ტრამპმა პუტინთან შეხვედრის წინ რუსეთის ხაზით ყველა სპეციალისტი გაათავისუფლა
დონალდ ტრამპი ალასკაში ვლადიმერ პუტინთან შეხვედრაზე მოუმზადებელი მიემგზავრება. პრეზიდენტის მიერ საგარეო პოლიტიკის ექსპერტების მკვეთრი შემცირებისა და მის გუნდში ლოიალური პირებით ექსპერტების ჩანაცვლების გამო ადმინისტრაცია ისეთი ადამიანების გარეშე დარჩა, რომლებიც რუსეთს და მისი ლიდერის განზრახვებსა და მეთოდებს გაიგებენ. თეთრი სახლის თქმით, ტრამპი პუტინის გასაგებად თავისი „ნიჭიერი“ თანაშემწეების რჩევებსა და საკუთარ ინტუიციას ეყრდნობა.
რუსეთის სახელმწიფო უსაფრთხოების კომიტეტის თანამშრომელი ცნობილია მანიპულაციური მეთოდებით, ყურადღების გადატანის, სიურპრიზების, ფაქტების დამახინჯების და სიტუაციის მისთვის სასარგებლოდ წარმოჩენის უნარით. „თქვენ უნდა შეძლოთ მის ეშმაკურ ხაფანგებში ჩავარდნის თავიდან აცილება და იმის დათანხმება, რასაც პუტინი გონივრულად წარმოაჩენს, მაგრამ სინამდვილეში შეცდომაში შემყვანია“, – Financial Times-ს განუცხადა ერიკ გრინმა, რომელიც ჯო ბაიდენის დროს ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოში (NSC) რუსეთის ხაზით უფროსი დირექტორის თანამდებობას იკავებდა. ტრამპს ამჟამად არ ჰყავს ეროვნული უსაფრთხოების საბჭო, რომელიც ტრადიციულად მნიშვნელოვანი სამიტებისთვის მზადებას, მათ შორის სხვადასხვა დეპარტამენტიდან სადაზვერვო ინფორმაციის შეგროვების კოორდინაციას ახორციელებს. ჩვეულებრივი საგარეო პოლიტიკური პროცესი, რომელსაც მართავს ეროვნული უშიშროების საბჭო, მნიშვნელოვნად დარღვეულია, FT-ს განუცხადა ამ საკითხში ჩახედულმა აშშ-ის მაღალჩინოსანმა. ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებით მრჩევლის როლს დროებით ასრულებს სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო. ევროპის საკითხებში სახელმწიფო მდივნის მოადგილის თანამდებობა სენატს დღემდე არ დაუმტკიცებია. ტრამპს რუსეთში ან უკრაინაში ელჩებიც კი არ ჰყავს. „თამამად შეიძლება ითქვას, რომ ტრამპს არ ჰყავს ექსპერტი, რომელსაც რუსეთის და უკრაინის ესმის და მას კონსულტაციებს გაუწევს“, – ამბობს ბულგარეთში აშშ-ის ყოფილი ელჩი ერიკ რუბინი.
სპეციალური წარმომადგენელი სტივ უიტკოფი, რომელიც ადრე უძრავი ქონების სფეროში მუშაობდა, პუტინთან მოლაპარაკებებს აწარმოებს. გაზაფხულზე მოსკოვში რამდენიმე ვიზიტის შემდეგ, მან უკრაინის საკითხთან დაკავშირებით რუსული პროპაგანდისტული თეზისების საჯაროდ გამეორება დაიწყო. უიტკოფი ბოლო თვეებში გაქრა, როდესაც ტრამპმა უკმაყოფილება გამოთქვა პუტინის მიერ უკრაინის ქალაქების დაბომბვის გაგრძელების გამო, მაგრამ გასულ კვირას ის კვლავ მოსკოვში ჩაფრინდა და პუტინის ახალი წინადადება ჩამოიტანა კონფლიქტის მოგვარების შესახებ.
მართალია, ვაშინგტონმა შეერთებული შტატების ევროპელ მოკავშირეებს აცნობა ვიზიტისა და ალიასკაში დაგეგმილი შეხვედრის შესახებ, მაგრამ მათ ნათლად ვერ გაიგეს, რას შეადგენდა ის. კერძოდ, პუტინის მოთხოვნა, რომ მას დონეცკისა და ლუგანსკის რეგიონები მთლიანად დაეთმოს, გაურკვეველს ხდის, თუ რა დაემართებათ ხერსონისა და ზაპოროჟიეს ოკუპირებულ ტერიტორიებს.
