„რბილი ძალის“ პროგრამა სომხეთის წინააღმდეგ: მედიასაშუალებებმა გამოაქვეყნეს ინფორმაცია კრემლის ახალი მიზნების შესახებ

მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთის პრემიერ-მინისტრის, ნიკოლ ფაშინიანის, 2025 წელს ვიზიტების ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი მიმართულება რუსეთის ფედერაცია იყო, ოფიციალური ერევან-მოსკოვის ურთიერთობების ე.წ. „თავისუფალი ვარდნა“, რომელიც დაიწყო კუხო-ს მხარდაჭერის არარსებობით და მთიან ყარაბაღში რუსი სამშვიდობოების მხრიდან მოსალოდნელი ქმედებების არარსებობით, გრძელდება. მიუხედავად იმისა, რომ ფაშინიან-პუტინის შეხვედრები ორმხრივი თანამშრომლობის ხელშეწყობას უსვამს ხაზს, რუსულ პრესაში ვრცელდება ინფორმაცია, რომ კრემლი პროპაგანდის გავრცელების ან რბილი ძალის გამოყენების პროგრამას ამუშავებს, რომლის ერთ-ერთი მთავარი მიმართულება სომხეთია. არაერთმა მედიასაშუალებამ სცადა გაეგო, თუ რას გეგმავს მოსკოვი.

რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაცია გრანტით დააფინანსებს თავისი ე.წ. „რბილი ძალის“ საზღვარგარეთ გაფართოებას, კერძოდ, სომხეთზე ფოკუსირებით. ეს ინფორმაცია საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით გაავრცელა რუსულმა რბკ-მ, Georgian OC Media-მ, რომელიც კავკასიურ თემებს აშუქებს, ხოლო უფრო ადრე, 2025 წლის მაისში, რუსულ Vedomosti-ს განუცხადა, რომ რუსეთის პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსის პირველ მოადგილეს, სერგეი კირიენკოს, ციტატა: „მიეცემა ინსტრუქცია“, 2026 წლის საპარლამენტო არჩევნებამდე „რბილი ძალის“ გამოყენებით სომხეთში რუსეთის ინტერესების წინ წამოწევის შესახებ. რას შეიძლება ნიშნავდეს ეს, განმარტავს პოლიტოლოგი ედგარ ვარდანიანი.

„„რბილი ძალა“ სინამდვილეში ამერიკული კონცეფციაა, რომელიც შემდეგი სქემის მიხედვით ხორციელდება: თქვენ წარმოადგენთ თქვენი ქვეყნის მიმზიდველობას. მაგალითად, ამერიკული ცხოვრების წესს. რა აქვს დღეს რუსეთს ისეთი მიმზიდველი, რითაც მას შეუძლია სომხური საზოგადოების ყურადღების მიპყრობა და რუსეთის მიმართ დადებითი განწყობის შექმნა. მე ვფიქრობ, რომ ჩვენ მხოლოდ დეზინფორმაციულ კამპანიებზე, სხვადასხვა ჰიბრიდულ შეტევებზე ვსაუბრობთ. ჰიბრიდული საფრთხეების ინსტრუმენტებში ასევე შედის კიბერშეტევები და ეკონომიკური შანტაჟი. გარკვეული ეკონომიკური დამოკიდებულება, რომელიც სომხეთს აქვს, მუდმივად გამოყენებული იქნება საინფორმაციო სფეროში შიშის დასათესად. დაითესება შესაძლო სამხედრო მოქმედებების შიში, წამოიჭრება იდეა, რომ თუ, მაგალითად, გააღრმავებთ ურთიერთობებს დასავლეთთან, ეს რუსეთის წინააღმდეგაა. ასევე, რა თქმა უნდა, ტრადიციული თემები – დაშინება თურქული ფაქტორით.

2026 წლის პირველ დღეებში ეს უკვე მეორე ე.წ. პროპაგანდისტული სიგნალია, რომელსაც სომხეთი რუსეთისგან იღებს. პირველი იყო რუსი ჟურნალისტის, ვლადიმერ სოლოვიოვის სენსაციური განცხადება სხვა ტერიტორიებზე, რუსეთის გავლენის ზონებში „სპეციალური სამხედრო ოპერაციის“ შესახებ და „საერთაშორისო სამართლის უგულებელყოფის“ შესახებ. ვინაიდან სოლოვიოვი კრემლის პროპაგანდისტად არის პოზიციონირებული და აღქმული, ბევრმა ანალიტიკოსმა მისი ე.წ. „საომარი“ განცხადება საზოგადოებრივი აზრის შეცვლის მცდელობად შეაფასა, რაც, როგორც ჩანს, უშედეგო აღმოჩნდა. 11 იანვარს გაკეთებული ამ განცხადებისა და დსთ-ს რიგ ქვეყნებში უკმაყოფილების უზარმაზარი ტალღის შემდეგ, ბევრს ყურადღებიდან არ გამორჩენია, რომ სოლოვიოვის ყოველდღიური გადაცემები „როსია 1“-ის ეთერში არ გადის, მისი საღამოს გადაცემის ნაცვლად, სერიალები გადის. თუმცა, გადაცემების სიაში კვირა დღის გადაცემაა.

მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად არაფერია გამოცხადებული, ანალიტიკოსები, ინფორმაციის გაჟონვის საფუძველზე, აღნიშნავენ, რომ სოლოვიოვის განცხადებებმა თავად მოსკოვშიც გამოიწვია უკმაყოფილება, რუსი დიპლომატებისთვის გაგზავნილი საპროტესტო ნოტების გამო, სახელმწიფო სისტემის უხერხულ მდგომარეობაში ჩაყენების გამო. რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, მარია ზახაროვამ, სასწრაფოდ მოუწოდა სახელმწიფოებრივი მიდგომის კრემლის პროპაგანდისტის შეხედულებებისგან გამიჯვნისკენ და აღნიშნა, რომ განცხადება ჟურნალისტის მოსაზრება იყო მის კერძო არხზე.

ზახაროვას თქმით, რუსეთის ოფიციალური პოზიციები უფლებამოსილი პირების მეშვეობით ქვეყნდება.

ამასობაში, სომხეთში არსებობს მოსაზრება, რომ სოლოვიოვის განცხადება ჯდება კირიენკოსთვის მინიჭებული „რბილი ძალის“ გამოყენების პოლიტიკის ჩარჩოებში. ლუსინე ბადალიანი, სომხეთის საპარლამენტო უმრავლესობის დეპუტატი:

„როდესაც წლების განმავლობაში მუდმივად ვსაუბრობდით იმაზე, რომ სომხეთის რესპუბლიკა, დე იურე, კვლავ რჩება დამოუკიდებელ, სუვერენულ რესპუბლიკად, მაგრამ დე ფაქტო იმავე რუსეთის ფედერაციისთვის კოლონიური ლოგიკისკენ მიისწრაფვის, ჩვენ ბრალდებებს გვიყენებდნენ, მუდმივად გვესხმოდნენ თავს. სოლოვიოვი ძალიან ნათლად ამბობს: „ჩვენი გავლენის ზონა“. ჩემთვის, როგორც სომხეთის დამოუკიდებელი სახელმწიფოს მოქალაქისთვის, უკიდურესად შეურაცხმყოფელია, როდესაც სხვა სახელმწიფო ჩემს სუვერენულ, დამოუკიდებელ ტერიტორიას თავისი გავლენის ზონად მიიჩნევს და თავს უფლებას აძლევს გააკეთოს განცხადებები, რომ მზადაა გადადგას ძალიან მიუღებელი ნაბიჯები ამ გავლენის ზონის შესანარჩუნებლად“.

მეორეს მხრივ, სომხეთის ოპოზიციური ველი თავად სომხეთის ხელისუფლების წინააღმდეგ ჰიბრიდული ომის თემასთან დაკავშირებულ ბრალდებებს აყენებს. პარტია „ნათელი სომხეთის“ ლიდერის, ედმონ მარუკიანის თქმით, ხელისუფლება ცდილობს ოპოზიციის განეიტრალებას ჰიბრიდულ ომზე საუბრის გენერირებით.

„ომი, ჰიბრიდი, ჰიბრიდები მოვიდა. ბუნებრივია, ამბობენ, რომ ამას უცხო ძალები აკეთებენ, ისინი არ ასახელებენ მათ, მაგრამ დაახლოებით ,,მინიშნებენ“ ვინ არის ეს. ამჟამინდელი მთავრობა მილიონობით დრამს ხარჯავს თავისი კრიტიკოსების, პოლიტიკური მეტოქეების დისკრედიტაციისთვის, შერცხვენისთვის და აღმოსაფხვრელად, მე სიტყვა „ოპონენტის“ გამოყენებაც კი არ მინდა. „ეს მხოლოდ ჩემზე არ არა“.

