Eurosatory 2026 საერთაშორისო გამოფენის ფარგლებში, მაღალი ტექნოლოგიების მრეწველობის მინისტრმა მხითარ ჰაირაპეტიანმა წარმოადგინა სომხეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის განვითარების მიდგომები, ხაზი გაუსვა ხელოვნური ინტელექტის, ადამიანური კაპიტალისა და საერთაშორისო თანამშრომლობის როლს. მისი თქმით, ბოლო 4-5 წლის განმავლობაში სექტორში ხარისხობრივი ნახტომი დაფიქსირდა: სახელმწიფო შეკვეთების სისტემის მეშვეობით 172 მილიარდი დრამი (დაახლოებით 464 მლნ. 864 ათასი აშშ დოლარი) ინვესტირებულია, ხოლო დამატებით 190 მილიარდი დრამი იგეგმება ახალი გრძელვადიანი კონტრაქტებისთვის. Eurosatory 2026 საერთაშორისო გამოფენის ფარგლებში, სომხეთის რესპუბლიკის მაღალტექნოლოგიური მრეწველობის მინისტრი მხითარ ჰაირაპეტიანი გამოვიდა დასკვნითი სიტყვით სახელწოდებით „თავდაცვის ინდუსტრიული თანამშრომლობა: მიწოდების ჯაჭვები, ნიჭი და პატარა სახელმწიფოების როლი“. თავის გამოსვლაში მინისტრმა წარმოადგინა სომხეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის განვითარების კონცეპტუალური მიდგომები, ხაზი გაუსვა იმას, რომ ხელოვნური ინტელექტისა და ტექნოლოგიური პროგრესის ეპოქაში პატარა ქვეყნებსაც კი შეუძლიათ იყვნენ კონკურენტუნარიანი მოქნილობისა და მიზნობრივი ინვესტიციების წყალობით. ხელოვნური ინტელექტი სწრაფად იქცევა თანამედროვე თავდაცვის სისტემებში ფუნდამენტურ ტექნოლოგიად. თუმცა, მხოლოდ ტექნოლოგია საკმარისი არ არის. მინისტრის თქმით, რეალურ კონკურენტულ უპირატესობად ადამიანური კაპიტალი რჩება. სომხეთი აგრძელებს მნიშვნელოვან ინვესტიციებს საინჟინრო განათლებაში, სტარტაპების განვითარებაში, კვლევით ინსტიტუტებსა და წამყვან გლობალურ ტექნოლოგიურ კომპანიებთან პარტნიორობაში. მიზანი ნათელია: ისეთი გარემოს შექმნა, სადაც ნიჭიერ ადამიანებს შეეძლებათ საკუთარი თავის გამოვლენა, პროდუქტების შექმნა და გაფართოება, რომლებიც ხელს შეუწყობს როგორც ეკონომიკურ განვითარებას, ასევე ეროვნულ უსაფრთხოებას. მინისტრმა აღნიშნა, რომ ბოლო 4-5 წლის განმავლობაში სომხეთის სამხედრო-სამრეწველო სექტორში ხარისხობრივი ნახტომი დაფიქსირდა. სახელმწიფო შეკვეთების სისტემის მეშვეობით სექტორში 172 მილიარდი დრამი (დაახლოებით 464 მლნ. 864 ათასი აშშ დოლარი) ჩაიდო და მიღებულია გადაწყვეტილება დამატებით 190 მილიარდი დრამის (დაახლოებით 513 მლნ. 513 ათასი აშშ დოლარი) ახალი გრძელვადიანი კონტრაქტების დადების შესახებ. ამ პოლიტიკის შედეგად, სექტორის ბრუნვამ შიდა ეკონომიკაში დაახლოებით 70 მილიარდ დრამს (დაახლოებით 189 მლნ. 189 ათასი აშშ დოლარი) მიაღწია და სომხური სამხედრო პროდუქცია უკვე ექსპორტზე გადის. ამრიგად, მომავალი არ ეკუთვნის იზოლირებულ სამრეწველო ბაზებს, არამედ ურთიერთდაკავშირებულ ეკოსისტემებს, რომლებსაც შეუძლიათ ერთობლივად გაუხსნან გზა ინოვაციებს.
მინისტრის თქმით, ინოვაციური ეკოსისტემები აყვავდება მაშინ, როდესაც სტარტაპებს შეეძლებათ სწრაფად გამოსცადონ, მარცხი განიცადონ, ისწავლონ და გაუმჯობესდნენ. ამიტომ, ძალისხმევას არ იშურებენ ტესტირების პროცედურების გასამარტივებლად და რეალური ოპერატიული გარემოს ხელმისაწვდომობის გასაზრდელად. გლობალურ კონკურენციაში წარმატების მისაღწევად, სომხეთი ავითარებს „ხელოვნური ინტელექტის ქარხნის ბაღის“ (AI Factory Garden) ხედვას, რომელიც სომხურ თავდაცვის კომპანიებს საშუალებას აძლევს ჩაატარონ რთული საინჟინრო სიმულაციები და საჭირო ტესტები, სადაც სახელმწიფო უზრუნველყოფს საჭირო რესურსებსა და ინფრასტრუქტურას. მინისტრმა ხაზი გაუსვა საერთაშორისო თანამშრომლობის ხელშეწყობის მზაობას და აღნიშნა, რომ სომხეთის მთავრობა თანმიმდევრულ ნაბიჯებს დგამს ექსპორტის ლიცენზირების პროცედურების გასამარტივებლად, რაც უზრუნველყოფს სომხური ტექნოლოგიური გადაწყვეტილებების გლობალურ ბაზრებზე შესვლას. სომხეთი მომხმარებლისგან პარტნიორად გარდაიქმნება, რომელიც მსოფლიოს მაღალტექნოლოგიურ პროდუქტებს სთავაზობს, სადაც სამეცნიერო პოტენციალი, ენერგეტიკული შესაძლებლობები და გამოთვლითი სიმძლავრე ერთად ემსახურება ეროვნული უსაფრთხოებისა და ტექნოლოგიური პროგრესის უზრუნველყოფას. „ერთად შეგვიძლია შევქმნათ უფრო მდგრადი მიწოდების ჯაჭვები, შევიმუშაოთ უფრო ეფექტური ტექნოლოგიები და შევქმნათ თავდაცვის ინდუსტრიის ეკოსისტემა, რომელიც უფრო ძლიერია, რადგან ის დაფუძნებულია როგორც დიდი, ასევე პატარა სახელმწიფოების შესაძლებლობებზე“, – შეაჯამა თავისი გამოსვლა მხითარ ჰაირაპეტიანმა.
