„როიტერსმა“ გამოაქვეყნა ვრცელი სტატია რუსეთიდან 100 000 ამომრჩევლის გადაყვანისა და სომხეთში არჩევნებზე გავლენის მოხდენის გეგმების შესახებ.
ბრიტანულმა საინფორმაციო სააგენტო „როიტერსმა“ გამოაქვეყნა ვრცელი სტატია რუსეთის მიერ 7 ივნისს სომხეთში გასამართ არჩევნებში ჩარევის მცდელობების შესახებ.
Armenpress -ის ცნობით, სააგენტო, დასავლური დაზვერვისა და მთავრობის წარმომადგენლებზე დაყრდნობით, წერს, რომ რუსეთმა გააძლიერა ძალისხმევა სომხეთის ამჟამინდელი ლიდერის, ნიკოლ ფაშინიანის ხელახალი არჩევის თავიდან ასაცილებლად, იმ შიშით, რომ ამან შეიძლება გაამყაროს სომხეთის ორიენტირება დასავლეთისკენ.
„დასავლური დაზვერვის ხუთი ოფიცრის ინტერვიუებისა და „როიტერის“ მიერ ნანახი დოკუმენტების თანახმად, მოსკოვის ქმედებები 7 ივნისის წინა პერიოდში მოიცავს პრორუსი კანდიდატების მხარდასაჭერად დეზინფორმაციულ კამპანიას და ათიათასობით სომეხის რუსეთიდან სომხეთში გადაყვანის თამამ გეგმას, არჩევნების შედეგებზე გავლენის მოსახდენად“, – წერს სააგენტო.
„როიტერსი“ წერს, რომ ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სომხეთი, რომლის მოსახლეობა 3 მილიონია, ცივი ომის წლებიდან მოყოლებული დიდწილად მოსკოვის ორბიტაზეა, თუმცა პრემიერ-მინისტრი ნიკოლ ფაშინიანი, რომელიც გამოკითხვების მიხედვით მომავალ არჩევნებში ლიდერობს, ევროპასა და ნატოსთან დაახლოვდა და აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მოკავშირე გახდა, რომელმაც თავის მხრივ უკვე მხარდაჭერა გამოუხატა ფაშინიანს.
სააგენტოს ცნობით, აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო ცოტა ხნის წინ ერევანს ეწვია, სადაც მან სასარგებლო წიაღისეულის შესახებ შეთანხმებას, TRIPP-ს, ხელი მოაწერა და ხაზი გაუსვა, რომ ამან შეიძლება კიდევ უფრო შეასუსტოს რუსეთის გავლენა რეგიონში.
„როიტერსმა“ ასევე შეახსენა, რომ სომხეთი ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის წევრია და 2024 წლიდან შეაჩერა კოლექტიური უსაფრთხოების ხელშეკრულების ორგანიზაციაში მონაწილეობა, ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ნატოს გენერალური მდივანი მარკ რუტე ამ თვეში სომხეთში ევროპის პოლიტიკური საზოგადოების სამიტის ფარგლებშიც იმყოფებოდა.
„რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი არ მალავს თავის უკმაყოფილებას ფაშინიანის მიერ პოლიტიკური ცვლილებების გამო. ბოლო დღეებში მოსკოვმა გააფრთხილა, რომ სომხეთი იაფი ბუნებრივი აირის მარაგის დაკარგვის რისკის ქვეშაა და ასევე შეზღუდა სომხური პროდუქციის, მათ შორის ხილის, ბოსტნეულის, ყვავილების და ბრენდის იმპორტი. სამი დასავლელი ჩინოვნიკის თქმით, მოსკოვის სავარაუდო კანდიდატი სამველ კარაპეტიანია, მილიარდერი, რომელიც სამართალშია მიცემული ხელისუფლების ხელში ჩაგდების საჯარო მოწოდებების ბრალდებით“, – წერს სააგენტო და აღნიშნავს, რომ სამველ კარაპეტიანი უარყოფს რუსეთისგან მხარდაჭერის მიღების ბრალდებებს.
