„შუა დერეფნის“ განხორციელების შესახებ მნიშვნელოვანი შეთანხმება 2024 წლის დასაწყისში გაფორმდება. ამის შესახებ „პირველი არხის“ ეთერში განაცხადა საქართველოს ვიცე-პრემიერმა, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრმა ლევან დავითაშვილმა.
TMTK არის საერთაშორისო სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც გადის ჩინეთის, ყაზახეთის, კასპიის ზღვის აკვატორიის, აზერბაიჯანის, საქართველოს გავლით თურქეთსა და ევროპის ქვეყნებში.
„გასულ კვირას გვყავდა დელეგაცია, რომელთანაც ხელშეკრულების პროექტზე ვიმუშავეთ. მის ხელმოწერას მომავალი წლის დასაწყისში ვგეგმავთ“, – განაცხადა დავითაშვილმა.
მისი თქმით, შეთანხმება განსაზღვრავს ქვეყნების კონკრეტულ როლს დერეფნის განვითარებაში. მინისტრმა შეახსენა, რომ ჩინეთი ძალიან დაინტერესებულია დერეფნის პროექტის განხორციელებით. მან ასევე შეახსენა, რომ „შუა დერეფანი“ არის ყველაზე მიმზიდველი და საიმედო სატრანსპორტო კავშირი აღმოსავლეთსა და დასავლეთს, ევროპასა და აზიას შორის.
შეგახსენებთ, რომ ერევანი ბოლო დრომდე არც გეოგრაფიული და არც პოლიტიკური თვალსაზრისით არ შედიოდა „შუა დერეფნის“ პროექტში. თუმცა, ბოლო ერთი წლის განმავლობაში სომხურმა მხარემ მარშრუტზე შეერთების რამდენიმე შეთავაზება მიიღო როგორც ანკარიდან, ასევე თბილისიდან.
თეორიულად, სომხეთი შეიძლება გახდეს „შუა დერეფნის“ ნაწილი, თუკი „ჩრდილოეთ-სამხრეთის“ ავტომაგისტრალის მშენებლობა დასრულდება. თუმცა, პრაქტიკაში უფრო მისაღებია ერევნის პროექტთან დაკავშირება რკინიგზის განშტოებით. ერევანს შეუძლია „შუა დერეფანთან“ დაკავშირება კაიან-ჰრაზდანის განშტოებით.
ამრიგად, ტვირთი ჩინეთიდან კასპიის ზღვის გავლით აზერბაიჯანში, იქიდან განშტოებით სომხეთში, შემდეგ კი თურქეთში (ახურიკის გავლით) გადაიგზავნება. TMTK-ის ცალკე განშტოება შესაძლებელია საქართველოსა და ირანში (სიუნიკის რეგიონში რკინიგზის აღდგენის შემთხვევაში). თეორიულად, იგივე ჩინეთიდან, სპარსეთის ყურის აუზის ქვეყნებიდან და ინდოეთიდან საქონელი შეიძლება კონტეინერებით გადაიტანოს ირანის პორტში ჩაბაჰარში, შემდეგ ირანიდან სომხეთში და იქიდან ევროპაში შავი ზღვის აუზის პორტებით. ამ შემთხვევაში სომხეთი ხდება საბოლოო წერტილი არა მხოლოდ ცალკეული ქვეყნებისთვის, არამედ სატრანსპორტო დერეფნებისთვისაც.
