნიორობის კომისიის ქარტიას. იგი ითვალისწინებს ერევანსა და ვაშინგტონს შორის თანამშრომლობის რამდენიმე სფეროს, სადაც ხაზგასმულია სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის დაცვა. ექსპერტებს შორის იყო შეშფოთება, რომ წარმავალ რეჟიმთან ხელმოწერილი დოკუმენტი არ იქნებოდა მნიშვნელოვანი აშშ-ს ახალი ადმინისტრაციისთვის.

„წინა ადმინისტრაციის ფოკუსირება სამხრეთ კავკასიაზე განპირობებული იყო იმდროინდელი ადმინისტრაციის საერთაშორისო პოლიტიკური პრიორიტეტებით. ახლა ახლადარჩეული პრეზიდენტი სხვა პრიორიტეტებს აცხადებს, რაც ამ დროისთვის თეორიულად მაინც არ არის ხაზგასმული სამხრეთ კავკასიაში. ბუნებრივია, ეს არის შესაძლებლობა სომხეთის მტრებისთვის, გადახედონ თავიანტ პოლიტიკას“.

U.S. President-elect Donald Trump delivers remarks at Mar-a-Lago in Palm Beach, Florida, U.S., December 16, 2024. REUTERS/Brian Snyder TPX IMAGES OF THE DAY

აშშ-ის ახალი პრეზიდენტის თეთრ სახლში დაბრუნებამ მოლოდინი და გაურკვევლობა გააჩინა, წერს სომხეთის ეროვნული ასამბლეის წევრი ტიგრან აბრაჰამიანი ფეისბუქზე.

„ამჟამად თურქეთისა და აზერბაიჯანისთვის პოლიტიკური გაანგარიშების პერიოდია იმის გასაანალიზებლად, თუ რა რეაქციები ან შედეგები მოჰყვება მათ შესაძლო აგრესიას სომხეთის წინააღმდეგ, კერძოდ, ე.წ. დერეფნის ან მის სახელწოდების ქვეშ, ნახიჩევანთან პირდაპირი კავშირის მიზნით?

ხელსაყრელი გარემო თუ ხელისშემშლელი ფაქტორები? უახლოეს მომავალში ბევრი რამ გაირკვევა, როცა „ადგილზე“ გაირკვევა, რა დათმობებზე წავლენ ძირითადი მოთამაშეები ერთმანეთთან ვაჭრობაში, რომელი რეგიონების თუ ქვეყნების ხარჯზე და რაც მთავარია, დაადგენენ თუ არა თამაშის ახალ წესებს გეოპოლიტიკური მოთამაშეები, თუ სამყარო გააგრძელებს მოძრაობას “ჯუნგლების კანონების” მიხედვით:

აშშ-ს ახალ ადმინისტრაციაში პროსომხური პოზიციების მქონე მნიშვნელოვანი აქტორების არსებობა ბევრ ექსპერტს ოპტიმიზმს შთააგონებს. ეს განსაკუთრებით ეხება პროსომეხ მარკო რუბიოს სახელმწიფო მდივნად და აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსის დანიშვნას. არა პოღოსიანი მიიჩნევს, რომ ადმინისტრაციაში პროსომეხი მოღვაწეების არსებობამ შეიძლება შექმნას წინაპირობები ურთიერთობების გაუმჯობესებისთვის, მაგრამ არა გარანტიები.

„გარანტიები ყალიბდება მკაფიოდ მიზანმიმართული პოლიტიკისა და მუშაობის კონტექსტში. არავითარი გარანტია არ არსებობს, რომ წინაპირობები, რაც ჩვენ გვაქვს პროსომხური მოღვაწეების სახით, მოიტანს სასურველ შედეგს, ვიდრე ჩვენი მხრიდან არ იქნება მკაფიო და მიზანმიმართული მუშაობა. სამწუხაროდ, სომხური საჯარო პრიორიტეტები ბუნდოვანია, გაუგებარია და მიზანმიმართული არ არის“.

ასევე საკამათო და შემაშფოთებელია აშშ-ს არჩეული პრეზიდენტის ტრამპის გადაწყვეტილება, გააუქმოს შეერთებული შტატების მოქალაქეობა დაბადებით, წერს Reuters-ი.

აშშ შტატებმა, რომლებსაც ხელმძღვანელობენ დემოკრატიული პარტიები და სამოქალაქო უფლებების დამცველმა ორგანიზაციებმა სარჩელების სერიას წარმოადგინეს ტრამპის ამ გადაწყვეტილების გასაპროტესტებლად.

აშშ-ის 22 შტატმა სასამართლოში შეიტანა სარჩელი, რომ ტრამპმა დაარღვია აშშ-ს კონსტიტუცია. მასაჩუსეტსის გენერალური პროკურორის ანდრეა ჯოი კემპბელის თქმით, თუ ბრძანება ძალაში შევა, ყოველწლიურად შეერთებულ შტატებში დაბადებულ 150 000-ზე მეტ ბავშვს ჩამოერთმევა მოქალაქეობის უფლება. ახალი გადაწყვეტილება ხელს შეუშლის ამ პირებს სხვადასხვა ფედერალური პროგრამებით შემდგომ სარგებლობაში, როგორიცაა ჯანმრთელობის დაზღვევა, ლეგალურად მუშაობის უფლება ან ხმის მიცემის უფლება.

ნახეთ მეტი
Back to top button