„როიტერსმა“ კარაპეტიანის ადვოკატს, რობერტ ამსტერდამს ესაუბრა, რომელმაც თქვა, რომ კარაპეტიანმა არაფერი იცოდა რუსეთის მხარდაჭერის შესახებ. „ევროპა დიდი ხანია ადანაშაულებს რუსეთს სხვა ქვეყნების არჩევნებში ჩარევაში, ბოლო დროს მოლდოვასა და უნგრეთში. რუსეთი, თავის მხრივ, აცხადებს, რომ ევროკავშირი და შეერთებული შტატები ერევიან მის საზღვრებთან ახლოს მდებარე ქვეყნების საქმეებში, რათა ისინი დასავლეთის გავლენის სფეროში მოაქციონ.
რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ არ უპასუხა ჩვენს თხოვნას კომენტარის შესახებ, მაგრამ ხუთშაბათს ჟურნალისტებთან ბრიფინგზე განაცხადა, რომ რუსეთის მიერ სომხეთის შიდა საქმეებში ჩარევის ბრალდებები „ჯაშუშობის მანიაა“, წერს სააგენტო.
ასევე აღნიშნულია, რომ სომხეთის მთავრობის საზოგადოებასთან ურთიერთობის დეპარტამენტმა უარი თქვა სტატიაში ნახსენებ კონკრეტულ ბრალდებებზე კომენტარის გაკეთებაზე, მაგრამ წარმოადგინა დეზინფორმაციასთან ბრძოლისა და თავისუფალი, სამართლიანი და გამჭვირვალე არჩევნების უზრუნველყოფის მიზნით მიღებული ზომები.
ამომრჩევლების რუსეთიდან გადაყვანა
სააგენტო წერს, რომ ოქტომბერში კრემლში შეიქმნა დეპარტამენტი, რომელიც ცნობილია როგორც სტრატეგიული თანამშრომლობისა და პარტნიორობის დირექტორატი, რომელიც, სააგენტოს ოთხი ანონიმური წყაროს ცნობით, კოორდინაციას უწევს სომხეთში გავლენის მოპოვების ოპერაციას.
ამავდროულად, აღნიშნულია, რომ, სააგენტოს 5 წყაროს ცნობით, ბოლო თვეების განმავლობაში რუსმა ოფიციალურმა პირებმა განიხილეს რუსეთში მცხოვრები სომხების სომხეთში გადაყვანის შესაძლებლობა, რათა მათ შეეძლოთ არჩევნებში ფაშინიანის ოპონენტებს მისცენ ხმა. Reuters აღნიშნავს, რომ სომხებს მთელ მსოფლიოში დიდი დიასპორა ჰყავთ, მათ შორის რუსეთში, სადაც სომხების რაოდენობა, ზოგიერთი შეფასებით, 2 მილიონს აჭარბებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ სომხებს ეკრძალებათ საზღვარგარეთიდან ხმის მიცემაში მონაწილეობა. ამერიკელი მაღალჩინოსნის ციტირებით, რომელმაც ანონიმურად დარჩენა ისურვა, იმ ადამიანების რაოდენობა, რომელთა წარმატებით გადაყვანა მოსკოვს სომხეთში შეუძლია, სადაზვერვო სამსახურში განხილვის საგანია.
აღნიშნულია, რომ სომხები რეგულარულად გადაჰყავთ რუსეთიდან სომხეთში და პირიქით, ყოველდღიურად ათობით რეისი ხორციელდება. სააგენტოს სამი წყაროს ცნობით, რუსეთის ხელისუფლებამ შეაფასა, რომ 100 ათასი ამომრჩევლის გადაყვანა დაახლოებით 50 მილიონი დოლარი დაჯდება.
