
როგორც ჩანს, აშშ-ირანის ურთიერთობების ნორმალიზება არის ის, რისკენაც ისწრაფვის ტრამპი, მაგრამ ეს უკიდურესად რთული პროცესია ისრაელისა და თურქული ფაქტორების გათვალისწინებით. ამის შესახებ საერთაშორისო საკითხებში ექსპერტი სურენ სარგსიანი საკუთარ გვერდზე წერს.
მან, კერძოდ, აღნიშნა: „აშკარაა, რომ ირანის გაძლიერება არ შედის არც ისრაელის და არც თურქეთის ინტერესებში“. თუ ყველაფერი მარტივია ისრაელის შემთხვევაში, მაშინ თურქეთის შემთხვევაში ამას რამდენიმე კომპონენტი აქვს.
საკმარისია დავინახოთ, რამდენად ნერვიულად ადევნებს თვალს ანკარა რუსეთ-ამერიკის ურთიერთობების ნორმალიზების პროცესს. ეს აღინიშნება ზელენსკის ანკარაში მიწვევით და თავზე ქოლგის დაჭერით, ასევე სხვადასხვა განცხადებებით უკრაინაში ჯარების განლაგების შესახებ. ყველასთვის ცხადია, რომ რუსეთ-ამერიკული თაფლობის თვის შემთხვევაში ანკარა დაკარგავს თავის როლს და მნიშვნელობას, როგორც „შეუცვლელი სტრატეგიული პარტნიორის“ როგორც რუსეთისთვის, ასევე შეერთებული შტატებისთვის. ყოველთვის ასე იყო. დასავლეთ-რუსეთის დაძაბულობის კონტექსტში თურქული ფაქტორი ყოველთვის იძენს მნიშვნელობას და პირიქით.
მეორე სცენარში, როდესაც აშშ-ირანის ურთიერთობები ნორმალიზდება და სანქციები მოიხსნება, ირანი ხდება რეგიონალური ეკონომიკური და პოლიტიკური გიგანტი განვითარებული ეკონომიკითა და ინფრასტრუქტურით.
ირანი, რომელიც რეგიონში თურქეთის ბუნებრივი საპირწონეა, სამხრეთ კავკასიაში და მის ფარგლებს გარეთ თურქეთ-აზერბაიჯანული დასაშვებობისთვის დამაწყნარებელი პერანგი გახდება. ეს სცენარიც რეალისტურია, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ირანს შეუძლია უაღრესად მნიშვნელოვანი როლი ითამაშოს ვაშინგტონის პოლიტიკაში ჩინეთის მზარდი გავლენის შეკავების თვალსაზრისით, კერძოდ, „ერთი სარტყელი, ერთი გზის“ პროექტის განხორციელების შეფერხებით.
ზოგადად, ტრამპის ნებისმიერი გაანგარიშების საფუძველში არის ჩინეთის შეკავება, როგორც მთავარი პრიორიტეტი (ტრამპი ინდოეთს, ირანს და რუსეთს ჩინეთის წინააღმდეგ ბარიერადაც კი მიიჩნევს).
შეეცდებიან თუ არა თურქეთი და ისრაელი ირან-ამერიკის შესაძლო საყვედურის თავიდან აცილებას, მაგალითად, აზერბაიჯანის გავლით რეგიონის დესტაბილიზაციის გზით?
სიუნიქის წინააღმდეგ შესაძლო ქმედებებმა შეიძლება გამოიწვიოს ირანის მკაცრი პასუხი, რამაც შეიძლება თურქეთსა და ისრაელს კონფლიქტში ჩათრევის საშუალება მისცეს. ამ შემთხვევაში, ვაშინგტონს და მოსკოვს ვეღარ შეეძლებათ აღარ იყვნენ პროცესის ნაწილი, რაც გამოიწვევს ყველა არსებული შეთანხმების შეცვლას. და თუ ბოლო დღეებში ამერიკული დიპლომატიის აქტიურობას მივყვებით, რუბიოს ზარებიდან დაწყებული სომხეთში აშშ-ის ელჩის სიუნიქში ვიზიტამდე, დავინახავთ, რომ სწორედ ამ ნეგატიური სცენარის პრევენციას ცდილობს ამერიკული დიპლომატია“.