გამოცემების თანახმად, მოსკოვი დსთ-ს რიგ ქვეყნებში „რბილი ძალის“ პოლიტიკის გასატარებლად დაახლოებით 13 მილიარდი რუბლის ანუ 165 მილიონი დოლარის დახარჯვას გეგმავს. აღნიშნულია, რომ ეს არის ზოგადი პროექტის ბიუჯეტი და გამოყოფილია პროგრამის დსთ-ს 9 ქვეყანაში, ასევე აფრიკასა და სხვა რეგიონებში განსახორციელებლად. თუ ამ თანხას თანაბრად გავყოფთ პირობით და ძალიან მარტივ გაანგარიშებაზე, გამოდის, რომ კრემლი მზადაა თითოეულ ქვეყანაში დაახლოებით 15 მილიონი დოლარი დახარჯოს თავისი პროპაგანდისტული პროგრამებისთვის.

შედარებისთვის, გავიხსენოთ, რომ ევროკავშირმა გამოთქვა მზადყოფნა, 2025 წლის ბოლომდე სომხეთს 12 მილიონი ევრო გამოუყოს, ამას ჰიბრიდული თავდასხმების წინააღმდეგ ბრძოლის მხარდაჭერად აყალიბებს.

ეროვნული კრების პარტია „სამოქალაქო კონტრაქტის“ ფრაქციის ხელმძღვანელი ჰაიკ კონჯორიანი ჰიბრიდული ომის გამოვლინების ახალ მაგალითს გვთავაზობს:

„პოლიტიკაში ,,მხოხავი“ პატარა ცქვიტი, გარკვეული წრეები გუშინდელი დღიდან ავრცელებენ სიცრუეს, თითქოს თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა გამოაცხადა, რომ თურქეთი არჩევნებში ნიკოლ ფაშინიანს უჭერს მხარს. აი, ეს არის ჰიბრიდული ომი, რომელიც თქვენს აზრებს სიცრუის ტყვიებით ესვრის, თქვენს სულს, თქვენს გონებას აბუნდოვანებს. მშვიდობის ნაცვლად, მათ სურთ, რომ თქვენში შფოთვა და შიში აღძრან, რათა ამ შიშებით ხელისუფლებაში დაბრუნდნენ. ჩვენ ამას არ დავუშვებთ. და მშვიდობა იქნება“.

ბოლო სამთავრობო სხდომის შემდეგ, სომხეთის პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანს ჰკითხეს, პირადად წარუდგინა თუ არა მან პუტინს შეხვედრების დროს რუსეთიდან მომავალი ჰიბრიდული ომის საფრთხეებთან დაკავშირებით სომხეთის ეჭვები და, თუ ასეა, რა პასუხი მიიღო მისგან. პრემიერ-მინისტრმა კითხვის ამ ნაწილს არ უპასუხა, მაგრამ უპასუხა კითხვის მეორე ნაწილს.

„ვეცდები, თქვენს კონკრეტულ კითხვას კონკრეტული პასუხი გავცე. თქვენ ამბობთ, რა არის ჰიბრიდული ომის მაგალითი? კტრიჭ ნერსისიანი ჰიბრიდული ომის ძალიან კონკრეტული მაგალითია“.

კრემლის ე.წ. „რბილი ძალის“ პროგრამებს რომ დავუბრუნდეთ, გამოცემები აცხადებენ, რომ, ციტატა: „განხორციელდება საინფორმაციო და არა საარჩევნო სამუშაოები“. პრეზიდენტის ადმინისტრაციის დაფინანსების გარდა, რბკ-ის წყაროების ცნობით, მთავრობა სხვა ორგანიზაციებისგანაც, როგორიცაა რუსეთის საერთაშორისო ჰუმანიტარული თანამშრომლობის ფედერალური სააგენტო, „როსსოტრუდნიჩესტვო“ და მედია საშუალება RT, წვლილს შეიტანს, თუმცა განსხვავებული ფორმით.

ქართული OC Media ასევე წერს, რომ სომხეთში ერთ-ერთი ამოცანა, სავარაუდოდ, არჩევნებამდე პრემიერ-მინისტრ ფაშინიანის წინააღმდეგ ოპოზიციის მობილიზება იქნება. ეს აღსანიშნავია იმ კონტექსტში, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ფაშინიანმა რუსეთთან თავაზიანი ურთიერთობა შეინარჩუნა და 2025 წლის განმავლობაში რამდენჯერმე ეწვია ქვეყანას, გავლენიანი რუსი კომენტატორები მას მკაცრად აკრიტიკებენ.

ბოლო თვეებში სომეხმა და უცხოელმა ფაქტების შემმოწმებლებმა სომხეთის შესახებ დეზინფორმაციის ზრდა აღნიშნეს, რომლის ძირითადი ნაკადი, მედიაექსპერტების აზრით, თურქული, აზერბაიჯანული და რუსული წყაროებიდან მოდის.