აღნიშნულია, რომ მაისის შუა რიცხვებში კრემლმა დაადგინა კვოტები, თუ რომელი სომხები რომელ რეგიონში უნდა გაიგზავნონ. ადმინისტრატორებს კი სთხოვა მოსამზადებელი სამუშაოების შესახებ ანგარიშის წარდგენა. „როიტერს არ შეეძლო დაედგინა, ხორციელდება თუ არა ასეთი გეგმა, ან საკმარისია თუ არა ის არჩევნებში წამყვან კანდიდატებს შორის არსებული სხვაობის შესამცირებლად“, – აღნიშნავს სააგენტო და დასძენს, რომ მაისში ჩატარებული გამოკითხვის შედეგების თანახმად, ნიკოლ ფაშინიანის ხელმძღვანელობით „სამოქალაქო კონტრაქტის“ პარტიამ ხმების დაახლოებით 30 პროცენტი მიიღო და პირველ ადგილზე იყო, ხოლო სამველ კარაპეტიანის ბლოკმა „ძლიერი სომხეთი“ ხმების დაახლოებით 6 პროცენტი მიიღო, რაც მნიშვნელოვნად ჩამორჩება კონკურენტებს.
დეზინფორმაციის გავრცელების ძალისხმევის გაძლიერება
სააგენტო წერს, რომ რუსმა ჩინოვნიკებმა გააძლიერეს ონლაინ დეზინფორმაციული კამპანიები, რომლებიც მიზნად ისახავს ფაშინიანის მთავრობის დისკრედიტაციას.
რუსეთის მიერ მხარდაჭერილი დეზინფორმაციის მაგალითად, როიტერმა მოიყვანა ყალბი ამბავი კორუფციული უძრავი ქონების გარიგების შესახებ, რომელშიც, სავარაუდოდ, ფაშინიანი ორ ამერიკელ სენატორთან, ჯინ შაჰინთან და ტომ ტილისთან იყო ჩართული.
ევროპელმა ჩინოვნიკმა, რომელმაც ანონიმურობის პირობით ისაუბრა, სააგენტოს განუცხადა, რომ კამპანიებში ჩართული იყო კრემლთან დაკავშირებული ბოტნეტი სახელწოდებით Storm-1516, რომელმაც როლი ითამაშა აშშ-ს ბოლო არჩევნებში ჩარევის მცდელობებში.
„სამი წყაროს ცნობით, კრემლმა რუსული პოლიტიკური საკონსულტაციო ფირმები და ანალიტიკური ცენტრები, მათ შორის სოციალური დიზაინის სააგენტო (SDA), რომელიც ევროკავშირისა და გაერთიანებული სამეფოს მიერ სანქციების ქვეშაა, უკრაინის მხარდაჭერის შელახვის მიზნით დეზინფორმაციის გასავრცელებლად ჩართო.
„როიტერსმა“ გადახედა ხუთ რუსულენოვან დოკუმენტს, რომლებიც, წყაროების თქმით, SDA-ს მიერ იყო შედგენილი. საინფორმაციო ორგანიზაციას არ შეეძლო დამოუკიდებლად დაედასტურებინა, რომ SDA-მ მოამზადა დოკუმენტები“, – წერს სააგენტო.
როგორც ამბობენ, ერთ-ერთ დოკუმენტში შემოთავაზებული იყო რუსეთში სომხური დიასპორისთვის მედიასაშუალების შექმნა სახელწოდებით „ერევან1“, რათა ფაშინიანის მიმართ „ნეგატიური დამოკიდებულება“ გაევრცელებინა, „ძირითადი ნარატივით“, რომ „სომხეთი მხოლოდ რუსეთთან მჭიდრო ალიანსში და მისი მფარველობის ქვეშ შეიძლება აყვავდეს“. არც SDA-მ და არც Yerevan1-მა არ უპასუხეს სააგენტოს კომენტარის თხოვნას.
დოკუმენტში შეფასდა, რომ რუსეთში მცხოვრებ სომხებს შეუძლიათ გადამწყვეტი როლის შესრულება არჩევნებში, „თუ მათ შორის მაღალი აქტივობა იქნება უზრუნველყოფილი“.
