ისრაელი ირანს ახლო აღმოსავლეთში მნიშვნელოვანი ფაქტორის ყოფნის პერსპექტივის ჩამორთმევას ისახავს მიზნად – არმენ პეტროსიანი
პოლიტოლოგი არმენ პეტროსიანი ორ მთავარ წინაპირობას აღნიშნავს, რამაც შეიძლება ირან-აშშ-ისრაელის სამეულს შორის საომარი მოქმედებების დასრულებამდე მიგვიყვანოს.
არმენ პეტროსიანი Armenpress-ის კორესპონდენტთან ინტერვიუში აშშ-სა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ დაწყებული სამხედრო მოქმედებებისა და შედეგად მთელ ახლო აღმოსავლეთში შექმნილი დაძაბული სიტუაციის შესახებ და გადაწყვეტის ვარიანტებს შეეხო.
„პირველი წინაპირობაა, რომ თავდამსხმელმა მხარემ მიაღწიოს თავის დეკლარირებულ სტრატეგიულ მიზანს, ან ჩათვალოს, რომ მან მიაღწია მას და არ აქვს მეტის მიღწევის შესაძლებლობა. აშშ-სა და ისრაელის მიზანია ირანში რეჟიმის შეცვლა. მეორე წინაპირობა რესურსების ამოწურვას უკავშირდება. ამ შემთხვევაში, ჩვენ ძირითადად თავდამსხმელი მხარის რესურსებზე ვსაუბრობთ. ზემოთ აღნიშნულ ორ წინაპირობას ასევე აქვს წარმოებული გარემოებები. მაგალითად, ირანული მხარის მიერ ამერიკულ-ისრაელის დუეტის მიერ წამოყენებული პირობების მიღება. უფრო მეტიც, არ არის აუცილებელი, რომ მიზნების განხორციელება სამხედრო გზით მოხდეს“, – თქვა პეტროსიანმა.
მან დასძინა, რომ სხვადასხვა ექსპერტული წრეები კონფლიქტის დასრულების სხვადასხვა ვადებს მიუთითებენ, მაგალითად, 21-23 მარტამდე.
„ეს ორი მიზეზის გამო კეთდება. პირველი, ირანში ნოვრუზი დაიწყება. შესაძლოა, თავდამსხმელი მხარე ამ გარემოებას პროპაგანდისტული მიზნებისთვის გამოიყენებს, რათა ირანელი ხალხი ქუჩაში გამოვიდეს და დამოუკიდებლად სცადოს „ძალაუფლების ხელში აღება“. გარდა ამისა, აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ვიზიტი ჩინეთში იმავე თარიღებშია დაგეგმილი, რამაც შესაძლოა გავლენა მოახდინოს მოვლენებზე“, – აღნიშნა პოლიტოლოგმა.
კითხვაზე, რჩება თუ არა ადგილი მედიაციის მისიისთვის და რომელ ქვეყანას ან ქვეყნებს შეუძლიათ მედიატორის როლის შესრულება, პეტროსიანმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ასეთი შესაძლებლობა არსებობს და თურქეთს შეუძლია ასეთი ნაბიჯის გადადგმა.
„ოფიციალური ანკარა, თავისი ნეიტრალური პოზიციით, სწორედ ამისკენ ისწრაფვის. თურქეთი ცდილობს არ დაარღვიოს ნეიტრალიტეტი, რათა საჭიროების შემთხვევაში უზრუნველყოს მედიაციის მისია. მესამე მხარის მედიაციის გარდა, არსებობს აშშ-სა და ირანს შორის პირდაპირი კომუნიკაციის შესაძლებლობაც. ეს კავშირი ასევე შეიძლება პირდაპირ იქნას გამოყენებული, როგორც შეთანხმებების მიღწევის, ასევე საკითხის მოლაპარაკების პლატფორმაზე გადატანის თვალსაზრისით. ამ კონფლიქტის დასრულება მხოლოდ სამხედრო მოქმედებებით არ არის შესაძლებელი“, – აღნიშნა ჩვენმა თანამოსაუბრემ.
ირანული მხარის დაკვირვებაზე საუბრისას, რომ მათ ორჯერ აწარმოეს მოლაპარაკებები აშშ-სთან, მაგრამ ორივეჯერ თავს დაესხნენ, პეტროსიანმა აღნიშნა, რომ ირანული მხარის ასეთი განცხადებები ძირითადად პროპაგანდას ეფუძნება.
„თუმცა, შესაძლოა, ირანულ მხარესაც დასჭირდეს ომის შეჩერება გარკვეულ ეტაპზე. ამ ეტაპზე ირანული მხარე ძალიან კარგად ხვდება, რომ აშშ და ისრაელი მზად არ არიან და არ გეგმავენ ომის შეჩერებას. ასეთი პროგნოზის საფუძველი შეიძლება იყოს პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს ბოლოდროინდელი განცხადება, რომლის მიხედვითაც ისრაელის მხარეს ჯერ კიდევ აქვს გარკვეული სტრატეგიული პრობლემების გადაჭრა. კერძოდ, ისრაელის მიზანია, რომ თუ მაქსიმუმს ვერ მიაღწევს, კერძოდ, ირანში რეჟიმის დამხობას, მაშინ მინიმუმს მაინც მიიღოს, რათა ირანის საგარეო პოლიტიკური ხაზი შეესაბამებოდეს მის და აშშ-ს საგარეო პოლიტიკას რეგიონში. სტრატეგიულად, ისრაელი მიზნად ისახავს ირანს ჩამოართვას ახლო აღმოსავლეთში მნიშვნელოვანი ფაქტორის ყოფნის პერსპექტივა“, – განმარტა პეტროსიანმა.
რაც შეეხება ირანს, მან დასძინა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ადგილობრივი რეჟიმი კვლავაც ინარჩუნებს თანამდებობას და ძლიერ ნებას ავლენს მოწინააღმდეგეებთან დაპირისპირებისკენ, მომავალში, რა ხელისუფლებაც არ უნდა იყოს ამ ქვეყანაში, ისინი ძირითადად დაკავებულნი იქნებიან შიდა საკითხების მოგვარებით, ომის შედეგად დაზიანებული ინფრასტრუქტურის აღდგენით და პოტენციალის აღდგენით. ანალიტიკოსმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ შეერთებული შტატები და ისრაელი ცდილობენ გაანეიტრალონ ყველა ის ინსტრუმენტი, რომლის წყალობითაც ირანს დიდი ხნის განმავლობაში მნიშვნელოვანი გავლენა ჰქონდა ახლო აღმოსავლეთის მოვლენებზე. პრესაში გავრცელებულ დაკვირვებაზე დაყრდნობით, რომ ახლა მესამე მსოფლიო ომის მოწმენი ვართ, ჩვენმა თანამოსაუბრემ ხაზი გაუსვა, რომ ასეთი საერთაშორისო გლობალური კონფლიქტი მაშინ მოხდება, როდესაც მასში ერთდროულად რამდენიმე ზესახელმწიფო იქნება ჩართული.
„ამჟამად ასეთი რამ არ არსებობს. ამჟამად რუსეთი რუსეთ-უკრაინის ომშია ჩართული, ხოლო შეერთებული შტატები ირანთან ომშია. „გლობალურ მოთამაშეებსა და ბირთვულ აქტორებს შორის პირდაპირი დაპირისპირების სცენარი ამჟამად საერთაშორისო დღის წესრიგში არ დგას“, – დაასკვნა პეტროსიანმა.
