ეეკ-ში გაწევრიანებას სომხეთისთვის დადებითი ეფექტი აქვს. მანასერიანი
ეეკ-ის წევრობა დადებითად აისახება სომხეთზე. ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში სომხეთმა, როგორც ეეკ-ის წევრმა, მიაღწია დიდ ეკონომიკურ წარმატებას და ამ ყველაფერს ჩვენ მივაღწიეთ ეეკ-ის ფარგლებში განხორციელებული საქმიანობის შედეგად. ამის შესახებ პრესკონფერენციაზე „სომხეთი ეეკ-ში. ინტეგრაციის პროცესის ამჟამინდელი შედეგები და თვალსაჩინო პერსპექტივები“, – განაცხადა ეკონომიკურ მეცნიერებათა დოქტორმა, პროფესორმა, კვლევითი ცენტრის „ალტერნატივის“ ხელმძღვანელმა, ევრაზიის ექსპერტთა კლუბის წევრმა თათულ მანასერიანმა.
ეეკ 2023-ის ჩამოთვლა სტატისტიკური წლის წიგნის მონაცემებით, ეკონომისტმა აღნიშნა, რომ „სომხეთის ეკონომიკის ზრდა 2022 წ. შედეგების მიხედვით, ის ყველაზე მაღალი იყო ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის (EEU) ქვეყნებს შორის. ამრიგად, სომხეთის ეკონომიკამ წინა წელთან შედარებით 12,6 პროცენტიანი ზრდა დააფიქსირა. ამასთან, ყირგიზეთში მთლიანი შიდა პროდუქტის ზრდამ 6,3% შეადგინა, ყაზახეთში – 3,2%, ხოლო ბელორუსიასა და რუსეთში კლება დაფიქსირდა შესაბამისად 4,7% და 2,1%–ით. 2022 წელს მთლიანობაში ეეკ-ის ეკონომიკა 1,6 პროცენტით შემცირდა. და მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის წილი მთლიან საქონლის ბრუნვაში შემცირდა 2023 წლის პირველ 11 თვეში, სომხეთის საგარეო სავაჭრო ბრუნვა ამ პერიოდში გაიზარდა დაახლოებით 42 პროცენტით, ხოლო ეეკ-თან 38 პროცენტით. მნიშვნელოვანი ზრდა დაფიქსირდა რიგ ქვეყნებში (ჩინეთი, არაბეთის გაერთიანებული საემიროები, ჰონგ კონგი). ინვესტიციების თვალსაზრისით, არაბეთის გაერთიანებული საემიროები სომხეთში ყველაზე დიდი უცხოელი ინვესტორია“, – განაცხადა მან.
მანასერიანმა ეროვნული სტატისტიკური კომიტეტის მონაცემებიც წარმოადგინა. სომხეთის საგარეო და ორმხრივი სავაჭრო ბრუნვის მოცულობა 2023 წლის იანვარ-ოქტომბერში 2022 წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 41,2 პროცენტით გაიზარდა და 15,445,535.0 ათასი დოლარი შეადგინა. შედარებისთვის მან აღნიშნა, რომ სომხეთსა და რუსეთს შორის ვაჭრობის მოცულობამ 2023 წლის 10 თვეში 5,4 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც 2022 წლის იანვარ-ოქტომბერთან შედარებით 40,8 პროცენტით გაიზარდა. ამასთან, საანგარიშო პერიოდში ექსპორტმა 2,9 მილიარდ დოლარს მიაღწია 63 პროცენტიანი ზრდით, ხოლო იმპორტმა 2,7 მილიარდ დოლარს (ზრდა 16,6 პროცენტი).
„სომხური მასმედია ბოლო დროს აქტიურად განიხილავს ზემო ლარსში სომხური საქონლის შეფერხების მიზეზებში შესაძლო პოლიტიკური ელემენტის თემას. ჩვენი აზრით, არ უნდა დავივიწყოთ ხარისხის კონტროლის საჭიროება. მაგალითად, სომხეთის სურსათის უვნებლობის ინსპექციის ხელმძღვანელმა ცოტა ხნის წინ გააფრთხილა რესპუბლიკაში რძის პროდუქტების მწარმოებლები და ექსპორტიორები, დაეცვათ ეეკ ხარისხის სტანდარტების მოთხოვნები.
„რუსული მხარის მოთხოვნით, რუსეთის ფედერაციაში ექსპორტირებული რძის პროდუქტები უნდა იყოს დამზადებული ექსკლუზიურად სომხური ნედლეულისგან და მეწარმეებს მოუწოდებენ, მკაცრად შეაფასონ მათი წარმოების რისკები, აღმოფხვრას ისინი, გაათანაბრონ წარმოების მთელი პროცესიც. როგორც კრიტიკული რისკის ანალიზის კონტროლის პუნქტების სისტემის დანერგვა ეეკ კანონმდებლობისა და ტექნიკური რეგლამენტების შესაბამისად“, – აღნიშნა მან. მიუხედავად სირთულეებისა, განაგრძო მანასერიანმა, ეეკ-ში გაწევრიანება, კერძოდ, საბაჟოების არარსებობა, ბარიერის გარეშე გარემო, კაპიტალის, შრომის თავისუფალი მოძრაობა, ეეკ დიდ ბაზარზე წვდომა, ეს ყველაფერი სომხეთს უზარმაზარ უპირატესობას ანიჭებს და არის მიზეზი იმ ეკონომიკური ნახტომის, რომელიც დღეს ქვეყანას აქვს.