„ნაჩქარევად ორგანიზებული შეხვედრები იშვიათად იძლევა სასურველ შედეგებს და უიტკოფის მოსკოვში ვიზიტთან დაკავშირებული ყველაფერი უბრალოდ ქაოსია“, – კომენტარი გააკეთა Bloomberg-ის ევროპის, რუსეთისა და ახლო აღმოსავლეთის მიმომხილველმა მარკ ჩემპიონმა.
აშშ-ს ყოფილმა ელჩმა პოლონეთში, დენიელ ფრიდმა, ტრამპსა და პუტინს შორის მომავალ შეხვედრაზე ისაუბრა.
არ შეიძლება მას და უიტკოფს იმპროვიზაციის უფლება მისცეთ მხოლოდ იმიტომ, რომ მათ საკმარისი ცოდნა არ ჰქონდათ. ოთახში უნდა იყოს ვინმე, ვისაც შეუძლია უბრალოდ შეხედოს პრეზიდენტს, თვალები დაახამხოს და თავი გააქნიოს.
ტრამპის პირველი ვადის განმავლობაში ერთ-ერთი ასეთი ადამიანი იყო მისი მრჩეველი, ფიონა ჰილი. მაგრამ მისი თანდასწრებითაც კი, ტრამპისა და პუტინის 2018 წლის შეხვედრა ჰელსინკიში იმდენად ცუდად დასრულდა, რომ ჰილმა გულის წასვლის იმიტაცია გადაწყვიტა იმ იმედით, რომ ღონისძიებას შეაჩერებდა. იმ დროს ტრამპმა პუტინის გარანტიები ნომინალურად მიიღო, რომ რუსეთს არ უცდია ჩარევა 2016 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში. მოგვიანებით მან თავისი თანამოსაუბრის სიტყვებზე მიუთითა, მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკული სადაზვერვო სააგენტოების მიერ ჩატარებულმა გამოძიებამ საპირისპირო აჩვენა.
დიპლომატიურ კორპუსში რუსეთის სპეციალისტების არ არსებობა ასევე აიხსნება ახალი ადმინისტრაციის მიერ განხორციელებული მასობრივი შემცირებებით. ივლისში სახელმწიფო დეპარტამენტმა 1300-ზე მეტი თანამშრომელი გაათავისუფლა, მათ შორის დეპარტამენტის სადაზვერვო ბიუროს ანალიტიკოსები, რომლებიც რუსეთსა და უკრაინაზე მუშაობდნენ.
გარდა ამისა, დიპლომატების პროფკავშირის, ამერიკის საგარეო სამსახურის ასოციაციის მონაცემებით, დიპლომატიური კორპუსი იანვრიდან დაახლოებით 25%-ით შემცირდა,. შემცირებებისა და თანამშრომლების წასვლის შედეგად. რუბინის თქმით, ვინც ასოციაციას 2023 წლამდე ხელმძღვანელობდა, დარჩენილთა შორის მორალი „საკმაოდ დაბალია“.
„რუსეთთან და ნებისმიერ სხვა საკითხთან დაკავშირებით, პრეზიდენტი ტრამპი ყოველთვის იღებს ინფორმაციას თავისი ნიჭიერი ეროვნული უსაფრთხოების გუნდისგან… და საბოლოოდ იღებს გადაწყვეტილებას, რომელიც მისი აზრით, საუკეთესოა ქვეყნისთვის“, – FT -ს განუცხადა თეთრი სახლის პრესმდივნის მოადგილემ, ანა კელიმ.
თეთრი სახლის წარმომადგენლებმა Politico-ს განუცხადეს, რომ ალიასკის სამიტის შედეგებთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების მიღებისას ტრამპი საკუთარი ინსტინქტებით იხელმძღვანელებს. ორშაბათს, თავად პრეზიდენტმა პუტინთან შეხვედრას „გამოკვლევა“ უწოდა და აღნიშნა, რომ ორ წუთში შეძლებს გაიგოს, შესაძლებელია თუ არა პროგრესის მიღწევა უკრაინის კონფლიქტის მოგვარებაში.
