„დე გოლის ბრძოლა“ – სიმონ აბგარიანი

რეჟისორ ანტონენ ბოდრის ბიოგრაფიული დრამის „დე გოლის ბრძოლა“ ერევნის პრემიერა „ოქროს გარგარის“ საერთაშორისო კინოფესტივალის ფარგლებში შედგა. საფრანგეთის შემდეგ, სომხეთი პირველი ქვეყანაა, სადაც მეორე მსოფლიო ომის შესახებ ეს ფილმი აჩვენეს. მთავარ პერსონაჟს, შარლ დე გოლს, ფრანგული კინოსა და თეატრის უმაღლესი ჯილდოების – „მოლიერის“ და „სეზარის“ ლაურეატი, სიმონ აბგარიანი, თამაშობს.

1940 წელი. საფრანგეთი კაპიტულაციისა და საკუთარი იდენტობის დაკარგვის საფრთხის წინაშე დგას. სწორედ ამ გაურკვევლობისა და სასოწარკვეთის ფონზე იბადება წინააღმდეგობა: ბევრისთვის უცნობი გენერალი ლონდონში მიემგზავრება „თავისუფალი საფრანგეთის“ მოძრაობის დასაწყებად.

ფრანგული კინოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული პროექტი, რეჟისორ ანტონენ ბოდრის ისტორიული ეპოსი „დე გოლის ბრძოლა“ ერევნის ეკრანზეა. და მიუხედავად იმისა, რომ ფილმი უდიდეს ფრანგ პოლიტიკოსზეა, გენერალ შარლ დე გოლის ეკრანიდან ჩვენსკენ მიმავალ მზერაში სომხური სიღრმეა. ისტორიულ პერსონაჟს ცნობილი ფრანგ-სომეხი მსახიობი, რეჟისორი და დრამატურგი სიმონ აბგარიანი განასახიერებდა.

ფილმის რეჟისორი ანტონინ ბოდრი ამბობს: „შეგიძლიათ ფილმები „დე გოლის ბრძოლა“ და „დე გოლი: თავისუფლება“ ტრაგედიად და კომედიად ჩათვალოთ, მაგრამ იქ ტრაგედია ჭარბობს.

„სინამდვილეში, ფილმი იმაზეა, თუ რას ვგრძნობთ, როდესაც ჩვენი ქვეყნის დაკარგვის საფრთხის წინაშე ვდგავართ. მიხარია, რომ ამ ფილმს სომხეთში აჩვენებენ, რადგან სომხებმა ნამდვილად იციან, რა არის წინააღმდეგობა. ფილმის აქ ჩვენების მეორე მიზეზი სიმონია. როდესაც პროექტი დავიწყე, კარგად ვიცოდი, რა სერიოზული გამოწვევა ექნებოდა შარლ დე გოლისთვის მსახიობის პოვნას“.

ანტონენ ბოდრი იხსენებს იმ დროს პოპულარულ ისტორიას. აშშ-ის პრეზიდენტმა ფრანკლინ რუზველტმა გადაწყვიტა დე გოლისადმი მიძღვნილი ფილმის გადაღება. ამ მიზნით, მან სცენარის დასაწერად ახალგაზრდა უილიამ ფოლკნერს მიმართა. ფოლკნერმა სცენარის რამდენიმე ვერსია დაწერა. მათი აზრით, სცენარი კარგი იყო, მაგრამ დე გოლის პერსონაჟი უნდა მოეშორებინათ, რადგან შეუძლებელი იყო შესაფერისი მსახიობის პოვნა.

„სიმონი აშკარა არჩევანი იყო, ვფიქრობ, მან ყველა ფრანგს, მთელ ჩემს ხალხს წარმოდგენა მისცა, თუ ვინ იყო სინამდვილეში დე გოლი.“

სხვათა შორის, ბევრმა პროდიუსერმა სცადა სხვა ცნობილი მსახიობების ჩართვა, მაგრამ რეჟისორმა უკვე იპოვა თავისი გმირი.

სიმონ აბგარიანმა დე გოლის ისტორია კარგად დაწერილ ტრაგედიად აღიქვა. ეს არის ფილმი თავისუფლებაზე, სიამაყეზე, ბრძოლაზე, ადამიანობაზე, გმირობასა და სამშობლოს სიყვარულზე.

„სამი კვირის განმავლობაში ჩავიკეტე არქივებში, ინტერვიუებსა და დოკუმენტურ მასალებში, მაგრამ ერთ დღეს გადავწყვიტე, რომ კოპირება არ მოხდებოდა. დავხურე კომპიუტერი და გადავწყვიტე, რომ ჩემი ხელოვნებით, რაც წარმოსახვაა, დავკავდებოდი. მთელი ეს მასალა ავიღე და ჩემი გავხადე, რათა მისთვის ხორცი შემესხა, ხმა მიმეცა.“

ეს სიმონ აბგარიანის მიერ შექმნილი მეორე ისტორიული პერსონაჟია, საფრანგეთის ეროვნული გმირის, მისაკ მანუშიანის შემდეგ.

ნიჭიერი სომეხი, რომელმაც მოგზაურობა ამერიკაში 80-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო, გლობალურ სიმაღლეებს მიაღწია, მაგრამ დღეს სამშობლოში ის საკუთარ ფესვებსა და კულტურული ხედვის მნიშვნელობაზე საუბრობს.

„სომეხი ხალხისა და ხელოვანებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი თემა ეს ხედვა უნდა იყოს. ჩვენს განკარგულებაში არსებული მასალები მრავალრიცხოვანია. ცხადია, რომ ჩვენ საგანძურზე ვზივართ და ჩვენი კულტურით მდიდარი ხალხი ვართ. ისტორიით, ლიტერატურით, პოეზიით, მუსიკით. ჩვენ კარგი თაობა გვყავს, რომელსაც სომხეთისა და დიასპორის მდიდრებმა უნდა დაეხმარონ ამ წარმოსახვითი ველის დაპყრობაში.“

აბგარიანი ოცნებობს ჯალალ ად-დინ რუმის ან პლატონის განსახიერებაზე. ის ამბობს, რომ დროა დავუბრუნდეთ სიმშვიდეს, სადაც ადამიანები საუბრობენ, კამათობენ, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, მათი დიალოგი სიყვარულზე იყო დაფუძნებული. „ყველას გვაკლია სიყვარული“, ამბობს ხელოვანი.

მსოფლიო კინოსა და სომხურ-ფრანგული კულტურული კავშირების განვითარებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისთვის, სიმონ აბგარიანს ერევნის პრემიერაზე კულტურის, სპორტისა და ტურიზმის სამინისტროს ოქროს მედალი გადაეცა.

სიმონ აბგარიანს ასევე მიენიჭა „ოქროს გარგარის“ საერთაშორისო კინოფესტივალის საპატიო „ოსტატის“ ჯილდო.